2017-02-26

Cervmortigulo




C E R V M O R T I G U L O

de James Fenimore COOPER
traduko kaj (tro)brevigito de Gary R. MILLER



C - Cervmortigulo
RHM - "Rapida" Henriko MARCH
JH - Judita HUTTER
EH - Esnjo HUTTER
STH - "Surakva" Tomaso HUTTER
LK - Lupa-Kapo
Ĉ - Ĉingaĉguk
SHS - Silentu-Ho!-Silentu
FK - Fendita-Kverkarbo
L - Leono
S - Sumako
RK - Ruĝa-Korvbirdo
A - Arbetpikilo
W - Militestro WARLEY
G - Kuracisto GRAHAM



     I

Je la homaj pensoj, okazoj faras la sentojn de tempo.  Tio, kio ŝajnas estiminda pro plimultiĝo de ŝanĝoj, malpligrandiĝas al koneco, kiam ni grave kalkulas ĝin sole ligata al tempo.

La okazoj de tiu ĉi rakonto estis inter la jaroj 1740 kaj 1745, kiam la loĝitaj partoj de la nova sublando Novjorko estis sole kvar, mallarĝa tero ĉe la du bordoj de la rivero Hudson, de ĝia elfluo al la akvofaloj proksimaj al ĝia komenco, kaj al malmultaj "najbaroj" ĉe la riveroj Mohok kaj Skohari.

Ekkrio certigis la celon, kaj post mallonga tempo viro grandgranda subite venis el la malfacila densaĵo de malgranda akvema tero, irante al malferma loko, ŝajne farita per la detruado per vento, kaj parte per tiu de fajro.  La alto de "Rapida Riĉjo" estis pli ol ses fut'oj kaj kvar col'oj, kaj, estante de simila grando, lia korpo havis grandan fortecon.

RHM:  Venu, Cervmortigulo, kaj montros, ke vi havas delavaran stomakon, kiel vi diras, ke vi havas delavaran edukon; venu, junulo, kaj montru vian virecon je tiu ĉi bedaŭrinda kaj malbena cerv'bestino per la dentoj, kiel vi jam montris per via pafilo. Respondu al mi pri certa demando:  Vi havas tiom da bonokazoj pri bestserĉado, ke vi jam ricevis tian nomon, ŝajnas tiel ĉi, sed ĉu vi iam ajn pafis ion homan aŭ sencpovan?

C:  Vere, mi neniam faris tiel, ĉar la taŭga okazo neniam montris sin.  Kaj "Mingoj" kaj Mohikanoj diras, ke la lando apartenas al ili, kaj estas speco de interloko por fiŝkaptado kaj viandserĉado dum la tempoj de paco, kvankam, kiel ĝi estus dum milito, tion la Sinjoro sole scias.

RHM:  Interloko!  Mi volus scii tion, kion "Surakva Tomĉjo" HUTTER dirus pri tio.  Pri la esteco de maljuna Tomĉjo, ĝi ne similas al la esteco de aliaj homoj, sed pli grande similas al tio de miogal'o, ĉar li ŝajnas vivi laŭ la kutimoj de tiu besto pli grande ol de iu ajn maĉbesto.

C:  Li ankaŭ havas filinojn; mi aŭdis, ke la Delavaroj, kiuj serĉis viandon tie ĉi, rakontis pri tiuj junaj virinoj.  Ĉu estas neniu patrino, Rapida?

RHM:  Estis, ja certe, sed ŝi mortis kaj kuŝis sub la akvo antaŭ du jaroj.  Mi ĉiam estimis Juditan, ĉar ŝi estas la patrino de tia kreito, kiel ŝia filino Judita HUTTER.

C:  Jes, Judita estas la nomo, kiun la Delavaroj  diris, kvankam ili diris ĝin laŭ sia propra maniero.  Pro ilia interparolo, mi ne kalkulas, ke la virino plaĉus al mi.  Ĉiuj militestroj estas riĉuloj, kaj povas rigardi tian virinon kiel Judita pro malbonaj intencoj.  Mi kalkulis tiun ĉi akvon nekonata kaj malofte vidata afero.

RHM:  Mi volus porti la virinon al la rivero Mohok, devigi, ke ŝi edzi min malgraŭ la ploretado, kaj lasi maljunan Tomĉjo al la gardado de Esnjo, lia alia ido.

C:  La Delavaroj diris sole pri unu.

RHM:  Bedaŭrinda Esnjo estas tio, kion mi nomas "sur la rando de sensenco".

C:  La ruĝhaŭtuloj bone estimas tiujn, kiuj havas tian donacon, sciante, ke la malsankta spirito pli grande plezuras loĝi en sciema korpo ol en tiu, kiu havas nenian sencon por uzi.

RHM:  Estus forte malbona afero al mi, Cervmortigulo, se mi trovos Juditan edziniĝita post foresto da ses monatoj!

C:  Vi ne malutilos la viron, kiun ŝi elektis, simple ĉar ŝi trovis lin pli plaĉanta ol vi mem?

RHM:  Se oni TROVUS mortan viron en la arbaro, kiu povos diri, kiu mortigis lin, eĉ se la sublanda registaro okupiĝos pri la afero?

C:  Se tiu viro estus la edzo de Judita HUTTER post tiu okazo, mi povus rakonti ion sufiĉan, almenaŭ ke la registaro serĉos.

MARCH rigardis sian kunulon tempeton je silenta miro.  Tiam, kaptante lin ĉirkaŭ la kolo per du manoj, li skuis lian iome malgranda korpo per forteco, kiu teruris disigi iom da la ostoj.

C:  Vi povas skui, Rapida, ĝis vi detruos la monton, sed vi skuos nenion el mi escepte de la vero.  Ĉu ni devas denove ekiru antaŭen, por ke ni povos vidi tiujn mirindajn filinojn?

Riĉjo MARCH feliĉe konsentis, kaj ili baldaŭ kolektis la ceteron de la manĝo; tiam la veturuloj portis la sakojn sur la korpoj, reprenis la pafilojn, kaj, lasante la malgrandan lokon el lumo, ili denove malvidebliĝis en la profundaj ombroj de la arbaro.

        II

Nia du veturuloj ne devis iri malproksimen.

RHM:  Tiu ĉi devas esti la loko, Cervmortigulo; jen fagarbo apud cikutarbo proksima al tri pinarboj, kaj malproksima estas betularbo kun rompita supro.  Kaj kiu estas tiu Ĉingaĉguk, pri kiu vi tiel ofte diras, Cervmortigulo?  Certe, kuranta ruĝhaŭtulo.

C:  Se li havus justecon, li estus granda popolestro.  Vere, li estas simpla militulo kaj justsencema Delavaro, estimata kaj obeata pri iom da aferoj, sed el falinta popolo.

Rapida forprenis malmultajn pecojn el arbŝelo.  La duo tiam fortiris indianan ŝipeton el arbŝelo, kiu enhavis sidejojn, pelilojn kaj aliajn aferojn, eĉ fadenojn kaj bastonojn por kapti fiŝojn.  Post mallonga tempo, la duo subite puŝis sin al la brila lumo de la suno ĉe malalta, ŝtonetema loko lavata per akvo. Ekkrio pri miro venis el la lipoj de Cervmortigulo - ekkrio, kiun li tamen faris mallaŭte kaj singardeme, ĉar liaj kutimoj estis multe pli pensemaj kaj regataj de tiuj de la sengardema Riĉjo - kiam, veninte al la bordo de la mareto, li ekvidis la vidon, kiu subite renkontis la okulojn.

C:  Riĉjo, via Judita devas esti prava kaj bona junulino, se ŝi pasis la duonon da la tempo, kiun vi diris, ĉe tia benita loko. Kio tamen estas tio, kion mi vidis malproksiman de ni, kion ŝajnis tro malgranda kiel insulo kaj tro granda kiel ŝipeto, kvankam ĝi staras meze de la akvo?

RHM:  Ho, ĝi estas tio, kion la ŝajnnoblemaj riĉuloj de la militaj defendejoj nomas la "Miogal'a Defendejo"; maljuna Tomĉjo ridetus pro la nomo, ĉar ĝi forte similas lian propran estecon.

Cervmortigulo helpis, ke la kolego metas la aferojn en la ŝipeton, kiu jam estis sur la akvo.

C:  Se mi estus la Reĝo de Anglujo, la homo, kiu eltranĉis unu el tiuj ĉi arboj sen bona neceseco pri la ligno, mi forsendus lin al nekonata dezerto, ĉe kiu nenia kvarpieda besto iris.

RHM:  Aŭ indianoj aŭ bestserĉistoj jam elbrulis lin trifoje, kaj en batalo kontraŭ ruĝhaŭtuloj li perdis sian solan filon, kaj post tio li iris al la akvo kaŭze de la danĝero.

Cervmortigulo havis iom da lernita scio pri savaĝlanda militfarado, kvankam li ĝis tiam neniam devis batali pro kolero kontraŭ kunkreitaĵo.  Dum la homoj tiel kunparolis, la ŝipeto malrapide proksimis al la domo, kaj tiam estis tiel proksima, ke  ili bezonis sole unu puŝon per pelilo por veni al la ŝipejo.

RHM:  Mi kalkulis tiel - neniu animo en tie ĉi, sed la tuta familio forestas pro veturo al ie nova.  Maljuna Tomĉjo prenis novan laboron, kaj provis bestkaptilojn.

C:  Ĉu la subregnestro aŭ la laboristoj de la Reĝo nomis la mareton?

RHM:  Laŭ la indianoj popoloj, ĉiu havas la propran lingvon kaj manieron por nomi tiajn aferojn, kaj ili faras al tiu ĉi parto de la mondo tiel, kiel al ĉiuj aliaj.  Inter ni mem ni kutime nomas la lokon "Brilvitro".

Cervmortigulo staris, manoj kaj vizaĝo sur sia pafilo, rigardante tiun vidon, kiu tre multe feliĉigis lin.

        III

Rapida Riĉjo pensis pli multe pri la belecoj de Judita HUTTER ol pri tiuj de la Brilvitro.

C:  Ĉu s-ro HUTTER kalkulas, ke estas necese kaŝi sin sur tiu ĉi akvo?

RHM:  Vi forgesas viajn konulojn, la Mingojn, kaj ĉiujn francajn sovaĝulojn.  Vi devas konsenti, Cervmortigulo, ke Mingo es pli multe ol duono de malsanktulo, vi kvankam volas, ke mi konsentas, ke la indianoj Delavaroj estas anĝeloj.  Pri ricevi pagon interŝanĝe de la harhaŭtoj, mi kalkulas ilin preskaŭ egalaj kun eltranĉi la orelojn de lup'o por la rekompenco, aŭ fortranĉi la haŭton de urso.

C:  Jes, kaj tio estas komerco malbona.  Eĉ la indianoj mem krias honton kontraŭ ĝi, ĉar ĝi kontraŭstaras la estecon de la blankulo.

Je ĉiu tempo, kiam la ŝipeto iris pase de elstara loko, Rapida ekrigardis post si, volante vidi la ŝipon, staranta per haltilo, aŭ sur sabla bordo.

RHM:  Oni neniam scias, kiu estos gastoj je tiu ĉi parto de la tero.  Oportune estas bone vidi ilin antaŭ ol ili tro proksimas. Ho, Cervmortigulo, mi kredas, ke oni renkontas malamikojn pli facile ol amikojn.  Nun, vi mem estas nenia ekzemplo de beleco, Cervmortigulo, tamen vi ne estas tiel senkompreneca por estiĝi mia malamiko, simple ĉar mi diris tiel.

C:  Estas facile al ili, kiuj havas tian okazon, ŝerci pri tiaj aferoj, Rapida, sed estas iam malfacile al aliaj.

RHM:  Ni baldaŭ vidos la loĝŝipon.  Li amas kaŝi sin en la densaĵo, kaj ni estos tie post tempeto, la maljunulo kvankam eble estos kun la kaptiloj.

Ili aŭdis, ke iu rompis sekan branĉeton sur mallarĝa parto de la tero, kiu kaŝis parton de la bordo de la larĝa mareto.  Senspira tempo pasis, post tio nobla vircerv'o iris el la densaĵo, kaj daŭrigis iri per grandaj paŝoj al la malproksima sablema loko de la elstarejo.  Rapida malrapidis tempeton, kaj tiam rapide levis sian pafilon, kaj celumis kaj pafis.  La vircerv'o simple skuis la kapon kaŭze de la sono de la pafilo kaj la fajfo de la pilko,  ĉar antaŭe li neniam scias homon, sed la sonoroj de la montetoj  vekis timecon, kaj, saltante antaŭen, kun la kvar piedoj sub la  korpo, li tuj falis en la profundan akvon kaj komencis naĝi.

C:  Tiu kreitaĵo foriras kun dankeco en la koro, ĉar la estaĵoj diras al li, ke li forkuris de granda danĝero.  Vi devas havi la samajn sentojn, Rapida, ĉar via okulo ne estis pli senerarema - ĉar via mano estis tremema - kiam nenia bono postis pafon sen senco, anstataŭe per prudenteco.

RHM:  Vi havas malgrandan estintecon malproksime inter la Delavaroj pri rapideco kaj certeco pri cerv'oj, mi tamen volus vidi vin post pin'arbo, kaj Mingon kun militaj koloroj post alia, ĉiu kun preta pafilo, kaj provante unu la alian! - Tie estas la ŝtono, montrante vizaĝon super la akvo, kaj mi scias, ke la rivero komencas proksime al ĝi.

Neniu el la du veturuloj uzis pelilon, excepte de teni la malpezan ŝipeton al la mezo de la fluo, sed la du rigardis ĉiun turnon de la rivero, pri kiuj estis du aŭ tri ĝis la unuaj cent jard'oj, per granda gardeco.

RHM:  Jen la maljunulo!  Kiel maĉbesto, mi antaŭdiris tiel; ĝis la genuoj en la malpureco kaj la akvo, gardante la kaptilojn.  Mi proponis perdi ĉiun haŭton, kiun mi gajnis je tiu ĉi jartempo, ke Judnjo ne permesas siajn beletajn piedojn proksimaj al tiu nigra malpureco.  La ino verŝajne ordigas la harojn apud akvofonto, kie ŝi povas vidi sian belecon, kaj kolekti malamemojn sentojn de ni viroj.

C:  Mi kuraĝas diri, ke tiu ĉi Judita estas nenia miranto de si kaj nenia malamiko kontraŭ nia vireco, kiel vi ŝajnas pensi, kaj ŝi tiel verŝajne servas la patron en la loĝejo, kie ajn ĝi estas, kiel li servas ŝin inter la kaptiloj.

JH:  Estas plezuro aŭdi verecon el la lango de viro, se estas sole unufoje en la vivo de virino.  Pri vi, s-ro Rapida, pravaj vortoj verŝajne ŝtopos vian gorĝon ĝis morto, mi tial ne atendos aŭdi ilin el via buŝo.

Kiam ŝi diris tion, aparte bela kaj junema vizaĝo ekmontris sin tra malferma loketo inter la folioj, ĝis la longeco de la pelilo de Cervmortigulo.  Sensciante, la viroj jam okaze iris apud la loĝŝipo, kiun ili jam kaŝis per arbetoj, tranĉitaj kaj ordigitaj pro la kaŭzo, kaj Judita HUTTER simple forpuŝis la foliojn, kiuj staras antaŭ fenestro, por montri la vizaĝon kaj paroli kun ili.

        IV

La loĝŝipo, kiel la surakva loĝejo de la HUTTER-oj kutime nomiĝis, estis tre simpla ilo.  La granda fundo estis la surakva parto de la veturilo; en la mezo, okupante la tutan larĝecon kaj ĉirkaŭ du trionoj de la longeco, staras malalta konstruaĵo, kiu similas la defendejon pri ŝajno, kvankam konstruita el ŝtofo  tiel malpeza, ke ĝi estas preskaŭ ne pafilhaltebla.

Kiam la indiana ŝipeto venis al konvena malfermejo, Rapida  saltis ŝipen, kaj post tempeto okupis per gaja kunparolo kun  Judita por senkulpigi sin, ŝajnante forgesi la ceteron de la  mondo.  Ne tiel estis Cervmortigulo.  Li iris en la loĝŝipon per  malrapida, gardema paŝo, rigardante ĉiun konstruaĵon de la  kovrilo per scivolemaj kaj provantaj okuloj.  Tie li trovis la  alian fratinon, okupis per simpla kudrado.

C:  Vi estas Esnjo HUTTER.

EH:  Kiu estas via nomo?

C:  Tio estas demando, kiun oni pli facile diras, ol al kiu oni respondas, junulino, komprenante ke mi estas tiel juna kaj ankoraŭ havas pli multajn nomojn ol iom da la plej grandaj kondukantoj en tuta Ameriko.

Interrompo al la ĝentileco de Rapida, la amindumo de lia amikino, la pensoj de Cervmortigulo kaj la ĝentilaj sentoj de Esnjo tamen estis, pro la subita ekvido de la ŝipeto de la havanto de la loĝŝipo en mallarĝa malfermejo en la arbetoj. Ŝajnis, ke HUTTER, aŭ Surakva Tomĉjo, kiel la viandserĉuloj, kiuj konas liajn kutimojn, nomis lin, eksciis la ŝipeton de Rapida, ĉar li esprimis neniun mirecon, kiam li trovis lin en la ebenfunda ŝipo.

RHM:  Tiu ĉi estas Cervmortigulo, maljuna Tomĉjo, konata viandserĉisto inter la Delavaroj, kaj kristane naskita, kaj ankaŭ kristane edukita, kiel vi kaj mi.

STH:  Mi volus scii lian laboron ĉe tiu ĉi malkonata parto de la lando.

C:  Mi diros tion dum mallonga tempo, s-ro HUTTER.  Mi pensas, ke vi havas justaĵon por demandi pri tio.  Mi estas junulo, kaj neniam ĝis nun militis, sed baldaŭ post novaĵo pri mono kaj voko al milito venis al la Delavaroj, ili volis, ke mi iru al la homoj de propra koloro kaj lerni la verajn kondiĉojn de la aferoj. Tion ĉi mi faris, kaj post rakonti al la kondukantoj post mia reveno, mi renkontis militestron de la Krono ĉe rivero Skohari, kiu havis monon por sendi al iom da la amikemaj popoloj, kiuj loĝas pli malproksime al la sunsubiro.  Tio estis oportuno por Ĉingaĉguk, juna kondukanto, kiu neniam mortigis kontraŭulon, kaj por mi por kune militi, kaj maljuna Delavaro decidis tempon por ni por renkonti ĉe ŝtono proksima al tiu ĉi mareto.  Mi ne neis, ke Ĉingaĉguk havas alian intencon, sed ĝi estas nenia zorgo al iu ajn tie ĉi, kaj estas lia afero kaj ne mia.

STH:  Se estas tia okazo, ni ne devas kuŝi tie ĉi tempeton pli longan ol necesinda.  Sole ceteras unu horo antaŭ la nokto, kaj movi en mallumo estos neeble, sen fari soneton, kiu montros nin. Mi neniam venas al la rivero, kiu estas facila pri miaj kaptiloj kaj pli maldanĝera ol la mareto for de scivolemaj okuloj, sen havante kielon de eliro.  Kaj oni faras tion pli facile per tiro ol per puŝo.  Mia haltilo estas nun post la flutiro en la larĝa mareto, kaj tie ĉi estas ŝnuro, vi vidu, por tiri nin al ĝi.

Amante la prudencon, kaj pelate pro la sento de ektrovo de malamikoj, Surakva Tomĉjo kaj la du fortaj kolegoj tiris la loĝŝipon antaŭen per tia rapideco laŭ la forteco de la ŝnuro.

STH:  Amiko Cervmortigulo, ĉar la fluo estas pli facila, kaj la ŝnuro havas ĉiom da forteco sur ĝi, kiom estas prudenca, iru de fenestro al fenestro, gardante ke via kapo ne estas videbla, se vi estimas la vivon.

La loĝŝipo pasis la lastan turnon de foliema eniro, kiam Cervmortigulo, rigardinte ĉion videblan ĉe unu bordo de la rivero, iris trans la ĉambro por rigardi la alian de la kontraŭa fenestro.  Juna arbo pendis super la akvo per preskaŭ duona rondo, kreskinte unue al la suno kaj poste premite al tiu ŝajno pro la  pezo de la neĝo - ofta okazo en la nordamerikaj arbaroj.  Sur  tiu ses indianoj jam montris sin, aliaj pretaj por iri post ili,  kiam ili permesos spacon; ĉiu verŝajne volos kuri sur la arbo  kaj salti al la tegmento de la loĝŝipo, dum ĝi pasos sub ili.

C:  Tiru, Rapida!  Tiru pro via vivo, kaj tiom vi amas Juditan HUTTER-on!  Tiru, kara viro, tiru!

La ses sur la arbo provis salti.  Ĉiu escepte de la kondukanto falis al la rivero, proksime aŭ malproksime de la loĝŝipo, kiam ili venis al la loko por salti.  La kondukanto, kiu estis ĉe la antaŭo kaj havis la pli fruan okazon ol la aliaj, falis al la loĝŝipo ĉe la malproksima posto.  Tiam Judita rapidis el la loĝĉambro; kolektante ĉiun fortecon por la provo, ŝi puŝis la kontraŭulon trans la rando de la ŝipo, kapo unue al la rivero.  Tio ĉi estas mallongatempa, poste Cervmortigulo ĵetis manon  ĉirkaŭ la korpmezon de Judita, kaj tiris ŝin al la sendanĝereco  de la loĝĉambro.  La du preskaŭ ne estis tie, kiam la arbaro estis plena per krioj, kaj pafpilkoj batis la lignon.

La sovaĝuloj, kiam la unua ekmontro de kolero finiĝis, tiam ĉesigis pafi, pro la sento, ke ili senutile foruzas pafŝtofon. HUTTER kaj MARCH prenis du pelilojn, kaj, defendate per la loĝĉambro, ili baldaŭ pelis la loĝŝipon sufiĉe malproksima de la bordo por lasi neniun tenton al la malamikoj por fari duan provon pri pafado.

        V

Alia kunkonsilo okazis en la antaŭo de la ŝipo, ĉe kiu kaj Judita kaj Esnjo estis.

STH:  Ni havas grandan superaĵon de la Irokezoj, aŭ la malamikoj, kiuj ajn ili estas, pro esti sur la akvo.  Estas neniu ŝipeto sur la bordo, pri kiu mi ne scias, kie mi kaŝis ĝin, kaj nun via estas tie ĉi, Rapida, estas ankoraŭ tri sur la tero, kaj ili estas tiel kaŝitaj en malplenaj arbkorpoj, ke mi kredas, ke la indianoj ne povus trovi ilin, permesu, ke ili longatempe provus.

C:  Se tiu militularo antaŭvidas harhaŭtojn aŭ riĉojn, aŭ honoron laŭ siaj pensoj pri honoro, estos malofta arbo, kiu kaŝos ŝipeton for de iliaj okuloj.

STH:  Ĉu mi povas fidi, ke vi defendos min kaj miajn filinojn, Cervmortigulo?

C:  Vi ja povas, Surakva Tomĉjo, se tio ĉi estas via nomo, kiel frato defendos fratinon, edzo edzinon, amindumulo amatinon.

STH:  Estas grandaj rekompencoj pro harhaŭtoj je la du landoj. Ne estas prava, eble, ricevi oron pro homa sango, kaj tamen, kiam la homaro mortigas unu la alian, ne estas granda malhelpo por doni malmulte da haŭto al la afero.

JH:  Estas laŭ nia kredo diri, ke unu malprava faro meritas alian malpravan?

RHM:  Vi devas batali kontraŭ homo per liaj propraj militiloj. Se li estas terura, vi devas esti pli terura; se li havas kuraĝan koron, vi devas esti pli kuraĝa.

C:  Tio ne estas la instruado de la moravianoj.  Iom da iliaj instruistoj diras, ke se iu batas vin sur la vango, estas la devo turni la alian flankon de la vizaĝo kaj ricevi alian baton, anstataŭ fari venĝon.

Post horo la vidaro grande ŝanĝiĝis.  La akvo ankoraŭ estis trankvila kaj vitrema, sed la malĝojo fariĝis la sublumo de somera vespera, kaj en la mallumaj lokoj de la arbaro jam estis la nokto.  HUTTER iris al la posto de la ŝipo por turni la ŝipon, sed, eksciinte ke la junuloj daŭrigis egalajn batojn de la peliloj kaj tenis la veran vojon per lerteco, li lasis, ke la turnilo restis sen helpo en la akvo, sidiĝis ĉe la fino de la veturilo, kaj fumis.  Li estis ĉe tie mallongatempe, kiam Esnjo iris el la loĝĉambro kaj sidiĝis ĉe liaj piedoj sur malgranda benko, kiun ŝi portis.

EH:  Kial vi kaj Rapida mortigos homojn - eĉ virinojn kaj infanojn?  Judita diras, ke tio estas malprava, patro, kaj Judita havas sencon, sed mi havas neniom.  Mi ne kredas, ke pensi estas bone al mi, mi kvankam deziras, ke mi estas tiel bela kiel  Judita.

STH:  Kial tiele, bedaŭrinda infano?  La beleco de via fratino povas kaŭzi malfacilecon al ŝi, kiel ĝi kaŭzis al ŝia patrino antaŭe.

HUTTER faris sonon, kiu esprimis malkontenton, kaj iris antaŭen, pasante tra la loĝĉambro.  Kiam li venis al la antaŭo de la ŝipo, li faris signojn, ke li anstataŭos Cervmortigulo ĉe la pelilo, montrante, ke la dua iru al la loko ĉe la posto.  Esnjo jam foriris, kiam Cervmortigulo venis al la loko, kaj li sola mallongatempe turnis la veturilon.  Poste Judita venis el la loĝĉambro, ŝajnante fari gastecon al nekonato, kiu servis ŝian familion.

JH:  Vi estas homo pri faroj, kaj ne pri simplaj vortoj, tion mi klare vidas, Cervmortigulo.  Mi vidas, ke ni estos tre bonaj amikoj.  Rapida Riĉjo havas tian langon, kaj, kvankam li estas virego, li diras pli multe ol li faras.

C:  MARCH diras pri ĉiuj estaĵoj, ĉu estas amiko aŭ malamiko.  Li estas homo, kiu parolas laŭ sentoj dum la lango laboras, kaj tio iam estas aparta de tio, kion oni diras, se li havas la tempon por kalkuli.

Tempeto pasis en profunda trankvilo, la sono de la akvo ŝajnante okupis ĉion, kaj poste Judita leviĝis kaj kaptis la manon de la serĉisto, preskaŭ sen penso, per sia mano.  Kiam la virino forlasis premi la manon, ŝi foriris en la loĝĉambron, lasante ke la junulo staris ĉe la turnilo senmovanta, kiel unu el la pin'arboj sur la montetoj.

        VI

Mallongatempe post la foriro de Judita, malforta vento venis, kaj HUTTER starigis grandan, kvarangulan venttolon.  Poste ili forprenis la tolon, kaj la ŝipo malrapide iris al la domo, kaj ili ligis ĝin.

STH:  La granda celo por ni en tia loko estas regi la akvon.  Se estas neniu veturilo sur la akvo, indiana ŝipeto el arbŝelo estas tiel bona, kiel milita ŝipo.

C:  Se ni povos forpreni la ŝipetojn al la defendejo, ju pli baldaŭ, des pli bone.

HUTTER kondukis la faron de sia laboro, kaj la ŝipeto baldaŭ estis preta, kun Rapida kaj Cervmortigulo ĉe la peliloj.  La finoj de la indiana ŝipeto haltis sur la ŝtoneta bordo per malpeza movo kaj sono, kiu estis preskaŭ ne aŭdebla.  HUTTER kaj Rapida tuj surteriĝis, la unua portante la pafilojn de si kaj de sia amiko, lasante, ke Cervmortigulo gardas la ŝipeton.  La longeco ne estis granda, sed la subeniro estis malfacila; je la fino de la malgranda veturo, Cervmortigulo devis surteriĝi kaj renkonti ilin por levi la malpezan veturilon tra la arbetoj. HUTTER tiam turnis al la mezo de la akvo.  Veninte al loko sufiĉe malproksima de la bordo, li malligis la gajnitan ŝipeton, sciante, ke ĝi malrapide naĝos antaŭ la malforta vento, kaj ke li trovos ĝin dum la reveno.  Tiele sen la tiraĵo, la maljunulo daŭrigis la veturon laŭ la akvo, kondukante al la sama loko, kie Rapida jam provis mortigi la cerv'on.  Tiam la morta arbo, kiu enhavis la ŝipeton, kiun ili serĉis, estis kaŝata meze inter la mallarĝa elstarejo kaj la loko, kie ĝi unuiĝis kun la bordo.

STH:  Lasu, ke ni veturu laŭ la bordo, kaj vidu, se estas ia signo de loĝejo.

Ili preskaŭ ne venis al malferma bordo, kiam ili ekvidis, ke iliaj okuloj ektrovis la saman objekton samatempe.

STH:  Tio ne estas la loĝejo de milituloj.  Kaj estas sufiĉa gajno, kiu dormas ĉirkaŭ tiu fajro, por meriti multe da rekompenco.

Estis eble unu kaj duono horo post la kolegoj foriris, kiam tuŝis Cervmortigulon sono, kiu plenigis lin egale per zorgado kaj miro.

RHM:  Grasa malsanktulo!  Lia haŭto kovrita per graso!  Mi ne kaptos.  Tion al vi!

La vortoj postiĝis per la falo de ia peza objekto inter la malgrandaj arboj, kiuj randis la bordon, ŝajnante al Cervmortigulo, ke lia grandega kolego forĵetis malamikon de se.

RHM:  Ne, ne, Cervmortigulo - vi ja fortenu vin, kie vi estas, kaj post taglumo ne venu ĝis ducent -

Tiu ekkrio de Rapida estis ŝtopata per bato de mano sur la buŝon, la certa signo, ke iu en la anaro sufiĉe komprenas la anglan lingvon por ektrovi la signifon de lia parolo.

La fortaj kaj lacaj kvankam profunde dormas, eĉ kie estas danĝero, estis longa tempo antaŭ ol Cervmortigulo perdis sentadon.

     VII

La tago jam komencis, antaŭ ol la junulo malfermis la okulojn. La ŝipeto, sen kondukado, iris laŭ ĝia propra vojo, kaj teriĝis sur malgranda ŝtono sub akvo ĉe longeco de tri alo kvar jard'oj de la bordo.  Kompreneble, Cervmortigulo zorgis pri la ŝipeto, kiu estas antaŭen.

Ekkrio - ĝi venis per sole unu voĉo - postis, kaj indiano saltis el la arbetoj ĉe la larĝa loko de elstarejo, kuranta al la ŝipeto.  Tiu estas tiam, kiam la junulo volis.  Li tuj staris, kaj celumis militilon al la malamiko sen defendilo, lia fingro tamen malrapidis por puŝi la fingrilon kontraŭ tiun, kiun li superas.

LK:  Ĉiu havi propran.  Mia ŝipeto, mia; via ŝipeto, via.

C:  Tio estas prava, ruĝhaŭtulo, vi kvankam estas malprava por kalkuli, ke la ŝipeto estas via havo.

Dum Cervmortigulo diris, li metis piedon al la fino de la malpeza ŝipeto, kaj donante fortan puŝon, li sendis ĝin al la akvo ĝis cent fut'oj aŭ pli multe, kie, estante en la vera fluo, ĝi naĝos, kaj pasis la elstarejon.

LK:  Bone!  Juna kapo, maljuna saĝo.  Scii, kiel venki disputon. Adiaŭ, frato.  Li iri al domo super akvo; indiano iri al fajrejo. Diri al estroj, ke ne trovi ŝipeton.

Cervmortigulo ne bedaŭris aŭdi la proponon, ĉar li forte volis  esti kun la virinoj, kaj li tre volante ricevis la manon de la  indiano.  La adiaŭaj vortoj estis amikemaj, kaj dum la indiano  malrapide iris al la arbaro, kun pafilo en mano, sen rerigardo  pro zorgo aŭ malfido, la blankulo iris al la alia ŝipeto,  portante sian pafilon laŭ la sama pacema kielo, vere, sed  rigardante la alian.  Tia malfideco tamen ŝajnis tute sennecesa,  kaj, eble honta por pensi de tio, la junulo turnis kaj sen  gardeco paŝis al la ŝipeto.  Li faris tiel tempeton, kiam lia  rapida kaj certa okulo diris al li per ekrigardo la venontan  danĝeron, en kiun li metis sian vivon.  Tiel rapidaj estas liaj  movaĵoj, ke la du homoj pafis samatempe, la pafoj unuiĝante al  unu sono.  Tiam la indiana ŝanceliĝis, kaj falis al tuta longeco  sur la tero.

C:  Iam estas konsola, kiam la fino venas, scii, ke tiuj, kiujn ni malhelpis, aŭ PROVIS malhelpi, pardonas nin.

LK:  Aŭdi indianon, kiam li morti, kaj voli nenian malveron - kio li nomi lin?

C:  Cervmortigulo estas la nomo, kiun mi nun portas, la Delavaroj kvankam diris, kiam mi revenos de milito, mi havos pli viran nomon, se mi povos meriti ĝin.

LK:  Okulo certa - fingro, fulmo - celumo, morto - baldaŭ granda militulo.  Ne Cervmortigulo - Falk'okulo - Falkokulo.

Cervmortigulo tuj staris, post li parolis.  Tiam li metis la korpon de la mortulo al sidanta ŝajno.  Ĉar la junulo havis  nenian kaŭzon por resti ĉe la elstarejo, li pretigis sin por  kolekti la ŝipetojn, por tiri ilin al la defendejo.  Dum li  venis al la domo de maljuna HUTTER, Cervmortigulo pensis, aŭ  pli bone SENTIS, ke ĝia vido similas la ceteron de la loko.

     VIII

Neniu el la du junulinoj parolis, kiam sola Cervmortigulo staris antaŭ ili, lia vizaĝo montranta la tutan zorgadon, kiun li sentis pro la du kolegoj forestantaj.  Cervmortigulo tiam komencis mallongan, sed klaran, rakonton pri ĉio, kio okazis al la du kolegoj, aŭ siajn pensojn pri tio, kio eble estos la postaĵoj.

C:  Via patro konas la maron, - iu diris al mi - Judita.  Rapida Riĉjo diras al mi, ke li estis mariston.

JH:  Se Rapida sciis pri la estinteco de mia patro, mi volus, ke li diris tion al mi!  Iam mi pensas, ke li estis la maristo, kaj iam mi pensas kontraŭe.  Se tiu kesto estus malferma, aŭ se ĝi povus diri, ĝi eble dirus al ni lian tutan estintecon.

Cervmortigulo turnis sin al tiu kesto, kaj unuafoje garde rigardis ĝin.  Estante kvankam diskolorita, kaj montrante, ke estis multe da malĝentileco kontraŭ ĝi, li vidis, ke ĝi estis el ŝtofo tre pli bona ol ia ajn, kiun li antaŭe vidis.

C:  Tio, kio estas farita, estas nenia granda afero; Ĉingaĉguk tamen devos veni al la ŝtono hodiaŭ vesperon, laŭ nia antaŭa konsento, kaj mi ricevos lin de ĝi, ne sciite al la sovaĝuloj, aŭ eĉ ja sciite al ili, kontraŭ iliaj voloj kaj kalkulaĵoj, tial eble estos milito, antaŭ ol la Mingoj havos la defendejon aŭ la loĝŝipon aŭ vin.

JH:  Ĉu vi pensas, ke oni povas dependi pri tiu Delavaro, Cervmortigulo?

C:  Tiom, kiom pri mi.  Mi sentas, ke estos neniu malhelpo por diri al vi lian laboron, kaj, ĉar vi eble trovos kielon por helpi nin, mi lasos, ke vi kaj Esnjo scias la tutan aferon, fidante, ke vi diru nenion al iu ajn.  Estas indiana estro, kiu havas filinon, nomitan Ŭah-ta!-Ŭah, kiu signifas Silentu-ho-Silentu per la angla lingvo, la plej malofta junulino inter la Delavaroj, kaj la junulino, kiun ĉiuj junuloj de la delavara popolo serĉas kaj deziras kiel edzino.  Jes, ŝi amis lin, kaj li amis ŝin.  Certa Arbetpiko, kiel ni nomas lin per la angla, aŭ Jokomon per la indiana, zorgas en la koro pri tio, kaj ni kredas, ke li laboris pri ĉio, kio postiĝis.  Dum kelkaj semajnoj ni ricevis neniun vorton el ŝi, sed tiam antaŭ dek tagoj, kurulo, kiu pasis tra la lando de la Delavaroj, venigis al ni la novaĵon, per kiu ni lernis, ke Ŭah-ta!-Ŭah estis ŝtelita for de ŝia popolo - ni  pensas, sed ne scias, per la interlaboro de Arbetpiko - kaj ke ŝi nun estis kun la malamikoj, kiuj filinigis ŝin, kaj volis, ke ŝi edziniĝis kun juna Mingo.

Dum la tago pasiĝis, la kolegaro en la defendejo plenumis siajn kalkulaĵojn kaj pretigis ĉion.

C:  La sovaĝuloj kvankam ne scias pri Ĉingaĉguk kaj la ŝtono, ili havas okulojn kaj piedojn, kaj vidos la rekton, al kiu ni turnos, kaj certe iros post ni.  Mi tamen provos miskomprenigis ilin, per turni la ŝipon al ĉiuj rektoj, unue al unu loko kaj poste al alia, ĝis ili laciĝis en la piedoj pro kuri post ni.

Post mallonga tempo post tiu diro la tuta anaro estis en la loĝŝipo kaj veturis.

C:  La ŝtono estas ĝis la longeco de pafo, kaj neniam sukcesos por ĉirkaŭiri proksime al ĝi longatempe.

Por helpi pri la malveraĵo, Cervmortigulo haltis tiel proksima al la sunsubira bordo kiel estis prudente; poste, kaŭzante, ke Judita kaj Esnjo iras en la loĝĉambron, kaj tenante sin malalta por kaŝi sian korpon per la konstruaĵo de la ŝipo, li subite turnis ĝin, kaj komencis iru al la elfluejo.

        IX

Kiam estante ĉirkaŭ du aŭ tri cent fut'oj de la bordo, Cervmortigulo forprenis la venttolon, kaj li lasis, ke la haltilo falas tiam, kiam la loĝŝipo movis sin al rekto, kiu estis al la vento de la ŝtonego.  Kiam tio estis farita, Cervmortigulo tiuj ĉesigis tiri la ŝnuron, kaj lasis, ke la veturilo "sidiĝu" al la ŝtonego tiel rapide, kiel la neforta vento permesis.

JH:  Viro estas sur la ŝtonego!  Indiana militulo, kolorita kaj kun pafilo!

C:  Kie portas li sian plumon?  Ĉu ĝi estas ligata al harŝnuro, aŭ ĉu li portas ĝin super la maldekstra orelo?

JH:  Estas tiel vi diras, super la maldekstra orelo.  Li ridetas, kaj diras la vorton "Mohikan".

C:  Laŭdu Dion, finfine estas la Serpento!

Tiam iu rapide malfermis la pordon de la loĝĉambro, kaj Indiana militulo, kuranta tra la malgranda ĉambro, kaj simple diranta la ekkrio "hoĥ", staris apud Cervmortigulo.

C:  Post duono de horo, denove estos aŭ ebena trankvilo, aŭ la vento venos de la proksima bordo, kaj ni denove komencos nian veturon al la defendejo.  Intertempe la Delavaro kaj mi kunparolos, kaj komprenos unu la alian pri ekpensoj pri la decidoj, kiujn ni devos obei - Ha, Serpento, ĉar vi jam diskovris ĉirkaŭ tiuj Mingoj, ĉu vi havas ion, kion vi povas diri al ni pri la kaptitoj: la patro de tiuj ĉi junulinoj, kaj alia, kiu - mi iome kalkulas - estas la amindulo de unu el ili.

Ĉ:  La Mingoj estas tro multaj por ligi la kaptitojn.  Iuj gardas, iuj dormas, iuj serĉas, iuj serĉas viandon.  La "palvizaĝulojn" ili gardas kiel fratoj hodiaŭ, sed morgaŭ ili perdos la harhaŭtojn.  Ĉingaĉguk aŭdis la ridon de Ŭah-ta!-Ŭah.  Li konas ĝin el la rido de la virino de la Irokezoj.

La junulo tiam diris al sia amiko mallongan, sed klaran, rakonton pro la okazo de la mateno, kaŝante nenion, sed tuŝante ĉion per humileco.  Ĉingaĉguk esprimis sian kontenton pri la vikton, kiun la amiko gajnis, kaj tiam ili staris, la horo veninte, kiam estis prudente movi la loĝŝipon de la tero.  Tiele duonhoro pasiĝis, intertempe la loĝŝipo malrapide kaj sensone iris trans la akvo, dum la mallumo kreskiĝis ĉirkaŭ ĝi, kvankam ili povis vidi, ke la mallumo de la arbaro ĉe la elflua bordo de la mareto malproksimiĝas, dum la montoj, kiuj randis la flankoj de tiu bela, malalta loko ombrigis ĝin, preskaŭ de unu flanko al la alia.

JH:  Ĉu vi aŭdas nenion, Cervmortigulo?  Ŝajnis, ke la akvo proksima al ni movetis sin.

Tiam Cervmortigulo movis la kapon antaŭen, kaj, fingrante profunden en la mallumo, kiel li ekvidis ion.  Kaj Cervmortigulo kaj Judita obeis la vojon de lia fingro, kaj ili samtempe ekvidis ŝipeton.

C kaj JH:  Esnjo!

Ili formetis la senutilajn pafilojn alflanke, kaj la du viroj kaptis la pelilojn kaj turnis la antaŭon de la ŝipo al la rekto de la ŝipeto.  Dum Cervmortigulo kun sia amiko pelis per forto de tiuj, kiuj sentas la neceson pri la plena uzo de la korpo, kaj la forto de Esnjo malhelpiĝis pro malprudenta deziro pri foriri, la provo baldaŭ finiĝus pro la kapto de la fluganto, se la junulino ne farus kelkajn rapidajn kaj neantaŭvidotajn turnojn.  Ili iompostiome kreskigis la longecon inter la fluganto kaj la serĉantoj, ĝis Judita kriis al la kolegoj por ĉesigi la peliladon, ĉar ŝi tute perdis la vidon de la ŝipeto.  Malkontenta pro la malvenko, kaj scianta la gravecon pri havi la defendejon antaŭ ol la malamikoj kaptos ĝin, Cervmortigulo nun  turnis sin al la defendejo, kun la zorgego, ke lia tuta antaŭgardeco pri gajni la ŝipetojn perdiĝos pro tia danĝera kaj terura faro el la malforta sencpovo de Esnjo.

        X

Timo, ne sola kalkulado, kaŭzis, ke Esnjo ĉesigis peli, kiam ŝi ektrovis, ke la serĉantoj ne sciis al kiu rekto iri.  La  junulino provis ĉirkaŭ unu horo trovi la elstarejon; ŝi tamen, kiam ŝi estis sur la ŝtoneta bordo, tuj forpuŝis la ŝipeton al  la akvo.  Ŝi tial restis, atendanta la postaĵon de ŝia provo,  intencante voki la pensojn de la aliaj al la ŝipeto per sia  voĉo, se ili pasos sen ekscii ĝin.  La loĝŝipo denove venas per venttolo, dum Cervmortigulo staris en la antaŭo kun Judita apud si, kaj la Delavaro ĉe la turnilo.

JH:  Esnjo!

EH:  Mi devas iri al patro kaj al bedaŭrinda Rapida.

JH:  Kion vi povos diri al terura sovaĝulo, kio eble ŝanĝos lian sangeman intencon?

C:  Mi bone konas la sovaĝulojn, kaj povas kalkuli ian ekpenson, kiel ĝentilaj vortoj ŝanĝos, aŭ ne ŝanĝos, iliajn sangemajn estecojn.

EH:  Tiale, Cervmortigulo, mi diros al li, ke Dio ne pardonos hommortigon kaj ŝtelojn, kaj ke, se patro kaj Rapida ja serĉis la harhaŭtojn de la Irokezoj, li devos revenigi bonecon anstataŭ malbonecon, ĉar la Sankta Bibli'o diras tiel, aŭ li iros al  eterna puno.

Kiam Esnjo forlasis la bordon, ŝi senatende iris en la arbaro kun maltrankvila zorgo, ke iu iros post ŝi.  Ŝi miris, sed ne timis, ke familio de ursoj venis kaj iris post ŝi, ŝajnante, ke ili havas scivolon pri ĉio, kion ŝi faras.  Flaranta la aeron, la ursino neis iri pli malproksimen, kvankam la junulino rigardis posten, kaj invitis, ke ŝi venu, per infanemaj mansignoj, kaj eĉ per petoj de sia dolĉa voĉo.  Estis dum tiel iri antaŭen tra kelkaj arbetoj, kun vizaĝo forturnita kaj okuloj rigardantaj la bestojn senirantajn, ke la junulino subite ektrovis, ke homa manu al ŝia manradiko senpeze haltigis ŝin.

SHS:  Al kie iri?  Indianoj - ruĝuloj - sovaĝuloj - malbonaj milituloj - al tie.

Ŝia voĉo estis, kiel jam dirite, tiel mallaŭta kiel la venteto de la nokta aero, la kutimo de la virinoj de ŝia popolo, sed estis tiel tre klara pri ŝi, ke ŝi gajnis la nomon Ŭah-ta!-Ŭah, kiu per la angla lingvo signifas "Silentu-Ho!-Silentu".

SHS:  Ŭah-ta!-Ŭah, mi ne Mingo - bona Delavaro - angla amiko.  Kial via patro veni al minga fajrejo nokton?  Kial li veni nokton, kapti min per haroj, kaj provi gajni la harhaŭton de delavara junulino?

EH:  Kaj ĉu vi konas la Cervmortigulon?  Li nun estas en la loĝŝipo kun Judita kaj Delavaro, kiu nomiĝas la Granda-Serpento.

SHS:  Vi koni Serpenton, ĉu?  Vi bona - mi scii.  Havi junan militulon.  Vi ami lin, preskaŭ tiom, kiom patron, ĉu?  Tre bela kaj ŝajni kuraĝa.  Konvena kiel estro, se esti tiel bona kiel ŝajni.  Silentu esti kaptito, kaj Mingoj havi grandan orelon.   Ne diri pri Ĉingaĉguk, kiam ili esti proksimaj.

        XI

Ke la kolegaro, kiu apartenigis Silentu-n, ne kutime militas, estas klare pro la ĉeesto de virinoj.  Kiam la leganto memoras la grandan vastecon de la amerikaj sovaĝaj landoj dum tiu frua tempo, li komprenas, ke estis eble, ke eĉ tuta indiana popolo restis dum kelkaj monatoj en certaj partoj de ili.  La danĝero pri renkonti malamikon, obeante la kutimajn antaŭgardaĵojn, ne estis tiel granda en la arbaroj, kiel tio estis sur la malproksimaj maroj dum milito.  Kiam la du virinoj proksimis la loĝejetaron, Esnjo mallaŭte ekkriis pro ekvidi la ŝajnon de sia patro.

STH:  Tio ĉi ne estas bona, Esnjo.  Tiuj ĉi estas militemaj Irokezoj, kaj estas malpli emaj por forgesi malhelpon, ol por memori bonecon.

Kiam Esnjo venis al la estroj, ili malfermis sian malgrandan rondon per ĝentileco kaj kielo, kiu montrus estimon al homoj de nobla familio.

EH:  Kaj nun, Silentu, mi volas, ke vi diru al tiuj ĉi ruĝuloj laŭvorte tion, kion mi diros.  Diru unue, ke patro kaj Rapida venis al tie ĉi kun intenco gajni tiom da harhaŭtojn, kiom ili eblis, ĉar la malbona sublandestro proponis doni rekompencon pro harhaŭtoj - aŭ de milituloj aŭ virinoj aŭ viroj aŭ infanoj - kaj ilia amo pri oro en iliaj koroj estis tro forta por kontraŭi tion.  La Granda Spirito, kiel vi nomas nian Dion, kaŭzis, ke ni skribis libron, kaj en tiu ĉi libro Li fondis ĉiujn Siajn ordonojn, kaj Siajn sanktajn volon kaj plezuron, kaj la regulojn, laŭ kiuj ĉiuj homoj devas vivi, kaj instruaĵojn por regi eĉ la pensojn kaj dezirojn kaj volojn.  Kaj aŭdu ankaŭ tion ĉi, Silentu: "Amu viajn malamikojn, faru bonon al viaj malamantoj; benu tiujn, kiuj vin malbenas; preĝu por tiuj, kiuj kun insulto vin batalas."

FK:  Ĉu tia estas la palvizaĝula leĝo?  Se Dio ordonas, ke li DONU duoblan al tiu, kiu petas simple unuoblan, kial li PRENAS duoblan de la bedaŭrindaj indianoj, kiuj petas nenion?

La estroj foriris kun silento, kiel homoj, kiuj estimas, ke la afero forestas - estaĵoj, instruitaj pri batalado de infaneco ĝis matureco, kiuj forĵetis ĉiujn instruaĵojn de Esnjo.

SHS:  Aŭdu.  Ŭah-ta!-Ŭah nenia Irokezo - ĉio delavara - havi delavaran koron - delavaran senton.

        XII

Ĉingaĉguk vestis sin, kiam Cervmortigulo iris en la loĝĉambron de la loĝŝipo, kaj ĵetis al li malmultajn malkonsolajn, sed malpeze somerajn, vestojn, kiuj apartenis al HUTTER.

C:  Judita donis ilin al mi por via uzo, estro, ĉar kontraŭas prudentecon kaj gardecon vidiĝi kun viaj militaj vestoj kaj koloroj.

La kunsido dum la matena manĝo de la tri akvomezuloj estis silenta, malgaja kaj pensema.

JH:  Mi scias nenian kielon por liberigi la kaptitojn, escepte de pagi al la Irokezoj.

C:  Ha, Judita, la franculoj donas rekompencon tiel bonan, kiel nia popolo.  La kosto de du harhaŭtoj povas aĉeti vazon da pulvo kaj pafilon.

JH:  Estas la kesto.  Cervmortigulo, se ni povos trovi la ŝlosilon, mi povigos vin por malfermi la keston, kaj preni tiajn objektojn el ĝi, kiuj pagos la liberkoston de patro.

Ĉ:  Kien oni metas ŝlosilon, kie la Sovaĝa-Rozo ne serĉos ĝin, kiel inter la malkonsolajn vestojn?

Ĉingaĉguk prenis la deziratan ŝlosilon el poŝo.

Ektrovante, ke la du kolegoj silente rigardas ŝin, Judita metis manon al la supro de la kesto, kaj provis levi ĝin. Cervmortigulo donis sian fortecon al la provo, kaj levis ĝin al la ligna muro de la domo, kie li haltigis ĝin per haltilo.  Post ili formovis tolon, la unuaj aferoj, kiujn ili vidis, estis  viraj kutimaĵoj.  Certa surtuto estis tre ruĝa, havanta  butontruojn randitajn per oraj fadenoj.  Bela virina vesto, sed  iome utita, estis sub tio, kaj tiam ekkrioj pri ĝojo iris el la  lipoj de Judita.  Ŝia deziro estis preskaŭ infana; ŝi ne  permesis, ke la serĉo daŭros, ĝis ŝi vestos sin per la vesto  malkonvena de siaj kutimoj kaj loĝejo.  La du viroj tiam  paroletis, ĉu estos utilema daŭrigi la serĉon en la kesto, kiam  Judita revenis sen la vesto, kaj denove kun siaj simplaj vestoj.

JH:  Ĝi apartenas al mia patro.  Tiuj ĉi estas liaj havaĵoj, kaj ili necesas pro li.

La objektoj, kiuj estis al la supro, kiam ili rekomencis la serĉon en la kesto, estis duopo da manpafiloj, apartaj pro arĝento en la supraĵo.


        XII

Ĉingaĉguk vestis sin, kiam Cervmortigulo iris en la loĝĉambron de la loĝŝipo, kaj ĵetis al li malmultajn malkonsolajn, sed malpeze somerajn, vestojn, kiuj apartenis al HUTTER.

C:  Judita donis ilin al mi por via uzo, estro, ĉar kontraŭas prudentecon kaj gardecon vidiĝi kun viaj militaj vestoj kaj koloroj.

La kunsido dum la matena manĝo de la tri akvomezuloj estis silenta, malgaja kaj pensema.

JH:  Mi scias nenian kielon por liberigi la kaptitojn, escepte de pagi al la Irokezoj.

C:  Ha, Judita, la franculoj donas rekompencon tiel bonan, kiel nia popolo.  La kosto de du harhaŭtoj povas aĉeti vazon da pulvo kaj pafilon.

JH:  Estas la kesto.  Cervmortigulo, se ni povos trovi la ŝlosilon, mi povigos vin por malfermi la keston, kaj preni tiajn objektojn el ĝi, kiuj pagos la liberkoston de patro.

Ĉ:  Kien oni metas ŝlosilon, kie la Sovaĝa-Rozo ne serĉos ĝin, kiel inter la malkonsolajn vestojn?

Ĉingaĉguk prenis la deziratan ŝlosilon el poŝo.

Ektrovante, ke la du kolegoj silente rigardas ŝin, Judita metis manon al la supro de la kesto, kaj provis levi ĝin. Cervmortigulo donis sian fortecon al la provo, kaj levis ĝin al la ligna muro de la domo, kie li haltigis ĝin per haltilo.  Post ili formovis tolon, la unuaj aferoj, kiujn ili vidis, estis viraj kutimaĵoj.  Certa surtuto estis tre ruĝa, havanta  butontruojn randitajn per oraj fadenoj.  Bela virina vesto, sed iome uzita, estis sub tio, kaj tiam ekkrioj pri ĝojo iris el la lipoj de Judita.  Ŝia deziro estis preskaŭ infana; ŝi ne permesis, ke la serĉo daŭros, ĝis ŝi vestos sin per la vesto  malkonvena de siaj kutimoj kaj loĝejo.  La du viroj tiam paroletis, ĉu estos utilema daŭrigi la serĉon en la kesto, kiam  Judita revenis sen la vesto, kaj denove kun siaj simplaj vestoj.

JH:  Ĝi apartenas al mia patro.  Tiuj ĉi estas liaj havaĵoj, kaj ili necesas pro li.

La objektoj, kiuj estis al la supro, kiam ili rekomencis la serĉon en la kesto, estis duopo da manpafiloj, apartaj pro arĝento en la supraĵo.

        XII

Ĉingaĉguk vestis sin, kiam Cervmortigulo iris en la loĝĉambron de la loĝŝipo, kaj ĵetis al li malmultajn malkonsolajn, sed malpeze somerajn, vestojn, kiuj apartenis al HUTTER.

C:  Judita donis ilin al mi por via uzo, estro, ĉar kontraŭas prudentecon kaj gardecon vidiĝi kun viaj militaj vestoj kaj koloroj.

La kunsido dum la matena manĝo de la tri akvomezuloj estis silenta, malgaja kaj pensema.

JH:  Mi scias nenian kielon por liberigi la kaptitojn, escepte de pagi al la Irokezoj.

C:  Ha, Judita, la franculoj donas rekompencon tiel bonan, kiel nia popolo.  La kosto de du harhaŭtoj povas aĉeti vazon da pulvo kaj pafilon.

JH:  Estas la kesto.  Cervmortigulo, se ni povos trovi la ŝlosilon, mi povigos vin por malfermi la keston, kaj preni tiajn objektojn el ĝi, kiuj pagos la liberkoston de patro.

Ĉ:  Kien oni metas ŝlosilon, kie la Sovaĝa-Rozo ne serĉos ĝin, kiel inter la malkonsolajn vestojn?

Ĉingaĉguk prenis la deziratan ŝlosilon el poŝo.

Ektrovante, ke la du kolegoj silente rigardas ŝin, Judita metis manon al la supro de la kesto, kaj provis levi ĝin. Cervmortigulo donis sian fortecon al la provo, kaj levis ĝin al la ligna muro de la domo, kie li haltigis ĝin per haltilo.  Post ili formovis tolon, la unuaj aferoj, kiujn ili vidis, estis viraj kutimaĵoj.  Certa surtuto estis tre ruĝa, havanta  butontruojn randitajn per oraj fadenoj.  Bela virina vesto, sed iome uzita, estis sub tio, kaj tiam ekkrioj pri ĝojo iris el la lipoj de Judita.  Ŝia deziro estis preskaŭ infana; ŝi ne permesis, ke la serĉo daŭros, ĝis ŝi vestos sin per la vesto  malkonvena de siaj kutimoj kaj loĝejo.  La du viroj tiam paroletis, ĉu estos utilema daŭrigi la serĉon en la kesto, kiam  Judita revenis sen la vesto, kaj denove kun siaj simplaj vestoj.

JH:  Ĝi apartenas al mia patro.  Tiuj ĉi estas liaj havaĵoj, kaj ili necesas pro li.

La objektoj, kiuj estis al la supro, kiam ili rekomencis la serĉon en la kesto, estis duopo da manpafiloj, apartaj pro arĝento en la supraĵo.

        XIII

Kiam Cervmortigulo levis la manpafilojn, li tuj turnis sin al la Delavaro por miri pri ili.  Cervmortigulo prenis unu militilon el la mano de sia amiko, kaj malfermis la pulvejon.  Ĝi havis malmultan pulvon, presitan per tempo kaj akvema aero.  La celpovo de Cervmortigulo estis rapida kaj maltrema, kaj la pafo venis preskaŭ tiel baldaŭ kiel li levis la militilon.  Judita kriis, kaj kiam la du viroj turnis sin al la junulino, ŝi estis tiel pala kiel morto, kaj tremis.

JH:  Mi havas nenian vulnon, Cervmortigulo.  Estas teruro - nenio escepte de tio, mi certigas vin.

Cervmortigulo malfermis malgrandan sakon, el kiu li prenis unupostunue la pecojn de ŝak'ludo.  La "kastel'oj" staris sur elefant'oj.

C:  Tiuj objektoj estas malveraj dioj!

JH:  Mi memoras, ha, vidi unu el la militestroj ĉe la defendejo kun aro de ludiloj, faritaj laŭ ia ludilo, kiel tiuj ĉi.

Kolektante ĉion, la serĉisto, sed ne sen malmultaj kontraŭpensoj, malrapide ricevis la pensojn de Judita, kaj finfine konsentas, ke la eblaj laŭdiloj simple devas esti la aparte eltranĉitaj figuroj de ia nesciata ludo.  Ili konsentis, ke nenio pli grande tentos la dezirojn de la indianoj ol la elefantoj.

C:  Dum la tuta tempo, Rapida kaj via patro, ankoraŭ Esnjo -

Kiam tiu grava tempeto, ili ekaŭdis malpezan paŝon sur la antaŭplanko, figuro de homo mallumis la pordon, kaj la homo laste dirita staris antaŭ li.  Judita, post ŝia miro kaj timo iome malgrandiĝis, montris multan ĝojon pri la reveno de la fratino.  Ŝi komencis sian rakonton, kaj Cervmortigulo fariĝis okupata aŭskultanto, dum juna Irokezo staris proksime al la pordo, tiel trankvile pri tio, kio okazis, kiel unu el la lignaj subteniloj.

C:  Ni nun komprenas tiun aferon, Judita.  Mi tamen unue forigos tiun ĉi kanadan sangsuĉulon, kaj poste ni decidos nian komercon.  - Nun, vi scias junulo, ke la pli maljuna el viaj kaptitoj estas la patro de tiu ĉi du junulinoj; la alia estas la amindulo de unu.  La virinoj certe volas savi la harhaŭtojn de tiaj amikoj, kaj ili pagos tiujn du kreitaĵojn el elefant'a dento por savi ilin; unu po ĉiu harhaŭto.

Kiam li staris sur la antaŭplanko, preta por paŝi al la kunligitoj arboj, li haltis, kaj rapide petis la prunton de ŝipeto, kiel kielo por rapidigi la komercon.  Cervmortigulo mallaŭte neis la peton, kaj, post mallonge haltante, la junulo pelis sin malrapide de la defendejo al densejo ĉe la bordo, kiu estis malpli malproksime ol duonmejl'o.

EH:  Silentu diris per tre malalta voĉo, ke mi diros, ke vi devos malfidi al la Irokezoj pri ĉio.  Poste ŝi diris, ke estas granda, brila stelo, kiu venas super la monteto post horo post mallumo, kaj kiam tiu stelo vidiĝos, ŝi estos ĉe la loko, kie mi surteriĝis hieraŭ nokton, kaj ke vi devos veni al ŝi per ŝipeto.

Antaŭ ol Esnjo povis daŭrigi la parolon, Cervmortigulo vokis al sia amiko el la pli ekstera ĉambro.

        XIV

La unua faro de la Delavaro, kiam li renkontis sian amikon, estis malpezigis sin de la malsovaĝaj vestoj, kaj montras sin denove kiel indiana militulo.

Ĉ:  Mi iros al la Irokeza loĝejaro.  Neniu konas Ĉingaĉguk-on sed Ŭah, kaj packonsenton pri vivoj kaj harhaŭtoj popolestro devas fari!  Donu al mi la apartajn bestojn, kaj permesu, ke mi havas ŝipeton.

C:  Vere, Serpento, mi zorgas kaj timas pri vi!  Mi neniam aŭdis, ke tia malforta penso venas el estro, kaj ankaŭ el unu, kiu havas estintecon pri saĝo, kvankam li estas juna kaj mallerta.  Ŝipeton vi ne devos havi, se la voĉo de amikeco kaj konsilo gravas.

Ili vidis la kunligitajn arbojn, movante de la bordo.  Dum ĝi venis proksima, la kolegaro en la defendejo uzis ĉiun kielon por certigi, la venantoj havas nenian militilon.

FK:  Hoĥ!  Mia frato estas tre fiera; Fendita-Kverkarbo tamen estas nomo, kiu faras, ke Delavaro paliĝu.

C:  Unu el viaj milituloj, kies spirito ekiris al la bena lando de via popolo nur hieraŭ matenon, pensis, ke mi meritis la nomon Falk'okulo, kaj tion, ĉar mia vidpovo oportune estis pli rapida ol lia, kiam estis pri aŭ vivo aŭ morta inter ni.

FK:  Mia frato Falk'okulo jam sendis al la Huronoj rakonton, kaj ĝi faris iliajn korojn tre ĝojaj.  Ili aŭdis, ke li havas la figurojn de bestoj kun du vostoj!

C:  Jen unu el la figuroj.  Mi ĵetas ĝin al vi laŭ la fideleco de packonsento.

FK:  Ĉu mia frato tamen havas duan beston?  Li donos du pro la maljuna patro.

C:  Pri doni du bestojn pro lia harhaŭto, eĉ la du bestoj kun du vostoj, tio ĉi pasas sencon -

Postlonge la sovaĝulo donis la ŝajnon, ke pli longa komerco estos malutila, ĉar li ne devus esti tiel malprava al sia popolo por lasi la estimon pro du bonegaj, maturaj viraj harhaŭtoj interŝanĝe de afero tiel simpla kiel ludilo simila al tiu, kiun li vidis.  Kaj li pretigis lin por forveturi.

Nelonge antaŭ ol la suno subiris, la du kunligitaj arboj denove iris el la densejo.  Kiam ĝi iris proksima, Judita esprimis, ke patro kaj Rapida, ligitaj, kuŝas sur la branĉoj ĉe la mezo.

Eĉ post ili jam tiel bone komprenis la kondiĉojn, la efektiva interŝanĝo de la kaptitoj havis malfacilaĵojn.  Cervmortigulo liberigis la manojn de siaj amikoj, kiam ili eniris, kaj ili tiam batis per piedoj kaj lamis ĉirkaŭ la antaŭejo, dum ili penis revenigi la sangon al la manoj kaj piedoj.  Antaŭ ol la mallumo plene venis, kaj dum la junulinoj preparis la vesperan manĝon, Cervmortigulo rakontis al HUTTER pri la kielo, kiun li faris pro la sendanĝereco de liaj filinoj kaj havaĵoj.

     XV

La trankvilo de la vespero denove kontraŭis, dum la kreskanta mallumo similis, la sentojn de la viroj.  La du reaĉetintaj kaptitoj sentis sin humilaj kaj sen estimo; ilia humileco tamen prenis la pikon de venĝo.

RHM:  Mi pensas, ĉu estas paco aŭ milito inter ni kaj la sovaĝuloj!  Tiu ĉi interŝanĝo de kaptitoj havas amikeman ŝajnon, kaj, post homoj komercis unu kun la alia per justeco kaj estimo, ili devas esti amikoj, almenaŭ dum tiu okazo.

C:  Jen respondo al via demando, Rapida, ĉar vi tiel rapidas por denove batali.

Dum Cervmortigulo diris, li ĵetis al la tablo, sur kiu la alia subtenis sin, specon de bastonetaro, faritan per dekdu bastonetoj, forte kunligitaj per ŝnureto el cerv'haŭto.

RHM:  Tio ĉi estas tio, kion ili nomas esprimo pri milito ĉe Jorko.  Kiel ĝi venis al tie ĉi?

C:  La sovaĝuloj lasis la haŭton sur via kapo; ili tamen eble prenis la orelojn, aŭ vi jam aŭdis la moveton en la akvo, kiun la knabo faris, kiam li denove venis per la du kunligitaj arboj.

EH:  Rapida, la Irokezoj estis bonaj al vi, kaj ili ne prenis vian harhaŭton, sed vi kaj patro volis preni iliajn.

HUTTER denove montris sin sur la antaŭejo.  Al la preparaĵo, kiun Cervmortigulo decidis, pri forlasi la defendejon dum la nokto kaj foriri en la loĝŝipo, li tute konsentis.  Ili preparis ĉion rapide kaj prudente: ili tiris la ŝipetojn for de la antaŭejo, kaj ligis ilin al la loĝŝipo; la malmultajn necesaĵojn, kiuj estis en la domo, ili portis al la loĝĉambro de la loĝŝipo; ili estingis la fajron; kaj ĉiuj enŝipiĝis.  Ili vidis neniun klarejon en la ĉielo, kaj Ĉingaĉguk jam tremis, se la kaŝo de la stelo eble ĉesigus, ke lia promesinto malfruos pri la renkonto.

Ĉ:  Mia frato restos kun la ŝipo.  Ŭah baldaŭ staros sur la bordo, kaj atendos, kaj Ĉingaĉguk devas rapidi.

La indiano tiam kuniĝis kun la aliaj du viroj, kaj, unue mallevinte la venttolon, la tri eniris ŝipeton, kaj iris for de la flanko de la loĝŝipo.  Ili venis al la bordo kun granda gardeco, kaj faris la surterigon sen danĝero.  Postmallonge ili venis al la rando de la malgranda rondo el loĝejetoj.  Neniu helpis pro la danĝera probo, ĉar, post garda palpado per mano, ili ektrovis, ke la loko estas forlasita -



JH:  La virino ne estas farita por tiaj okazoj kiel tiuj ĉi - okazoj el kiuj ni havos neniun finon, tiel longe kiel la milito daŭros.

C:  Neniu farus Silentu-n, la estonta edzino de la malproksima Delavaro, pli ĝoja ol scii, ke li nun ŝteliras ĉirkaŭ siaj malamikoj, penante gajni harhaŭton -  Ekaŭdu!  Jen la voĉo de via patro, virino, kaj li diras kiel homo, kiu koleras pri io.

Post malpli grande da tempo ol oni bezonas por rakonti pri tio, la ŝipeto tuŝis la loĝŝipon, kaj la serĉantoj eniris ĝin.  Malgranda fajro bruletis nur ĝis la rando de la arbetoj, kiuj staris sur la bordo ĉe la flanko de la elstarejo - certigante, ke la indianoj jam movis la loĝetaron al la sama loko, kie Silentu volis la renkonton!

2017-02-19

Treasure Island / Insulo Ricxajxoj


(The following is a continuation of what was translated on my original blog: / La suba estas la dauxrigo de tiu, kiu mi tradukis cxe mi unua blog'o:


esperanto-unua.livejournal.com)



PART FOUR: The Stockade


> Parto IV: LA ĈIRKAŬBARILO





The Garrison in the Stockade

> LA FORTEJO EN LA ĈIRKAŬBARILO



AS soon as Ben Gunn saw the colours he came to a halt, stopped me by the arm, and sat down.

> Kiam Benĉjo PAFLO vidis la flagon en ĉirkaŭbarilo, li haltis, haltigis min ĉe mia brako kaj sidis.


"Now," said he, "there's your friends, sure enough. Why, in a place like this, where nobody puts in but gen'lemen of fortune, Silver would fly the Jolly Roger, you don't make no doubt of that. And when Ben Gunn is wanted, you know where to find him, Jim."

> - Nu, tie estas viaj amikoj. Komprenble, en loko kiel tiu ĉi, kie neniu eniras escepte de "bonuloj de bonfortuno", ARĜENTO montrus la "Gajan Roĝeron", vi ne dubu tion. Kaj, kiam oni volos Benĉjon PAFLOn, vi scias, kie li estas trovebla.


Here he was interrupted by a loud report, and a cannonball came tearing through the trees and pitched in the sand not a hundred yards from where we two were talking.

> Tiam ĉi li interompiĝis per laŭta pafbruo, kaj pilkego venis, disŝirante arbojn kaj ĵetis sin en la sablon, ne ĝis 100 jardoj de kie ni staris.


I moved from hiding-place to hiding-place, always pursued, or so it seemed to me, by these terrifying missiles.

> Mi movis min de kaŝejo al kaŝejo, ĉiam, tiel ŝajnis al mi, tiuj terurantaj ĵetaĵoj falis post mi.


But towards the end of the bombardment, though still I durst not venture in the direction of the stockade, where the balls fell oftenest, I had begun, in a manner, to pluck up my heart again.

> Je la fino de la bombardo, kvankam ni ne devis ekiri al la vojo de ĉirkaŭbarilo, kie la kugloj plej ofte falis, mi komencis rekuraĝiĝi.



The HISPANIOLA still lay where she had anchored; but, sure enough, there was the Jolly Roger--the black flag of piracy --flying from her peak.

> La ORLANDO kuŝadis, kie ĝi estis haltita; sed, sufiĉe certe, tie estis la "Gaja Roĝero", la nigra flago de maraj ŝteleco, fluganta ĉe la pinto.


And now, as I rose to my feet, I saw, some distance further down the spit and rising from among low bushes, an isolated rock, pretty high, and peculiarly white in colour.

> Kaj tiam, kiam mi levis min, mi vidis, iomete malproksime suba kaj levanta sin el arbetoj, izolitan rokon, iome alta kaj aparte blanka pri koloro.


Then I skirted among the woods until I had regained the rear, or shoreward side, of the stockade, and was soon warmly welcomed by the faithful party.

> Poste mi iris, kaŝante min inter la arbaroj, ĝis mi venis al la posta, aŭ marborda, flanko de la ĉirkaŭbarilo kaj baldaŭ ricevis bonvenon de la fideluloj.


I had soon told my story and began to look about me.

> Mi baldaŭ diris mian rakonton, kaj komencis rigardi ĉirkaŭ mi.


The slopes of the knoll and all the inside of the stockade had been cleared of timber to build the house, and we could see by the stumps what a fine and lofty grove had been destroyed.

> Oni fortranĉis la arbojn de la montflankoj kaj la tuta interno de la ĉirkaŭbarilo por konstrui la domon, kaj ni povis vidi pro la stumpoj kiel bona kaj alta arbaro detruiĝis.


The cold evening breeze, of which I have spoken, whistled through every chink of the rude building and sprinkled the floor with a continual rain of fine sand.

> La malvarma vespera venteto fajfis tra ĉiu trueto de la domo kaj ŝutetis sin sur la plankon per daŭrada pluvo de polvema sablo.


If we had been allowed to sit idle, we should all have fallen in the blues, but Captain Smollett was never the man for that.

> Se ĉiuj ni permesiĝus sedi vanaj, ni ĉiuj perdus kuraĝon, sed Ŝipestro ETETO ne estis tia homo.


Tired though we all were, two were sent out for firewood; the doctor was named cook; I was put sentry at the door.

> Lacajn, kiel ĉiuj ni estis, li sendis du por brulligno; li nomis la kuraciston kuiristo; li starigis min gardisto ĉe la pordo.


The rest had long been up and had already breakfasted and increased the pile of firewood by about half as much again when I was wakened by a bustle and the sound of voices.

> La restantaj longatempe estis vekaj kaj jam matenmanĝis kaj pligrandigis la brullignon per duono, kiam mi vekis per laboremo kaj la sono de voĉoj.


"Flag of truce!" I heard someone say;

> Mi aŭdis, ke iu diras:

- Flago de militĉeso! -


and then, immediately after, with a cry of surprise, "Silver himself!"

>kaj subite poste kun krio de miro:

- ARĜENTO mem!




SILVER'S EMBASSY

> LA AMBASADO DE ARĜENTO


It was still quite early, and the coldest morning that I think I ever was abroad in--a chill that pierced into the marrow.

> Estis ankoraŭ tre frue, kaj la plej malvarma mateno, en kiu, mi kredas, mi iam ajn estis - malvarmeco, kiu eniris al la osto. La ŝipestro estas en la enirejo, tenante sin garde el la vojo de malfidela pafo, se iu ajn tiel intencus.

"Cap'n Silver, sir, to come on board and make terms."
> - Ŝipestro ARĜENTO, sinjoro, por enŝipiĝi kaj fari kondiĉojn.

"Cap'n Silver! Don't know him,” cried the captain.
> La ŝipestro kriis:
- Ŝipestro ARĜENTO! Lin mi ne konas.

And we could hear him adding to himself, "Cap'n, is it? My heart, and here's promotion!"
> Kaj ni povis aŭdi, ke li aldonis al si:
- Ho mia koro, jen altigo!

Long John answered for himself. "Me, sir. These poor lads have chosen me cap'n, after your desertion, sir"-- laying a particular emphasis upon the word "desertion." "We're willing to submit, if we can come to terms.”
> Alta Johano respondis por si:
- Mi, sinjoro. Tiuj ĉi kompatindaj bonuloj selektis min ŝipestro post via forlasigo, sinjoro - (donante substrekon al la vorto "forlasigo".) - Ni volus submeti, se ni povos konsenti pri kondiĉoj.

Captain Smollett said, "If there's any treachery, it'll be on your side, and the Lord help you."
> Ŝipestro Eteto diris:
- Se estus malfideleco, tio estos el via flanko, kaj la Sinjoro helpu vin.

Then he advanced to the stockade, threw over his crutch, got a leg up, and with great vigour and skill succeeded in surmounting the fence and dropping safely to the other side.
> Tiam li venis al la ĉirkaŭbarilo, ĵetis la lambastonon trans ĝi, ĵetis kruron super ĝi, kaj per granda forteco kaj lerteco sukcedis sidi sur la ĉirkaŭbarilon kaj falis sen difekto al la alia flanko.

I had crept up behind the captain, who had now seated himself on the threshold, with his elbows on his knees, his head in his hands.
>  Mi ŝtelpaŝis post la ŝipestro, kiu jam sidis sur la sojlo, kun la kubitoj sur la genuoj, la kapo en la manoj.

He was tricked out in his best; an immense blue coat, thick with brass buttons, hung as low as to his knees, and a fine laced hat was set on the back of his head.
> ARĜENTO portis la plej bonajn vestojn: grandegan bluan mantelon, dika pro orkoloraj butonoj, pendis malalte al la genuoj, kaj bonegan ĉapelon kun bela rando sidas sur la kapo.

"You ain't a-going to let me inside, cap'n?" complained Long John. "It's a main cold morning, to be sure, sir, to sit outside upon the sand."
> Alta Johano plendis:
- Ĉu vi ne permesas, ke mi eniru, ŝipestro? Estas forte malvarma mateno, certas, sinjoro, por sidi sur la sablo.

"Why, Silver," said the captain, "if you had pleased to be an honest man, you might have been sitting in your galley.
> - Ho ARĜENTO, se vi volis esti honestulo, vi povus side en la kuirejo de la ŝipo.

"Well, here it is," said Silver. "We want that treasure, and we'll have it--that's our point! You would just as soon save your lives, I reckon; and that's yours. You have a chart, haven't you? Now, I never meant you no harm, myself."
> - Nu, komprenu. Ni volas la riĉaĵojn, kaj ni ja havos ĝin - tio estas la afero. Vi havas paperon de la insulo, ĉu? Nun, mi mem neniam intencas al vi vundon.

Interrupted the captain. "We know exactly what you meant to do, and we don't care, for now, you see, you can't do it. And what's more, I would see you and him and this whole island blown clean out of the water into blazes first.”
> La ŝipestro interrompis:
- Ni vere scias tion, kion vi intencis fari; kaj ni ne zorgas pri ĝi, ĉar nun, kompreneble, vi ne povas fari ĝin. Kaj pli grave, mi volus vidi vin kaj tiun ĉi tutan insulon pafegatan ja el la akvo.

This little whiff of temper seemed to cool Silver down. Silver resumed, “Either you come aboard along of us, once the treasure shipped, and then I'll give you my affy-davy, upon my word of honour, to clap you somewhere safe ashore. Or if that ain't to your fancy, some of my hands being rough and having old scores on account of hazing, then you can stay here, you can. We'll divide stores with you, man for man.”
> Tiu spiro de kolero ŝajnis trankviligi ARĜENTOn. Li daŭrigis:
- Aŭ vi enŝipiĝos kun ni post la riĉaĵaro, kaj, post tiam, mi donos al vi mian propran ĵuresprimon, ke mi elŝipos vin sendanĝere sur la tero. Aŭ, se tio ne plaĉas al vi, ĉar iom da miaj maristoj estas mallertaj kaj havas malnovajn dezirojn pri venĝo por puni, vi povos resti tie ĉi, ja povos. Ni dividos la necesaĵojn al vi egale po ĉiu.

"Now you'll hear me. If you'll come up one by one, unarmed, I'll engage to clap you all in irons and take you home to a fair trial in England.
> - Nun vi aŭskultu min: se vi venos, ĉiu sola, mi komencos enkateni ĉiujn vin kaj konduki vin al justa juĝejo.

Silver's face was a picture; his eyes started in his head with wrath. "Who'll give me a hand up?" he roared.
> La okuloj de ARĜENTO saltis en la kapon pro kolero. Li brulis:
- Kiu helpos min stari?

Not a man among us moved.
> Neniu inter ni movis sin.

Growling the foulest imprecations, he crawled along the sand till he got hold of the porch and could hoist himself again upon his crutch.
> Subdirante la plej malbonegajn malbenojn, li rampis sur la sablo, ĝis li ektenis la ŝtuparon kaj povis levi sin denove sur la lambastonon.

And with a dreadful oath he stumbled off, ploughed down the sand.
> Kaj, kun terura ĵuro, li iris preskaŭ falante, puŝis sin sur la sablo, kaj tuj foriris inter la arboj.


PART FIVE--My Sea Adventure
> Parto V: MIA MARA AVENTURO

How My Sea Adventure Began
> TIEL MI KOMENCIS LA MARAN AVENTURON

After dinner the squire and the doctor sat by the captain's side awhile in consultation...
> Post manĝotempo, la terhavanto kaj la kuracisto sidis ĉe la flanko de la ŝipestro en tempo de konsilado.

and when they had talked to their hearts' content, it being then a little past noon, the doctor took up his hat and pistols, girt on a cutlass, put the chart in his pocket, and with a musket over his shoulder crossed the palisade on the north side and set off briskly through the trees.
> Kiam ili sufiĉe parolis, estante malgranda tempo post la tagmezo, la kuracisto prenis ĉapelon kaj manpafilojn, ligis glavon al si, metis la paperon de la insulo en poŝon, transiris la ĉirkaŭbarilon nord'e, kaj rapide ekiris inter la arboj.

"I take it," replied I, "the doctor has his idea; and if I am right,
he's going now to see Ben Gunn."
> Mi diris:
- Se mi pravas, li iras por vidi Benĉjon PAFLOn.

But in the meantime, the house being stifling hot and the little patch of sand inside the palisade ablaze with midday sun, I began to get another thought into my head, which was not by any means so right.
> Intertempe, la domo estante varma al senspiro, kaj loketo de sablo en la ĉirkaŭbarilo brulante pro tagmeza suno, mian kapon eniris alia penso, kiu ne estis tiel prava.

I was a fool, if you like, and certainly I was going to do a foolish,
over-bold act.... I was to go down the sandy spit that divides the anchorage on the east from the open sea, find the white rock I had observed last evening, and ascertain whether it was there or not that Ben Gunn had hidden his boat.
> Mi estis malsaĝulo, se tio plaĉas al vi, kaj, certe, mi faros malsaĝan, tro kuraĝan agon: mi iros al la sablolango, kiu dividis la haltilejon de la ŝipo ĉe la orienta flanko kaj la vastan maron, trovos la blankan rokon, kiun mi rimarkis hieraŭ vespere, kaj certigos, ĉu estis tie, kie Benĉjo PAFLO kaŝis sian ŝipeton.

I took my way straight for the east coast of the island, for I was determined to go down the sea side of the spit to avoid all chance of observation from the anchorage.
> Mi iris rekte al la orient'a bordo de la insulo, ĉar mi intencis malsupreniri laŭ la mara flanko de la sablolango por eviti ĉiun okazeton pri videbleco el la haltilejo de la ŝipo.

Behind me was the sea, in front the anchorage.
> Post mi estis la maro, antaŭe la haltilejo.

Alongside lay one of the gigs, Silver in the stern-sheets--him I could
always recognize.
> Apud ĝi estis unu ŝipeto, ARĜENTO ĉe la malantaŭo - mi ĉiam povis rekoni lin.

Soon after, the jolly-boat shoved off and pulled for shore.
> Baldaŭ poste, la ŝipeto eliris al la marbordo.

The white rock, visible enough above the brush, was still some eighth of a mile further down the spit, and it took me a goodish while to get up with it, crawling, often on all fours, among the scrub.
> La blanka roko, sufiĉe videbla super la densejo, staris ankoraŭ okone da mejl'o laŭ la sablolango, kaj mi venis al ĝi post longa tempo, rampante, ofte ambaŭ piede kaj mane, inter la pikemaj arbetoj.

And in the centre of the dell, sure enough, a little tent of goat-skins.
> En la mezo de la valo, certe, estis kovrilo el kapr'oledo.

I dropped into the hollow, lifted the side of the tent, and there was Ben Gunn's boat--home-made if ever anything was home-made; a rude, lop-sided framework of tough wood, and stretched upon that a covering of goat-skin, with the hair inside.
> Mi malsupreniris en truon, levis la flankon de la kovrilo, kaj tie estis la ŝipeto de Benĉjo PAFLO - ne lerte farita, se iam ajn io tiel estas: kruda, malebena framo el forta lignaĵo, kaj, sur tio, kovro el kapr'oledo, la haroj internen.

I had not then seen a coracle, such as the ancient Britons made, but I have seen one since, and I can give you no fairer idea of Ben Gunn's boat than by saying it was like the first and the worst coracle ever made by man.
> Mi tiam ne vidis ŝipeton, kiel la antikvaj Britonoj faris, sed mi vidis unu post tiam, kaj mi ne povas doni al vi nenian pli bonan ideon pri la ŝipeto de Benĉjo PAFLO, ol per diri, ke ĝi estis kiel la unua kaj plej malbona el ili, kiun iu ajn homo iam ajn faris.

In the meantime I had taken another notion.... This was to slip out under cover of the night, cut the HISPANIOLA adrift, and let her go ashore where she fancied.
> Intertempe, mi havis alian ideon: tio estas, ke mi ŝteliros, kaŝate per la nokto, tranĉos la ORLANDOn forlasanta, kaj lasos, ke ĝi surbordiĝos al tie, kie ĝi volus.

The ebb had already run some time, and I had to wade through a long belt of swampy sand, where I sank several times above the ankle, before I came to the edge of the retreating water, and wading a little way in, with some strength and dexterity, set my coracle, keel downwards, on the surface.
> La tajda refluo jam agis longatempe, kaj mi devis piediri tra longa zono de malpura sablo, kie mi malleviĝis kelkfoje super la maleolo, antaŭ ol mi venis al la bordo de la akvo refluanta, kaj, piediri iomete en la akvon per iom da forteco kaj lerteco, metis la ŝipeton sur la supraĵon.

The ebb had already run some time, and I had to wade through a long belt of swampy sand, where I sank several times above the ankle, before I came to the edge of the retreating water, and wading a little way in, with some strength and dexterity, set my coracle, keel downwards, on the surface.
> La refluo jam laboris longatempe, kaj mi devis piediri tra longa loko el malpura sablo, kie mi malleviĝis kelkfoje super la piedradikoj, antaŭ ol mi venis al la bordo de la akvo refluanta, kaj, piediri iomete en la akvon per iom da forteco kaj lerteco, metis la ŝipeton sur la supraĵon.



The Ebb-tide Runs
> LA REFLUO IRAS
> LA VETURO DE LA HAŬTŜIPETO

THE coracle—as I had ample reason to know before I was done with her—was a very safe boat for a person of my height and weight, both buoyant and clever in a seaway; but she was the most cross-grained, lop-sided craft to manage.
> La "haŭtŝipeto" - tiel mi havis sufiĉan kaŭzon por scii antaŭ ol mi finis la laboron per ĝi - estis tre sendanĝera ŝipeto por homo de mia alteco kaj pezeco, ambaŭ surakvebla kaj marinda; sed ĝi estis la plej disirema, malebena marveturilo por turni.

By good fortune, paddle as I pleased, the tide was still sweeping me down.
> Bonfortune, iel ajn mi puŝis per pelilo, la refluo ankoraŭ kondukis min.

The hawser was as taut as a bowstring, and the current so strong she pulled upon her anchor.
> La ligŝnurego estis tiel tirita kiel ŝnuro de pafarko, kaj la fluo tiel forta, ke la ŝipo tiris for de la haltilo.

With that I made my mind up, took out my gully, opened it with my teeth, and cut one strand after another, till the vessel swung only by two.
> Kun tio, mi faris la intencon kaj prenis saketon, malfermis ĝin per la dentoj kaj tranĉis unu post la alian ŝnureron, ĝis la ŝipo estis ligata nur per du.

One I recognized for the coxswain's, Israel Hands, that had been Flint's gunner in former days.
> En la tuta tempo, mi aŭdis la sonon de du laŭtaj voĉoj el la ŝipestrejo; mi rekonis unu kiel de la turnisto Izrael MAN, kiu estis la pafisto de SLIKO en tagoj pasintaj.

On shore, I could see the glow of the great camp-fire burning warmly through the shore-side trees.
> Sur la marbordo, mi povis vidi la ruĝbrilon de la granda fajro, brulante varmete tra la arboj.

But, indeed, from what I saw, all these buccaneers were as callous as the sea they sailed on.
> Tamen, vere el tio, kion mi vidis, ĉiuj tiuj marŝtelistoj estis tiel nesentemaj kiel la maro, sur kiu ili veturis.

I felt the hawser slacken once more, and with a good, tough effort, cut the last fibres through.
> Mi sentis, ke la ŝnurego denove liberetiĝas, kaj, per bona, forta peno, tranĉis la ŝnurerojn restantajn.

Since I found I could not push the coracle directly off, I now shoved straight astern.
> Ĉar mi trovis, ke mi ne tuj povis forpuŝi la haŭtŝipeton, mi puŝis ĝin rekte al la malantaŭo.

Just as I gave the last impulsion, my hands came across a light cord that was trailing overboard across the stern bulwarks.
> Tiam, kiam mi faris la lastan puŝon, miaj manoj trovis ŝnuron, kiu pendis de la flanko trans la malantaŭaj muroj.

It was at first mere instinct, but once I had it in my hands and found it fast, curiosity began to get the upper hand, and I determined I should have one look through the cabin window.
> Komence estis per natura sento, sed, kiam mi havis ĝin en miaj manoj kaj eltrovis, ke ĝi estas ligita, scivolemo superregis, kaj mi intencis, ke mi havos rigardeton tra la fenestro de la ŝipestrejo.

Until I got my eye above the window-sill I could not comprehend why the watchmen had taken no alarm.
> Ĝis tiam, kiam mi levis unu okulon super la fenestro, mi ne povis kompreni, kial la gardantoj ne vekegis sin.

One glance, however, was sufficient; it showed me Hands and his companion locked together in deadly wrestle, each with a hand upon the other's throat.
> Unu rigardeto estis sufiĉa; ĝi montris al mi MAN-on kun kunulo, forte tenante unu la alian per morta lukto, ĉiu kun mano sur la gorĝo de la alia.

I dropped upon the thwart again, none too soon, for I was near overboard.
> Mi lasis min denove sur la haŭton, ne tro baldaŭ, ĉar mi estis preskaŭ en la maro.

I was just thinking how busy drink and the devil were at that very moment in the cabin of the HISPANIOLA, when I was surprised by a sudden lurch of the coracle.
> Kiam mi pensis, kiel okupataj estas la trotrinkeco kaj la malsanktulo, tiam en la ŝipestrejo de la ORLANDO, tiam mi miris pro subita movo de la haŭtŝipeto.

The current had turned at right angles, sweeping round along with it the tall schooner and the little dancing coracle.
> La fluo ŝanĝiĝis angule, kondukante kun si la ŝipon kaj la malgrandan haŭtŝipeton resaltantan.

It went spinning through the narrows for the open sea.
> Ĝi rondoturnis sin tra la striktaj lokoj al la vasta maro.

I lay down flat in the bottom of that wretched skiff and devoutly recommended my spirit to its Maker.
> Mi kuŝis sur la fundo de tiu ŝipetaĉo kaj pie lasis mian spiriton al ĝia Kreinto.

I had scarce time to think.
> Mi preskaŭ ne havis tempon por pensi.

With one hand I caught the jib-boom, while my foot was lodged between the stay and the brace.
> Per mano mi kaptis la antaŭan branĉon, kaj piedo staris sur la subtenilo.

And as I still clung there panting, a dull blow told me that the schooner had charged down upon and struck the coracle and that I was left without retreat on the HISPANIOLA.
> Kaj, dum mi staris sprireganta tie, mi sentis frapon, kiu diris al mi, ke la ŝipo jam kontraŭis kaj frapis la haŭtŝipeton, kaj ke mi estis sen forkuro sur la ORLANDO.



I Strike the Jolly Roger
> MI SUBENLASIS LA "GAJAN ROĜERON"

Now I lost no time, crawled back along the bowsprit, and tumbled head foremost on the deck.
> Nun mi ne atendis, rampis laŭ la antaŭarbo kaj falis kapantaŭe sur la plankon.

I was on the lee side of the forecastle, and the mainsail, which was still drawing, concealed from me a certain portion of the after-deck.
> Mi staris ĉe la antaŭo, kaj la ĉefa venttuko, kiu estas plena per vento, kaŝis parton de la malantaŭa planko.

The whole ship gave a sickening heave and shudder, and at the same moment the main-boom swung inboard, the sheet groaning in the blocks, and showed me the lee after-deck.
>La tuta ŝipo donis malsanigan levon kaj tremegon, kaj tiam la branĉo de la meza arbo balancis mezen kaj montris al mi la malantaŭan plankon.

There [he was], sure enough.... Israel Hands propped against the bulwarks, his chin on his chest, his hands lying open before him on the deck.
> Tie certe estis la gardulo: kuŝante sur la dorso, Izrael MAN, kapo sur la flanko de la sipo, kapo sur la brusto, kaj la malfermaj manoj kuŝantaj antaŭ li sur la planko.

While I was thus looking and wondering, in a calm moment, when the ship was still, Israel Hands turned partly round and with a low moan.
> Dum mi tiel rigardis kaj pensis, en trankvila tempeto, kiam la ŝipo estis senmova, Izrael MAN iome turnis sin kun mallaŭta ĝemo.

"Well," said I, "I've come aboard to take possession of this ship, Mr. Hands; and you'll please regard me as your captain until further notice.... By the by," I continued, "I can't have these colours."
> Mi diris:
- Ho, mi venis enŝipe por posedi la ŝipon, s-ro MAN. Kaj vi konsideros min via ŝipestro ĝis alia esprimo. Intertempe, mi ne povas havi tiajn kolorojn.

And again dodging the boom, I ran to the colour lines, handed down their cursed black flag, and chucked it overboard.
> Kaj, denove irante sub la branĉo, mi kuris al la ŝnuro de la koloroj, subenigis la nigrajn kolorojn malbenajn, kaj ĵetis ilin en la maron.

"I reckon," he said at last, "I reckon, Cap'n Hawkins, you'll kind of want to get ashore now.... Now, look here, you gives me food and drink and a old scarf or ankecher to tie my wound up, you do, and I'll tell you how to sail her."
> Fine li diris:
- Mi pensas, Ŝipestro FALKID, ke vi nun volas veturi al la tero. Nun, kompreneble, vi donu al mi manĝon kaj trinkon kaj malnovan tukon por volvi la vundon, certe, kaj mi diros al vi la kielon por di(s)rekti ĝin.

"I mean to get into North Inlet and beach her quietly there."
> - Mi intencas iri en la nord'an duonmaron kaj mallaŭte surterigi ĝin sur la marbordon.

"I haven't no ch'ice"
> - Mi havas nenian elekton!

We struck our bargain on the spot.
> Ni tuj konsentis.

With my aid, Hands bound up the great bleeding stab he had received in the thigh, and after he had eaten a little and had a swallow or two more of the brandy, he began to pick up visibly, sat straighter up, spoke louder and clearer.
> Kun mia helpo, MAN metis tukon ĉirkaŭ la grandan tranĉon sangantan, kiun li jam havis en la kruro, kaj, post li manĝis iomete, li videble komencis resanigi, sidis kaj pli laŭte kaj klare parolis.

Soon we were past the high lands and bowling beside low, sandy country, sparsely dotted with dwarf pines, and soon we were beyond that again and had turned the corner of the rocky hill that ends the island on the north.
> Ni baldaŭ pasis la altan teron kaj iris proksime al la malalta, sabla tero kun maldensaj pin'arbetoj, kaj ni baldaŭ pasis tion, kaj ĉirkaŭpasis la angulon de la ŝtona monteto, kiu finis la insulon ĉe la nord'o.

I should, I think, have had nothing left me to desire but for the eyes of the coxswain as they followed me derisively about the deck and the odd smile that appeared continually on his face.
> Mi devis havi nenian alian deziron, tiel mi pensis, sed la okuloj de la turnisto rideme iris post mi ĉirkaŭ la planko, kaj konstante estis malordinara rideto sur lia vizaĝo.



ISRAEL HANDS
> IZRAEL MAN

The coxswain told me how to lay the ship to.
>La di(s)rektisto instruis min por turni la‭ ‬ŝipon.‭

Said he at length, “To put it straight, do you take it as a dead man is dead for good, or do he come alive again?"
> ‬Post longa tempo li diris:
-‎ ‏Por klare diri:‭ ‬ĉu vi pensas,‭ ‬ke mortulo estas‭ ‬ĉiam morta,‭ ‬aŭ‭ ‬ĉu li denove vivos‭?

"You can kill the body, Mr. Hands, but not the spirit."
> -‎ ‏Vi povas mortigi la korpon,‭ ‬s-ro MAN,‭ ‬sed ne la spiriton.

“And now, you've spoke up free, and I'll take it kind if you'd step down into that there cabin and get me a—well, a—shiver my timbers! I can't hit the name on 't; well, you get me a bottle of wine."
> -‎ ‏Kaj nun vi libere parolis,‭ ‬kaj estos afable al mi,‭ ‬se vi subiros en tiun ŝipestrejon kaj venigi al mi botelon da vino,‭ ‬Jaĉjo.

I entirely disbelieved it. The whole story was a pretext.
> Mi ne kredis tion‭; ‬la tuta diro estis la komenco de malvero.‭

"Some wine?" I said. "Far better. But I'll have to dig for it."
‬> Mi diris:
-‎ ‏Vino‭? ‬Tre pli bone‭! ‬Sed mi devos serĉi‭ ‬ĝin.

With that I scuttled down the companion with all the noise I could, slipped off my shoes, ran quietly along the sparred gallery, mounted the forecastle ladder, and popped my head out of the fore companion.
> Post tio,‭ ‬mi paŝis laŭ la‭ ‬ŝtuparo tiel laŭte,‭ ‬kiel mi povis‭; ‬mi forprenis la‭ ‬ŝuojn,‭ ‬mallaŭte kuris tra la‭ ‬ŝipo kaj rigardis el la supraĵo de la antaŭa‭ ‬ŝtuparo.‭

In half a minute he had reached the port scuppers and picked, out of a coil of rope, a long knife, or rather a short dirk, discoloured to the hilt with blood. He looked upon it for a moment, thrusting forth his under jaw, tried the point upon his hand, and then, hastily concealing it in the bosom of his jacket, trundled back again into his old place against the bulwark.
> ‬Baldaŭ li iris kaj prenis el‭ ‬ŝnuraj rondoj longan tranĉilon.‭ ‬Li rigardis‭ ‬ĝin tempeton,‭ ‬provis la supraĵon sur mano‭ ‬kaj,‭ ‬post tio,‭ ‬li rapide kaŝis‭ ‬ĝin sub sia ĉemizo kaj reiris al sia unua loko‭ ‬ĉe la muro de la‭ ‬ŝipo.‭ ‬

It was plain that I was meant to be the victim.
> Estis klare,‭ ‬ke mi estos la mortigoto.‭

We both desired to have her stranded safe enough, in a sheltered place, and so that, when the time came, she could be got off again with as little labour and danger as might be; and until that was done I considered that my life would certainly be spared.
> ‬Tamen ambaŭ ni volis,‭ ‬ke la‭ ‬ŝipo estos sendanĝere sur la marbordo‭; ‬ĝis tio estos plenumita,‭ ‬mi pensis,‭ ‬ke li konservos mian vivon.‭ ‬

I had stolen back to the cabin, slipped once more into my shoes, and laid my hand at random on a bottle of wine, and now, with this for an excuse, I made my reappearance on the deck.
> Mi‭ ‬ŝteliris en la ŝipestrejon,‭ ‬reprenis la‭ ‬ŝuojn,‭ ‬hazarde prenis botelon da vino kaj reiris sur la plankon.‭

Then he lay quiet for a little, and then, pulling out a stick of tobacco, begged me to cut him a quid.
> ‬Post tio,‭ ‬li elprenis bastonon da tabako kaj petis,‭ ‬ke mi tranĉos pecon.‭ ‬Mi diris:

“If I was you and thought myself so badly, I would go to my prayers like a Christian man.
> -‎ ‏Se mi estus vi,‭ ‬mi diros preĝojn,‭ ‬kiel Kristano.‭

“You've lived in sin and lies and blood
> ‬Vi vivis en peko kaj malveraĵoj kaj sango.

He, for his part, took a great draught of the wine and spoke with the most unusual solemnity.
> Li‭ ‬poste‭ ‬trinkis grandan gluton da vino kaj parolis kun tre neordinara malrideco:

“Well, now I tell you, I never seen good come o' goodness yet.”
> -‎ ‏Nu,‭ ‬mi diros al vi,‭ ‬mi neniam vidis bonaĵon deveni el boneco antaŭ nun.‭ ‬Vi simple faru laŭ miaj ordonoj,‭ ‬Ŝipestro FALKID,‭ ‬kaj ni finos la veturon,‭ ‬kaj‭ ‬ĉio estos plenumita.

Right before us, at the southern end, we saw the wreck of a ship in the last stages of dilapidation.
> Rekte antaŭ ni,‭ ‬ni vidis la ruinon de‭ ‬ŝipo.‭

"Now," said Hands, "look there; there's a pet bit for to beach a ship in.
> ‬MAN diris:
-‎ ‏Tie estas bona loko por surterigi‭ ‬ŝipon.‭

“Starboard a little—so—steady—starboard—larboard a little—steady—steady!"
> ‬Dekstren iomete -‭ ‬tiel -‭ ‬rekte -‭ ‬dekstren -‭ ‬maldekstren -‭ ‬rekte -‭ ‬rekte‭!

The HISPANIOLA swung round rapidly and ran stem on for the low, wooded shore.
> La ORLANDO rapide balancis kaj iris sur la arbaran marbordon.‭ ‬

But, sure enough, when I looked round, there was Hands, already half-way towards me, with the dirk in his right hand.
> Sed,‭ ‬certe,‭ ‬kiam mi rigardis,‭ ‬tie estis MAN,‭ ‬jam duone al mi,‭ ‬kun la tranĉilo en la dekstra mano.‭

At the same instant, he threw himself forward and I leapt sideways towards the bows.
> ‬Kiam li‭ ‬ŝovis sin al mi,‭ ‬mi saltis al la antaŭo.‭

I stopped, drew a pistol from my pocket, took a cool aim, though he had already turned and was once more coming directly after me, and drew the trigger. The priming was useless with sea-water.
> ‬Mi prenis manpafilon el poŝo,‭ ‬bone celumis,‭ ‬kvankam li jam turnis sin kaj denove venis rekte al mi.‭ ‬Mi tiris la ellasilon -‭ ‬la pulvo estis senutila pro marakvo.

Well, while things stood thus, suddenly the HISPANIOLA struck, staggered, ground for an instant in the sand, and then, swift as a blow, canted over to the port side till the deck stood at an angle of forty-five degrees and about a puncheon of water splashed into the scupper holes and lay, in a pool, between the deck and bulwark.
> Dum aferoj estis tiaj,‭ ‬subito la ORLANDO batis,‭ ‬falpaŝis,‭ ‬mallongatempe frikis kontraŭ la sablo kaj tiam tre rapide faletis dekstren,‭ ‬ĝis la ferdeko restis je angulmezuro da kvardek kvin grad'oj,‭ ‬kaj‭ ‬ŝpruco da akvo saltis kaj restis inter la muro kaj la planko.‭ ‬

We were both of us capsized in a second, and both of us rolled, almost together, into the scuppers.
> Ni tuj falis kaj kune flankturnis kontraŭ la muron.‭

Quick as thought, I sprang into the mizzen shrouds, rattled up hand over hand, and did not draw a breath till I was seated on the cross-trees.
> ‬Tre rapide mi saltis en la mezan‭ ‬ŝnuraron,‭ ‬balancante rampis per la manoj kaj ne spiris,‭ ‬ĝis mi sidis‭ ‬sur la branĉoj.‭ ‬

Now that I had a moment to myself, I lost no time in changing the priming of my pistol, and then, having one ready for service, and to make assurance doubly sure, I proceeded to draw the load of the other and recharge it afresh from the beginning.
> Tiam,‭ ‬kiam mi havis tempeton,‭ ‬mi ne prokrastis por‭ ‬ŝanĝi la pulvon de la pafilon,‭ ‬kaj,‭ ‬post tio,‭ ‬kun unu preta kaj por esti duoble certa,‭ ‬mi forprenis la kuglon el la alia kaj remetis‭ ‬ĝin.

And after an obvious hesitation, he also hauled himself heavily into the shrouds, and with the dirk in his teeth, began slowly and painfully to mount.
> Post klara atendo,‭ ‬MAN forte saltis en la‭ ‬ŝnuraron kaj,‭ ‬kun la tranĉilo en la buŝo,‭ ‬li malrapide kaj dolore komencis supreniri.‭

"One more step, Mr. Hands," said I, "and I'll blow your brains out!”
> ‬Mi diris:
-‎ ‏Unu aldonitan paŝon,‭ ‬s-ro MAN,‭ ‬kaj mi pafos vian kapon‭!

In order to speak he had to take the dagger from his mouth, but in all else he remained unmoved.
> Por paroli,‭ ‬li devis preni la tranĉilon el la buŝo,‭ ‬sed alie senmove staris.

“I reckon I'll have to strike, which comes hard, you see, for a master mariner to a ship's younker like you, Jim."
> -‎ ‏Mi pensas,‭ ‬ke mi devas cedi,‭ ‬kio estas malfacila por lerta maristo al komenculo,‭ ‬kiel vi,‭ ‬Jaĉjo.

Something sang like an arrow through the air; I felt a blow and then a sharp pang, and there I was pinned by the shoulder to the mast. In the horrid pain and surprise of the moment—I scarce can say it was by my own volition, and I am sure it was without a conscious aim—both my pistols went off, and both escaped out of my hands. With a choked cry, the coxswain loosed his grasp upon the shrouds and plunged head first into the water.
> Io fajfis tra la aero‭; ‬mi sentis baton kaj tiam fortan doloron,‭ ‬kaj tie mi estis fiksata tra la‭ ‬ŝultro al la masto.‭ ‬En la terura doloro de la tempo -‭ ‬mi ne povas diri,‭ ‬ke tio estis pro mia volo,‭ ‬kaj mi certas,‭ ‬ke tio estis sen celumo -‭ ‬ambaŭ pafiloj pafis,‭ ‬kaj ambaŭ falis el miaj manoj.‭ ‬Kun krio ĉesanta en la gorĝo,‭ ‬la di(s)rektisto lasis siajn manojn de la‭ ‬ŝnuraro kaj falis kapantaŭe en la akvon.



PIECES OF EIGHT
> ORAJ MONEROJ

Owing to the cant of the vessel, the masts hung far out over the water, and from my perch on the cross-trees I had nothing below me but the surface of the bay.
> Pro la malebeneco de la ŝipo, la arboj de la ŝipo pendis malproksime super la akvo, kaj, de mia loko sur la kruco, mi havis nenion sub mi escepte de la supraĵo de la duonmareto.

The dirk, where it had pinned my shoulder to the mast, seemed to burn like a hot iron.
> La tranĉilo, kie ĝi ligis mian ŝultr'on al la arbo, ŝajnis brulvundi min, kiel fajrobastono.

It was my first thought to pluck forth the dirk, but either it stuck too hard or my nerve failed me, and I desisted with a violent shudder.
> Mi komence pensis, ke mi tiros la tranĉilon el la ŝultr'o; kaj mi ĉesis kun tremego.

Oddly enough, that very shudder did the business.
> Malordinare, tiu tremego sukcedis.

It held me by a mere pinch of skin, and this the shudder tore away.
> La tranĉilo tenis min per malgranda faldeto de haŭto, kaj tion la tremego ŝiris.
I went below and did what I could for my wound.
> Mi iris suben kaj faris tion, kion mi povis, por la vundo.

The evening breeze had sprung up...and the idle sails to rattle to and fro.
> La vespera venteto ekblovis, kaj la toloj neuzataj komencis klaki.

By this time the whole anchorage had fallen into shadow.
> Nun la tuta haltejo kovriĝis per ombro.

It seemed shallow enough, and holding the cut hawser in both hands for a last security, I let myself drop softly overboard.
> La akvo ŝajnis sufiĉe malprofunda, kaj, tenante la ŝnuregon en ambaŭ manoj pro forteco, mi lasis, ke mi falas trans la flankon.

At least, and at last, I was off the sea, nor had I returned thence empty-handed.
> Almenaŭ kaj finfine mi estis for de la maro, kaj mi revenis ne sen gajno.

So thinking, and in famous spirits, I began to set my face homeward for the block house and my companions.
> Tiel pensante kaj kun spirito bona, mi ekiris hejmen al la arbadomo kaj miaj kunuloj.

The dusk had come nigh hand completely, and as I opened out the cleft between the two peaks, I became aware of a wavering glow against the sky, where, as I judged, the man of the island was cooking his supper before a roaring fire.
> La mallumo jam tute proksimiĝis, kaj, kiam mi pasis la spacon inter du altaj lokoj, mi ekvidis ruĝbrilon briletantan en laĉielon, kie, mi decidis, la insululo kuiras vespermanĝon super fajro granda.

It had not been our way to build great fires.
> Fari grandajn fajrojn ne estis nia kielo.

To make assurance surer, I got upon my hands and knees and crawled, without a sound, towards the corner of the house.
> Por certigi certecon, mi rampis per manoj kaj genuoj sen sono al la angulo de la domo.

In the meantime, there was no doubt of one thing; they kept an infamous bad watch.
>Intertempe estis nenia dubo pri tio: ili tenas tre malbonan gardon.

By this time I had got to the door and stood up.
> Ĝis tiu tempo, mi venis al la pordo kaj staris.

With my arms before me I walked steadily in.
> Kun la manoj antaŭ mi, mi eniris.

And then, all of a sudden, a shrill voice broke forth out of the darkness:
"Pieces of eight! Pieces of eight!
> Kaj tiam subite, akra voĉo eksonis tra la mallumo:
- Oraj moneroj! Oraj moneroj!

Silver's green parrot, Captain Flint!
> La verda papag'o de ARĜENTO, Ŝipestro Slik!

...and with a mighty oath, the voice of Silver cried, "Who goes?"
> Kaj kun forta malbeno, la voĉo de ARĜENTO kriis:
- Kiu venas?

I turned to run, struck violently against one person, recoiled, and ran full into the arms of a second, who for his part closed upon and held me tight.
> Mi turnis min por kuri, malfeliĉe renkontis unu homon kaj kuris plenrapide en la manojn de alia, kiu mem fermis kaj retenis min.

And one of the men left the log-house and presently returned with a lighted brand.
> Unu el la viroj iris el la arbadomo kaj revenis kun brulbastono.



> PARTO VI: ŜIPESTRO ARĜENTO


In the Enemy's Camp
> EN LA LOĜEJO DE LA MALAMIKOJ



The pirates were in possession of the house and stores.
> La ŝtelistoj gajnis la domon kaj manĝaĵojn.

I could only judge that all had perished.
> Mi devis pensi, ke ĉiuj mortis.

The parrot sat, preening her plumage, on Long John's shoulder.
> La papag'o sidis, ordigante la plumojn, sur la flanko de Alta Johano.

"You needn't stand up for Mr. Hawkins."
> - Bonuloj, flanken! Vi ne devas stari pro Jaĉjo FALKID.

To all this, as may be well supposed, I made no answer.
> Al tio, kiel vi povas postuli, mi ne respondis.

"I've always liked you, I have, for a lad of spirit, and the picter of my own self when I was young and handsome. I always wanted you to jine and take your share, and die a gentleman. You can't go back to your own lot, for they won't have you."
> - Vi ĉiam plaĉis al mi, certe plaĉis, kiel knabo kun forta spirito kaj spegulbildo de mi mem, kiam mi estis juna kaj bela. Mi ĉiam deziris, ke vi unuiĝu kun ni kaj partoprenu kaj mortu, bonulo. Kaj nun, fortulo, vi tiel devas. Vi ne povas reveni al via amikaro, ĉar ili ne volas havi vin.

My friends, then, were still alive,
> Miaj amikoj tial ankoraŭ vivas.

and though I partly believed the truth of Silver's statement, that the cabin party were incensed at me for my desertion, I was more relieved than distressed by what I heard.
> Kaj, kvankam mi parte kredis al la vero de la parolo de ARĜENTO, ke la ŝipestrejuloj koleras, ke mi forlasis ilin, mi sentis pli grande da la trankvilo ol la doloro, pro tio, kion mi aŭdis.

"If you like the service, well, you'll jine; and if you don't, Jim, why, you're free to answer no."
> - Se al vi la laborado plaĉos, nun, vi povos unuiĝi; kaj, se ne, vi povos respondi Ne.

"Am I to answer, then?" I asked with a very tremulous voice.
> Mi demandis per trema voĉo:
- Ĉu mi tiel devas respondi?

"Lad," said Silver, "no one's a-pressing of you. Yesterday morning, Mr. Hawkins," said he, "in the dog-watch, down came Doctor Livesey with a flag of truce. Says he, 'Cap'n Silver, you're sold out. Ship's gone.' As for that boy, I don't know where he is, confound him,' says he, 'nor I don't much care.'"
> - Neniu el ni puŝos vin, kunulo. Hieraŭ matene, s-ro FALKID, d-ro VIGLEMO alvenis kun militĉesiga flago. Li diris: "Ŝipestro ARĜENTO, vi jam malgajnis. La ŝipo foriris." Ni komercis, li kaj mi, kaj jen ni. "Pri tiu knabo, mi ne scias, kie li estas, ĉu li - " li diris - "kaj estas malgrave."

"But there's a thing or two I have to tell you," I said, and by this time I was quite excited; "and the first is this: here you are, in a bad way--ship lost, treasure lost, men lost, your whole business gone to wreck; and if you want to know who did it--it was I!
> - Estas unu aŭ du aferoj, kiujn mi devas diri al vi: jen vi - kun malfortuno - malgajninte la ŝipon, malgajninte la riĉaĵaron, malgajninte la kunulojn. Kaj, se vi volus scii, kiu faris tion - estis mi!

"Then here goes!"
> Unu ŝtelisto diris kun malbeno:
- Ni tial faros!

And he sprang up, drawing his knife.
> Kaj li ekstaris, tirante tranĉilon.

"Avast, there!" cried Silver. "Who are you, Tom Morgan? Maybe you thought you was cap'n here, perhaps. "Did any of you gentlemen want to have it out with ME?" roared Silver. I like that boy, now; I never seen a better boy than that. He's more a man than any pair of rats of you in this here house, and what I say is this: let me see him that'll lay a hand on him."
> ARĜENTO kriis:
- Kiu vi estas, Toĉjo MORGO? Eble vi pensis, ke vi estas la ŝipestro ĉi tie? Ĉu iu el vi volas batali kontraŭ mi? Tiu knabo estas pli bona viro ol iuj du el vi en ĉi tiu domo, kaj mi diras certaĵon: monstru tiun, kiu volas malutiligi lin.

They, on their part, drew gradually together towards the far end of the block house, and the low hiss of their whispering sounded in my ear continuously, like a stream.
> Ili mem malrapide foriris al la plej malproksima flanko de la domo, kaj la mallaŭta sono de ilia parolado ŝajnis al mi simila al konstanta rivereto.

Returned one of the men, "This crew has its rights like other crews, I'll make so free as that; and by your own rules, I take it we can talk together."
> Unu el la viroj respondis:
- Ĉi tiu ŝipanaro havas la rajton kiel ŝipanaro. Kaj, laŭ viaj propraj reguloj, mi komprenas, ke ni povas kunparoli.

And so with one remark or another all marched out and left Silver and me alone with the torch.
> Kaj, kun ia aŭ alia respondo, ĉiuj eliris kaj lasis ARĜENTOn kaj min kun la brulbastono.

The sea-cook instantly removed his pipe.
> La mara kuiristo subite forprenis sian fumilon.

"Now, look you here, Jim Hawkins," he said in a steady whisper that was no more than audible, "you're within half a plank of death, and what's a long sight worse, of torture. They're going to throw me off. But, you mark, I stand by you through thick and thin. I'll save your life--if so be as I can--from them. But, see here, Jim--tit for tat—you save Long John from swinging. I'm on squire's side now. And talking o' trouble, why did that doctor give me the chart, Jim?"
> - Nun komprenu, Jaĉjo FALKID: vi estas tiel proksima al la morto, kiel duono da tabulo, kaj al - tio estas ja pli malbona - la turmento. Kaj ili mortigos min. Mi savos vin - se mi tiel povos- for de ili. Sed, komprenu, Jaĉjo, rekompensu: vi savu Altan Johanon for de pendumo. Mi nun subtenas la terhavanton. Mi scias, ke vi tenas la ŝipon sendanĝera ie. Kaj, dum ni parolas pri danĝero, kial la kuracisto donis al mi la tabulon de la insulo, Jaĉjo?

My face expressed a wonder so unaffected that he saw the needlessness of further questions.
> Mia vizaĝo montras tian miron, ke li vidis la senutilecon pri pli multaj demandoj.



    The Black Spot Again
      > DENOVE LA NIGRA MAKULO

THE council of buccaneers had lasted some time, when one of them re-entered the house, and with a repetition of the same salute, which had in my eyes an ironical air, begged for a moment's loan of the torch.
> La konsilantaro de la ŝtelistoj jam longatempis, kiam unu el ili denove eniris la domon kaj, kun ripeto de la sama saluto, kiu havi laŭ mi ridantan senton, petis tempetan uzon pri la brulbastono.

The door opened, and the five men, standing huddled together just inside, pushed one of their number forward.
> La pordo malfermiĝis, kaj la viroj puŝis unun el ili antaŭen.

...cried Silver. "Hand it over, lubber.  The black spot!  You've gone and cut this out of a Bible....  You'll all swing now, I reckon."
> ARĜENTO kriis:
 - Donu ĝin al mi, terulo!  La nigra makulo!  Vi tranĉis tion el la Sanktaj Skriboj!  Oni pendumos ĉiujn vin, mi certas.

But here the long man with the yellow eyes struck in.  "Belay that talk, John Silver," he said.  "This crew has tipped you the black spot in full council, as in dooty bound."
> Tiam alta viro kun flavaj okuloj komencis:
 - Ĉesigu tian diron, Johano ARĜENTO!  Ĉi tiu ŝipanaro voĉdonis al vi la nigran makulon per konsilantaro laŭ reguloj.

...replied the sea-cook. "Why, you was gettin' quite a leadin' man in this here crew."
> La mara kuiristo respondis:
 - Certe, vi fariĝas tia kondukulo en ĉi tiu ŝipanaro.

"You don't fool this crew no more."
> - Kompreneble, vi ne malhelpos ĉi tiun ŝipanaron.

...responded Silver...  "I'm still your cap'n, mind--till you outs with your grievances and I reply."
> ARĜENTO malestime respondis:
 - Mi ankoraŭ estas via ŝipestro, komprenu, ĝis vi sciigos viajn plendegojn, kaj mi respondos.

"First, you've made a hash of this cruise....  Then there's this here boy."
> - Unue, vi detruis ĉi tiun veturon.  Kaj nun estas tiu ĉi knabo.

"I made a hash o' this cruise, did I?  Why, it was Anderson, and Hands, and you, George Merry!
> - Mi detruis la veturon, ĉu?  Estis MAN kaj vi, Georgo!

"That's for number one," cried the accused, wiping the sweat from his brow.
> La akuzito respondis, viŝante la ŝviton el la brovo:
 - Ĉi tiu kontraŭas la unuan.

"And that boy, why, shiver my timbers, isn't he a hostage?  I made a bargain--well, you came crawling on your knees to me to make it--on your knees you came, you was that downhearted.  You look there--that's why!"
> - Kaj tiu knabo, vidu!  Ĉu li ne estas certigulo?  Mi komercis - vi petegis, ke mi komercu - sur viaj genuoj vi venis, vi tiel senesperis.  Vidu!

And he cast down upon the floor a paper that I instantly recognized--none other than the chart on yellow paper, with the three red crosses, that I had found in the oilcloth at the bottom of the captain's chest.
> Kaj li ĵetis sur la plankon paperon, kiun mi tuj rekonis - certe la tabulo sur flava papero kun la tri ruĝaj krucoj, kiun mi jam trovis ĉe la malsupro de la kesto de la Ŝipestro.

They leaped upon it like cats upon a mouse.
> Ili saltis sur ĝin, kiel katoj sur muson.

...said the sea-cook. "You lost the ship; I found the treasure. Who's the better man at that?  And now, shipmates, this black spot? 'Tain't much good now, is it?  Here, Jim--here's a cur'osity for you," said Silver...
> La mara kuiristo diris:
 - Vi perdis la ŝipon; mi trovis la riĉaĵaron.  Kiu estas la pli bona viro pro tio?  Kaj nun, kunuloj, ĉi tiu nigra makulo -  Ĝi nun ne gravas, ĉu?  Jen, Jaĉjo, jen tenaĵo por vi.

...and he tossed me the paper.
> Kaj li ĵetis al mi la paperon. 

One side was blank, for it had been the last leaf; the other contained a verse or two of Revelation--these words among the rest, which struck sharply home upon my mind: "Without are dogs and murderers."
> Unu flanko estis blanka, ĉar ĝi estis la lasta paĝo; la alia enhavis unu eron aŭ du el Apokalipso - tiuj ĉi vortoj inter la resto ekigis mian menson: "Ekstere estas la hundoj kaj ... la mortigistoj."

Soon after, with a drink all round, we lay down to sleep, and the outside of Silver's vengeance was to put George Merry up for sentinel and threaten him with death if he should prove unfaithful.
> Baldaŭ poste, kun trinko por ĉiuj, ni kuŝis por dormi, kaj la postaĵo de la venĝo de ARĜENTO estis starigi Georgon gardulo kaj teruri lin per mortigo, se li ne vekemos.

It was long ere I could close an eye...in the remarkable game that I saw Silver now engaged upon--keeping the mutineers together with one hand and grasping with the other after every means, possible and impossible, to make his peace and save his miserable life.
> Estis longa tempo antaŭ ol mi povis fermi okulon pro tiu aparta ludo, pri kiu ARĜENTO nun okupis sin: kunigi malobeulojn per unu mano kaj peni kapti per la alia ian ajn vojon, por savi sian propran vivon.



      HONESTPAROLE
> HONESTPAROLE

I WAS wakened--indeed, we were all wakened, for I could see even the sentinel shake himself together from where he had fallen against the door-post--by a clear, hearty voice hailing us from the margin of the wood:
> Mi vekiĝis- fakte, ĉiuj ni vekiĝis, ĉar mi pote vide eĉ gardon skui sin el tie, kie li dormis kontraŭ la pordflanko- per klara, forta voĉo, kiu salutis nin el la bordo de la arbaro:

"Block house, ahoy!" it cried. "Here's the doctor."
> - Arbdomo, saluton! Jen la kuracisto.

"You, doctor! Top o' the morning to you, sir!" cried Silver, broad awake and beaming with good nature in a moment.... We've quite a surprise for you too, sir."
> ARĜENTO kriis, vere vigla kaj tuj montre bonvolon:
- La plej bonan de la mateno al vi, sinjoro!  Ni ankaŭ havas por vi tian surprizon.

Dr. Livesey was by this time across the stockade and pretty near the cook, and I could hear the alteration in his voice as he said, "Not Jim?"
> Ĉe tiu tempo, Dr-o VIGLEMO jam transiris la defendmuron kaj proksimas la kuiriston. Kaj mi povis aŭdi ŝanĝon en la voĉo, kiam li diris:
- Ne Jaĉjo?

A moment afterwards he had entered the block house and with one grim nod to me proceeded with his work among the sick.
> Post minuto li eniris la domon kaj, post unu severa kapsaluto al mi, komencis laboron inter la malsanuloj.  Li diris al homo kun tukkovrita kapo:

"You're doing well, my friend," he said to the fellow with the bandaged head, "and if ever any person had a close shave, it was you.... "Well, step up here, Dick, and let me see your tongue.... That comes--as you call it--of being arrant asses," retorted the doctor, "and not having sense enough to know honest air from poison, and the dry land from a vile, pestiferous slough."
> - Vi bone travivas, mia amiko, kaj, se ia ajn homo preskaŭ ne travivis, estis vi. Nu, proksimu vin, Riĉjo, kaj mi rigardos vian langon. Tiu okazis, ĉar vi estas tiaj fieruloj kaj ne havis la sencon scii bonan aeron aŭ venenon kaj sekan teron aŭ malsaneman serpentakvon.

"Well," he added after he had dosed them round and they had taken his prescriptions, with really laughable humility, more like charity schoolchildren than blood-guilty mutineers and pirates...And now I should wish to have a talk with that boy, please."
> Li aldonis, post li donis kuracaĵon al ĉiuj, kaj ili prenis ilin kun ridinda humilecon, pli simile al lernejaj knaboj ol sangsoifantaj  malobeuloj kaj ŝtelistoj:
 - Kaj nun mi volus paroli kun tiu knabo, bonvolu.

[Silver] went on in his usual tones, "Hawkins, will you give me your word of honour as a young gentleman--for a young gentleman you are, although poor born--your word of honour not to slip your cable? Hawkins, will you give me your word of honour as a young gentleman--for a young gentleman you are, although poor born--your word of honour not to slip your cable? Then, doctor," said Silver, "you just step outside o' that stockade, and once you're there I'll bring the boy down on the inside, and I reckon you can yarn through the spars."
> ARĜENTO diris per siaj kutimaj sonoj:
 - FALKID, ĉu vi ĵuris honorparole kiel juna sinjoro -  ĉar juna sinjoro vi estas, tamen malriĉe naskita-  honestparole, ke vi ne fokuros?  Tiele, s-ro kuracisto, vi eliru el la defendmuro, kaj, kiam vi estas tie, mi kondukos la knabon al la interna flanko, kaj mi postulas, ke vi povas kunparoli tra la bastonoj.

The explosion of disapproval, which nothing but Silver's black looks had restrained, broke out immediately the doctor had left the house.
>La ekrompego el malkonsento, kiun nenio escepte de la koleraj rigardoj de ARĜENTO detenis, tuj okazis, kiam la kuracisto eliris la domon.

Very deliberately, then, did we advance across the sand to where the doctor awaited us on the other side of the stockade, and as soon as we were within easy speaking distance Silver stopped.
> Poste, ni tre malrapide iris trans la sablo al tie, kie la kuracisto atendis ĉe la alia flanko de la muro, kaj, tuj kiam ni estis inter facile aŭdebla distanco, ARĜENTO haltis.

"You'll make a note of this here also, doctor," says he, "and the boy'll tell you how I saved his life, and were deposed for it too, and you may lay to that.... And you'll not forget what I done good, not any more than you'll forget the bad, I know."
> Li diris:
 - Vi devas zorgi pri ĉi tio, kuracisto, kaj la knabo rakontos, ke mi savis lian vivon, kaj ankaŭ humiliĝis pro tio, certu pri tio.  Kaj vi ne forgesos, ke mi faris bonajn farojn, ne pli grande ol tion, ke vi forgesos la malbonajn, ĉi tion mi scias.

So saying, he stepped back a little way, till he was out of earshot, and there sat down upon a tree-stump and began to whistle.
> Post la diro, li returne paŝis, ĝis li estis ekster aŭdpovo, kaj sidis sur arbfundon kaj komencis fajfi.

"So, Jim," said the doctor sadly, "here you are. As you have brewed, so shall you drink, my boy."
>La kuracisto triste diris:
 - Kiel vi preparos teon, tiel vi trinkos, mia knabo.

I will own that I here began to weep.
> Jen mi ekploris.

"If they come to torture me--"
> - Se ili vundos min -

"Jim, whip over, and we'll run for it."
> - Jaĉjo, rapidu ĉi tien, kaj ni forkuros.

"Doctor," said I, "I passed my word.... If they come to torture me, I might let slip a word of where the ship is, for I got the ship, part by luck and part by risking, and she lies in North Inlet, on the southern beach, and just below high water."
> Mi diris:
 - Kuracisto, mi honestparole ĵuris.  Se okazos, ke ili vundos min, mi eble diros, kie estas la ŝipo, ĉar mi gajnis la ŝipon, parte per bona okazo kaj parte per danĝera farado, kaj ĝi restas en Nord'a duonmareto, ĉe la sud'a sablobordo kaj pravmezure sub alta marfluo.

[The doctor] cried. "Silver!
> La kuracisto kriis:
 - Jen ARĜENTO!

"Sir," said Silver, "What you're after, why you left the block house, why you given me that there chart, I don't know, now, do I?"
> ARĜENTO diris:
 - Kion vi volas, kial vi forlasis la arbdomon, kial vi donis al mi la tabulon, tion mi ne scias, do kio?

"I've no right to say more.... keep the boy close beside you, and when you need help, halloo."
> - Mi ne pravas diri plu.  Tenu la knabon proksiman al vi, kaj, kiam vi bezonos helpon, kriu.

And Dr. Livesey shook hands with me through the stockade, nodded to Silver, and set off at a brisk pace into the wood.
> Kaj D-ro VIGLEMO premas mian manon tra la muro, kapsignis al ARĜENTO, kaj rapide ekiris en la arbaron.



The Treasure-hunt--Flint's Pointer
> LA SERĈO PRI LA RIĈAĴOJ - LA MONTRILO DE SLIKO

"JIM," said Silver when we were alone, "if I saved your life, you saved mine; and I'll not forget it. I seen the doctor waving you to run for it..."
>  - Jaĉjo, se mi savis vian vivon, vi savis mian; mi vidis, ke la kuracisto mansignis al vi por kuri.

As we pulled over, there was some discussion on the chart.
> Estis diskuto pri la tabulo.

A tall tree was thus the principal mark.
> Alta arbo estis la ĉefa signo.

We pulled easily, by Silver's directions, not to weary the hands prematurely, and after quite a long passage, landed at the mouth of the second river...
> Post longa trairo, ni surteriĝis ĉe la buŝo de la dua rivero.

At the first outset, heavy, miry ground and a matted, marish vegetation greatly delayed our progress; but by little and little the hill began to steepen and become stony under foot, and the wood to change its character  and to grow in a more open order.
> Kiam ni komencis piediri, malfacila, akvema tero kaj densaj kreskaĵoj grande malrapidigis nian vojon; sed malgrande post tio la flanko de la monteto falis kaj ŝtoniĝis sub niaj piedoj, kaj la arbaro ŝanĝis sian estecon kaj pli vastiĝis.

The party spread itself abroad, in a fan shape, shouting and leaping to and fro.
> La anaro disvastiĝis ventumilŝajne, kriante kaj saltante.

We had thus proceeded for about half a mile and were approaching the brow of the plateau when the man upon the farthest left began to cry aloud, as if in terror.
> Ni tiel antaŭeniris trans duono da mejl'o kaj alvenis la randon de la altebenaĵo, kiam la homo plej maldekstra komencis kriegi, kiel pro teruro.

At the foot of a pretty big pine and involved in a green creeper, which had even partly lifted some of the smaller bones, a human skeleton lay, with a few shreds of clothing, on the ground.
> Ĉe la piedo de granda pin*arbo kaj ĉirkaŭita per verda grimpanta kreskaĵo, kiu jam eĉ iomete levis kelkajn pli malgrandajn ostojn, homa skleleto kun kelkaj ŝiraĵoj da vestoj kuŝis sur la tero.

...the man lay perfectly straight--his feet pointing in one direction, his hands, raised above his head like a diver's, pointing directly in the opposite.
> La viro tute rekte kuŝis: la piedoj montris al unu di(s)rekto, kaj la manoj, levataj super la kapo kiel de naĝsaltisto montris rekte kontraŭe.

...cried the cook; "this here is a p'inter."
> La kuiristo kriis:
 - Ĉi tio estas la montrilo.

...said the fellow with the bandage; "but if ever sperrit walked, it would be Flint's.
> La bandaĝulo diris:
 - Se iu ajn spirito piediras, estas de SLIKO!

...observed another; "now he raged, and now he hollered for the rum, and now he sang. 'Fifteen Men' were his only song, mates..."
> Alia diris:
 - Iam li koleris, iam li kriis por rumo kaj iam li kantis "Dekkvin Viroj", sian solan kanton.

"Come, come," said Silver; "stow this talk."
> ARĜENTO diris:
 - Ĉesu tiun diradon.

We started, certainly; but in spite of the hot sun and the staring daylight, the pirates no longer ran separate and shouting through the wood, but kept side by side and spoke with bated breath.
> Malgraŭ la varmo suno, la marŝtelistoj ne plu solaj kuris kaj kriis tra la arbaro, sed tenis sin alflanke.

The Treasure-hunt--The Voice Among the Trees
> LA ĈASO PRI LA RIĈAĴOJ - LA VOĈO INTER LA ARBOJ

The plateau being somewhat tilted towards the west, this spot on which we had paused commanded a wide prospect on either hand.
> La altebenaĵo, falante iomete okcident'en, la loko, kie ni jam haltis, donis vastan vidon ambaŭrekte.

[Silver] said, "... It's child's play to find the stuff now...
> ARĜENTO diris:
 - Estas infanfacile trovi ĝin nun.

All of a sudden, out of the middle of the trees in front of us, a thin, high, trembling voice struck up the well-known air and words:
     "Fifteen men on the dead man's chest--
     Yo-ho-ho, and a bottle of rum!"
> Subite el la meso de la arboj antaŭ ni, mallaŭta, alta, tremante voĉo komencis la konajn kanton kaj vortojn:
Dekkvin viroj sur la kesto de mortul'
Jo-ho-ho kaj botelo da rum'!

... said Silver, "... it's someone skylarking--someone that's flesh and blood, and you may lay to that."
> ARĜENTO diris:
 - Iu mokas- iu, kiu estas el karno kaj sango, certigu vin pri tio.

The buccaneers remained rooted to the ground, their eyes starting from their heads.
> La maristoj-ŝtelistoj ne movis sin, escepte de la okulojn en iliaj kapoj.

Dick had his Bible out and was praying volubly.
> Riĉjo elprenis sian Biblion kaj laŭte preĝis.

And the rest were all too terrified to reply.
> La resto tro timis por respondi.

[Silver] said... "There was an echo. Now, no man ever seen a sperrit with a shadow; well
then, what's he doing with an echo to him, I should like to know?
>ARĜENTO diris:
 - Estis resono.  Tiel neniu iam vidis spiriton kun ombro; kial li havis resonon, mi volus scii.

George Merry was greatly relieved.
> Georgo grande trankviliĝis.

"Aye, and so it were..."
 - Tio estas vera.

... and not long after, hearing no further sound, they shouldered the tools and set forth again, Merry walking first with Silver's compass to keep them on the right line with Skeleton Island.
> Ne longatempe poste, aŭdante neniun pluan sonon, ili levis la ilojn kaj denove ekiris, Georgo unue iranta kun la di(s)rektilo de ARĜENTO.

It was fine open walking here, upon the summit...
> Estis bona, subĉiela piediro sur la altaĵo.

The first of the tall trees was reached, and by the bearings proved the wrong one. So with the second. The third rose nearly two hundred feet into the air above a clump of underwood...
> La tria arbo levis sin proksime ducent-futa en la aero super densaĵo de malaltaj arboj.

Silver hobbled, grunting, on his crutch...
> ARĜENTO falpaŝis, gruntante sur la lambastono.

And suddenly, not ten yards further, we beheld them stop.
> Kaj subite, ne pli ol dek jardoj antaŭ ni, ni rigardis, ke ili haltis.

Before us was a great excavation, not very recent, for the sides had fallen in and grass had sprouted on the bottom.
> Antaŭ ni estis granda foso, iomete antaŭnelonga, ĉar la flankoj jam falis kaj herbo kreskas en la malaltaĵo.

The CACHE had been found and rifled...
> Iu jam trovis kaj ŝtelis la riĉaĵojn.

The Fall of a Chieftain
    > LA FALO DE ESTRO

"Jim," he whispered, "take that, and stand by for trouble."
> ARĜENTO flustris:
 - Jaĉjo, prenu tion, kaj atendu batalon.

And he passed me a double-barrelled pistol.
> Kaj li pasis al mi duobletuba pistolon.

The buccaneers, with oaths and cries, began to leap, one after another, into the pit and to dig with their fingers...
> La maristoj-ŝtelistoj kun blasfemoj kaj krioj komencis salti, unu post la alia, en la truegon kaj fosi per la fingroj.

At last Merry seemed to think a speech might help matters. "Mates," says he, "there's two of them alone there; one's the old cripple that brought us all here and blundered us down to this; the other's that cub that I mean to have the heart of..."
> Finfine Merry ŝajnis pensi, ke parolo helpos la aferojn:
 - Kunuloj, estas solaj du ili: unu estas la maljuna lamulo, kiu kondukis nin ĉi tien kaj erarigis nin pri ĉi tio; la alia estas la ido, kies koron mi volas eltranĉi.

But just then--crack! crack! crack!--three musket-shots flashed out of the thicket.
> Ĝuste tiam -  klak! klak! klak! -  tri pafoj ekbrilis en la densejo.

"Forward!" cried the doctor. "Double quick, my lads."
> La kuracisto kriis:
 - Antaŭen!  Rapide, bonhomoj!

In a more open part of the plateau, we could see the three survivors still running in the same direction as they had started...
> Ĉe pli malferma loko de la ebenaĵo ni vidis, ke la travivantoj kuras al la sama rektaĵo, laŭ kiu ili jam iris.

We were already between them and the boats
> Ni jam estis inter ili kaj la ŝipetoj.

... and so we four sat down to breathe, while Long John, mopping his face, came slowly up with us.
> Ni tial sidis por spiri, dum Alta Johano, viŝante la vizaĝon, malrapide venis al nia loko.

"Thank ye kindly, doctor," says he. "You came in in about the nick, I guess, for me and Hawkins.
> - Vi ĝuste bontempe montris vin, mi pripensas, pro mi kaj FALKID.

... and then as we proceeded leisurely downhill to where the boats were lying, related in a few words what had taken place.
> Poste ni malrapide iris suben, al kie la ŝipetoj staris, la kuracisto rakontis, kio okazis.

Ben, in his long, lonely wanderings about the island, had found the skeleton--it was he that had rifled it...
> Benĉjo, dum longaj, solaj vagoj tra la insulo, trovis la homan ostaron; li trovis la riĉaĵojn.

That morning, finding that I was to be involved in the horrid disappointment he had prepared for the mutineers, he had run all the way to the cave, and leaving the squire to guard the captain, had taken Gray and the maroon and started, making the diagonal across the island to be at hand beside the pine.
> Je tiu mateno, post lernis, ke mi estos en la malbonega malkontento, kiun la kuracisto preparis por la kontraŭuloj, li kuris trans la tuta distanco al la truego en la ŝtonego de Benĉjo PAFLO, kaj ekiris trans la insulo, por ĉeesti apud la pinarbo.

"Ah," said Silver, "it were fortunate for me that I had Hawkins here..."
> ARĜENTO diris:
 - Ha, estis bonoportune por mi, ke mi havis junan FALKIDon.

Silver, though he was almost killed already with fatigue, was set to an oar, like the rest of us, and we were soon skimming swiftly over a smooth sea.
> ARĜENTO, kvankam preskaŭ morta pro lacego, prenis pelilon, kiel ĉiuj ni, kaj baldaŭ poste ni rapide flugtuŝis trans la glata maro.

A gentle slope ran up from the beach to the entrance of the cave.
> Malgranda monteto iris supren de la plaĝo al la eniro de la truego.

At the top, the squire met us. "John Silver," he said, "you're a prodigious villain and imposter--a monstrous imposter, sir. I am told I am not to prosecute you..."
> Supre, la terhavanto enkontris nin.
 - Johano ARĜENTO, vi estas monstra kontraŭleĝulo, sinjoro.  Iu diris al mi, ke mi ne devu sendi vin al la juĝisto.

And thereupon we all entered the cave.
> Post tio, ni ĉiuj eniris la truegon.

What a supper I had of it that night, with all my friends around me...
> Tian vespermanĝon mi havis, kun ĉiuj miaj amikoj ĉirkaŭ mi.