2017-08-12

Justigite 2017 Triunuo

 /|_| \
| (^)  |
| (  ) |
 \_,,_/
  / \
 \__/ (birdo kolombo)

J  U  S  T  I  G  I  T  E
PER LIA AMO

== 2017 == La festo de la Triunuo ==



BAPTO: NURA AŬ SANKTA FESTO?

Nia demando eble unue ŝajnas malsevera, ĝi tamen ne estas. En la mondo de nia tempo la biblia instruo ne estas afero pri la vero, sed afero pri la voĉdono de la homoj. Ni jam vidis tion ĉi, kaj bone komprenas, ke nia Sinjoro diras:

2 TIMOTEO 4: 3 La tempo venos, kiam ili ne permesos la sencan instruon.

La saviga fido al Jesuo fidas al la klareco, saĝeco kaj vivdonanta povo de la Sankta Spirito. Se Dio tiras tion, tio ja estas vera! S-ro Marteno Lutero bone diris tion, kiam li esprimis, ke ni devas fortrui la okulojn de nia homsenco, kaj aŭdi solan tion, kion Dio diras.

Human reason is the driving force behind much of modern theology. Because of it, we see all manner of deadly practices and teachings.

Ni tial pensas pri tio, kion nia Sinjoro diras pri Sia kara instruaĵo pri la Sankta Bapto:

1 PETRO 3: 21 Per la sama kielo, bapto nun savas nin.

La simpla, infansimila fido ricevas la efektivaĵon, ke la Sankta Spirito laboras per la bapto, kielo de Lia amo:

TITO 3: 5 Laŭ Sia bonkoreco Li savis nin, per la lavo de la renaskiĝo kaj renovigo de la Sankta Spirito.

Tiu ĉi certa, klara parolo de Dio instruas, ke la Sankta Spirito kaŭzas mirindan ŝanĝon en la koro de la malpiulo per bapto. Per "la lavo de la renaskiĝo" la Spirito donas kaj sigelas al ni la pardonon de ŝuldoj kaj la plenan savon, kiun Jesuo gajnis por ni. Kvankam ni ĉiam eraras por nia Sinjoro, Lia promeso neniam havas eraron.

 The blessings and promises we were given in Baptism do not expire.

Eble la plej granda malfacilaĵo por multaj estas kompreni, ke tio ĉi estas faro de la mirinda amo de Dio- pensaĵo, kiun la homo ne povas kompreni per senco:

1 KORINTANOJ 2: 9 La okulo ne vidas, nek aŭdas, nek venas en la koron de la homo la aferoj, kiun Dio jam preparis por tiuj, kiuj amas Lin.

Postkaŭze multaj sentas, ke bapto estas simpla festo de la preĝejo aŭ estas nurmontra faro; ili malricevas la instruon de la Spirito, ke bapto estas unu kielo, per kiu Dio ja pardonas niajn ŝuldojn.

Nia Sinjoro ordonas, ke ni uzu baptadon en aliaj landoj:

MATEO 28: 19 Tial iru, kaj faru lernantojn el ĉiuj landoj, baptante ilin per la nomo de la Patro kaj de la Filo kaj de la Sankta Spirito.

Li ankaŭ certigas nin:

MARKO 16: 16 Li, kiu kredas kaj baptiĝas, saviĝos; li, kiu  ne kredas, tamen juĝiĝos.

Nenie en la Biblio nia Savanto donas malseveran regulon pri la savo, kiun Li aĉetis por ni per Sia sango, kaj Li klare esprimas, ke estas simpla sed sankta festo, per kiu Li donacas la pardonon de ŝuldoj.

Aĉetitaj per Kristo, ni fidas al ĉion, kion la Savanto instruas:

2 KORINTANOJ 5: 7 Ni iras per fido, ne per vido.

Tio ĉi kondukas nin por konfesi: "Per la sama kielo, bapto nun savas nin." Dio diras tiel, kaj tio certigas tion!"

Kiu kredas kaj baptiĝas,
Tiu vidos la savon;
Per la morto de Kristo,
Tiu estas nova faritaĵo;
Per Lia reaĉeto tiu staros
Inter la ĉielanoj
El ĉiu popolo kaj lando.

(La supra estas traduko de:
http://lutheranspokesman.org/2013/07/01/baptism-mere-ceremony-or-a-sacrament/)



PRI NORDA DAKOTO

LA UNUA VAPORŜIPO DE NORDA DAKOTO KAJ ALEXANDER GRIGGS

Je la 1850-aj jaroj homoj portis per manoj en malgrandaj kaleŝoj vendaĵojn inter la urbo Sankta-Paŭlo en Minesoto kaj la militfortejo Garry (nun Vinipego) en Kanado. La veturo necesis du setimajnojn.

Je 1858 kelkaj komercistoj en Sankta-Paŭlo esperis, ke vapoŝipo povos plirapidigi la veturon. Ili promesis 1000 dolarojn al la unua homo, kiu veturis per vaporŝipo laŭ la Ruĝa Rivero de la Nordo.

(La Ruĝa Rivero estas la rando inter Norda Dakoto kaj Minesoto. Ĝi fluas al la Nordo.)

Ŝipestro Anson NORTHRUP de la vaporŝipo _Norda Stelo_ de la rivero Misisipi, volis la monokazon. Je la neĝema monato februaro li kaj ŝipanoj dismetis la ŝipon, kaj portis ĝin per bovoj al la nuna loko de la urbo Fargo en la sublando Dakoto. Ili venis al tie je la venonta monato. Ili denove kunmetis la ŝipon, kaj donis al ĝi novan nomon, _Anson Northrup_. Ili veturis suden al la militfortejo Abercrombie, ĉirkaŭ 50 kilometroj.

Je la monato Junio, ili veturis de Abercrombie al la militfortejo Garry post nur kvar tagoj! Ili reveturis kun dudek veturantoj. Northrup, volanta mongajnon, vendis la ŝipon, kaj reveturis al Sankta-Paŭlo por havis la 1000 dolarojn- nun 2000, dankon al la komercistoj. Aliaj vaporŝipoj baldaŭ veturis sur la rivero.

Je 1870 aliaj komercistoj donis vaporŝipan kunkuron. Certa viro kun la nomo Alexander GRIGGS havis ŝipon _Selkirk_ en la kunkuro, sed li mem portis vendaĵojn sur la rivero en malgrandaj ŝipoj, kiuj oni pelis per manoj kaj bastonoj. Certa vaporŝipo, Georgo Winship, kiu iris en la kunkuro, iris kontraŭ liaj ŝipoj, kaj malutilis ilin. Pro la atendo, Griggs kaj liaj ŝipanoj devis vintroloĝis proksime al malgranda francia komercejo kun la nomo _Les Grandes Fourches_. Ili konstruis malgrandan domon el la arboj tie. Griggs memorskribis la domon kun ĝia ĉirkaŭtero ĉe registarejo- kaj tio fondis la urbon Grand-Forks [Grandaj-Forkoj (de la riveroj)]. Griggs daŭrigis labori en la urbo por helpi lernejojn, bankon, poŝtejon, kaj konstruejon de ŝipoj. Li vendis terhavojn, kaj eĉ estas la urbestro je mallonga tempo.

Je 1872 la fervojo venis al la rivero, kaj vaporŝipoj baldaŭ vaniĝis.

--------------------
JUSTIGITE estas senpaga presaĵo. Oni povas legi aliajn numerojn ĉe:
JUSTIGITE is a free publication. Other issues can be found at:
eo1a.blogspot.com

2017-06-10

Justigite 2017 Pentekosto

 /|_| \
| (^)  |
| (  ) |
 \_,,_/
  / \
 \__/ (birdo kolombo)

J  U  S  T  I  G  I  T  E
PER LIA AMO

== 2017 == La festo de la Sankta Spirito (Pentekosto) ==



DONU GLORON AL DIO

(El la Sankta Biblio, la Faroj de la Senditoj, ĉapitroj 12 kaj 13)

20 [La reĝo] Herodo [Antipas] koleris kontraŭ la urbanoj de Tiro kaj Cidon. Post ili amikigis Blaston, kiu estas super la dormejo de la reĝo, ili unuanime iris al li. Ili volis la pacon, ĉar la lando de la reĝo nutris ilian landon.
21 Je certa decidita tago Herod metis sur sin la reĝajn vestojn, sidiĝis sur la juĝejon, kaj parolis al ili.
22 Kaj la popolo kriis: La voĉo de dio kaj ne de homo!
23 Anĝelo de la Sinjoro tuj batis lin, ĉar li ne donis la gloron al Dio. Vermoj manĝis lin, kaj li mortis.

24 La Parolo de Dio kreskis kaj multiĝis.
25 Barnabas kaj Saŭlo plenumis la servon, post prenis kun si ankaŭ Johanon kun la surnomo Marko, kaj reiris al la urbo Jerusalem.

1 Estis en la kredantaro en la urbo Antioĥia certaj antaŭdirantoj kaj instruantoj: Barnabas kaj Simeon, nomiĝanta Niger [Nigrulo], kaj Lucio de la urbo Kirene, kaj Menaen, kunfrato de la kvaronestro Herodo [Arĥelao], kaj Saŭlo.
2 Ili servis la Sinjoron kaj senmanĝis. La Sankta Spirito diris: Apartigu al Mi Barnabason kaj Saŭlon por la laboro, al kiu Mi vokas ilin.
3 Post ili senmanĝis, kaj preĝis, kaj metis la manojn sur ilin, ili forsendis ilin.
4 Post la Sankta Spirito tiel sendis lin, ili tial iris al la urbo Seleŭkia. De tie ili iris per ŝipo al la insulo Kipro.

5 Post ili iris al la urbo Salamis, ili instruis pri la Parolo de Dio en la preĝejoj de la Judoj. Ili havis Johanon kiel la helpanto.
6 Post ili iris trans la insulo ĝis la urbo Pafos, ili trovis certan lerneganton, kies nomo estis Barjesuo.
7 Li estis kun la regnisto Sergio Paŭlo, viro prudenta, kiu volis aŭdi la Parolon de Dio, kaj vokis Barnabason kaj Saŭlon.
8 La lerneganto Elimas [Sortisto]- tiel tradukata lia nomo- staris kontraŭ ili. Li penis turni la registon for de la Fido.
9 La Sankta Spirito plenigis Saŭlon, kiu ankaŭ estas Paŭlo. Li rigardis lin
10 kaj diris: Ho vi, plena kun ĉiu trompverko, filo de la Malsanktulo, malamiko de la tuta praveco! Ĉu vi ne ĉesigos turni la rektajn vojojn de la Sinjoro?
11 Nun jen: la mano de la Sinjoro estas kontraŭ vi. Vi estos senvida, kaj ne vidos la sunon je certa tempo.- La nebulo kaj mallumo tuj falis sur lin. Li ĉirkaŭiris, kaj serĉis kondukanton per la mano.
12 La regnisto vidis tion, kio okazis. Li tiam kredis, kaj miris pri la instruadon de la Sinjoro.



VILHELMO LANGER- LA MUZIKA VERKO

Vilhelmo LANGER naskiĝis 1886 ĉe la vilaĝo Kaselton, antaŭ ol Norda Dakoto fariĝis membro de Usono. Li rapide lernis leĝojn, kaj finis la lernadon- la unua el sia lernantaro- je 1904. Ankoraŭ sen sufiĉa aĝo, li daŭrigis la lernadon en la urbo Nov-Jorko, kaj finis- la unua el sia lernantaro- je 1910. Tie li renkontis sian estontan edzinon. Je 1914 li fariĝis la norddakota leĝisto de la sublando Morton.

Je 1916 li membriĝis en la Nemembrula [Nepartiana] Defendantaro (Non-Partisan League, NPL). La nomo de la aro signifas, ke la membroj ne estis el la du kutimaj partioj de Usono, la Republikana kaj la Demokratika. Langer unuiĝis kun la aro, ĉar li volis helpi la malriĉajn kampestrojn de Norda Dakoto. La loka fervojo Burlington-Norda kaj monejoj tro pagigis ilin, kaj la Unua Mondmilito ŝajnis pligrandigi tion, ĉar multaj idoj de germanoj loĝis tie. Per la NPL norddakotanoj fondis la Monejon de Norda Dakoto. Langer devigis, ke la fervojo pagi tri-milion-dolaran ŝuldon de postulmono. Ĉar li ofte defendis la ordinarajn norddakotanojn, li faris multajn malamikojn en la registaro. Ili nomis lin "Sovaĝa Vilĉo" laŭ malnova bovpelisto.

Je 1920 Langer lasis la NPL, kulpigante la estron pri Bolŝevismo. Je 1932 li reunuiĝis, kaj norddakotanoj elektis lin landestro. Siaj malamikoj tamen kulpigis lin pri kontraŭleĝa kolekto de mono por la elekto. (La ŝuldigo estis senvera.) La juĝa afero estis kontraŭleĝa, ĉar la homoj de ĝi estis kontraŭ lin antaŭ ĝi. La juĝo tamen venkis, kaj Langer perdis sian laboron je 1934. Li tamen kontraŭstaris la juĝon, kaj venkis, kaj reelektiĝis je 1936.

Je 1940 li penis elektiĝi usona senatoro. Li fariĝis republikano, kaj venkis. Malamikoj en la senatoraro denove kulpigis lin pri mono por la elekto, sed malgajnis. Li mortis, dum li parolis en la senatorejo, je 1959.

Charles BARBER, antaŭa instruisto pri Norda Dakoto, longe lernis pri Langer. Li decidis, ke tia viro, kiu havas tian malfacilan vivon, devas havi muzikan verkon pri si. Li skribis la verkon kun la helpo de norddakotaj muzikistoj. La verko ankaŭ montras la amrakonton pri Langer kaj lia edzino. La verko nove montriĝos je la 6-a de junio.

--------------------
JUSTIGITE estas senpaga presaĵo. Oni povas legi aliajn numerojn ĉe:
JUSTIGITE is a free publication. Other issues can be found at:
eo1a.blogspot.com

2017-05-06

Cervmortigulo




C E R V M O R T I G U L O

de James Fenimore COOPER
traduko kaj (tro)brevigito de Gary R. MILLER



C - Cervmortigulo
RHM - "Rapida" Henriko MARCH
JH - Judita HUTTER
EH - Esnjo HUTTER
STH - "Surakva" Tomaso HUTTER
LK - Lupa-Kapo
Ĉ - Ĉingaĉguk
SHS - Silentu-Ho!-Silentu
FK - Fendita-Kverkarbo
L - Leono
S - Sumako
RK - Ruĝa-Korvbirdo
A - Arbetpikilo
W - Militestro WARLEY
G - Kuracisto GRAHAM



     I

Je la homaj pensoj, okazoj faras la sentojn de tempo.  Tio, kio ŝajnas estiminda pro plimultiĝo de ŝanĝoj, malpligrandiĝas al koneco, kiam ni grave kalkulas ĝin sole ligata al tempo.

La okazoj de tiu ĉi rakonto estis inter la jaroj 1740 kaj 1745, kiam la loĝitaj partoj de la nova sublando Novjorko estis sole kvar, mallarĝa tero ĉe la du bordoj de la rivero Hudson, de ĝia elfluo al la akvofaloj proksimaj al ĝia komenco, kaj al malmultaj "najbaroj" ĉe la riveroj Mohok kaj Skohari.

Ekkrio certigis la celon, kaj post mallonga tempo viro grandgranda subite venis el la malfacila densaĵo de malgranda akvema tero, irante al malferma loko, ŝajne farita per la detruado per vento, kaj parte per tiu de fajro.  La alto de "Rapida Riĉjo" estis pli ol ses fut'oj kaj kvar col'oj, kaj, estante de simila grando, lia korpo havis grandan fortecon.

RHM:  Venu, Cervmortigulo, kaj montros, ke vi havas delavaran stomakon, kiel vi diras, ke vi havas delavaran edukon; venu, junulo, kaj montru vian virecon je tiu ĉi bedaŭrinda kaj malbena cerv'bestino per la dentoj, kiel vi jam montris per via pafilo. Respondu al mi pri certa demando:  Vi havas tiom da bonokazoj pri bestserĉado, ke vi jam ricevis tian nomon, ŝajnas tiel ĉi, sed ĉu vi iam ajn pafis ion homan aŭ sencpovan?

C:  Vere, mi neniam faris tiel, ĉar la taŭga okazo neniam montris sin.  Kaj "Mingoj" kaj Mohikanoj diras, ke la lando apartenas al ili, kaj estas speco de interloko por fiŝkaptado kaj viandserĉado dum la tempoj de paco, kvankam, kiel ĝi estus dum milito, tion la Sinjoro sole scias.

RHM:  Interloko!  Mi volus scii tion, kion "Surakva Tomĉjo" HUTTER dirus pri tio.  Pri la esteco de maljuna Tomĉjo, ĝi ne similas al la esteco de aliaj homoj, sed pli grande similas al tio de miogal'o, ĉar li ŝajnas vivi laŭ la kutimoj de tiu besto pli grande ol de iu ajn maĉbesto.

C:  Li ankaŭ havas filinojn; mi aŭdis, ke la Delavaroj, kiuj serĉis viandon tie ĉi, rakontis pri tiuj junaj virinoj.  Ĉu estas neniu patrino, Rapida?

RHM:  Estis, ja certe, sed ŝi mortis kaj kuŝis sub la akvo antaŭ du jaroj.  Mi ĉiam estimis Juditan, ĉar ŝi estas la patrino de tia kreito, kiel ŝia filino Judita HUTTER.

C:  Jes, Judita estas la nomo, kiun la Delavaroj  diris, kvankam ili diris ĝin laŭ sia propra maniero.  Pro ilia interparolo, mi ne kalkulas, ke la virino plaĉus al mi.  Ĉiuj militestroj estas riĉuloj, kaj povas rigardi tian virinon kiel Judita pro malbonaj intencoj.  Mi kalkulis tiun ĉi akvon nekonata kaj malofte vidata afero.

RHM:  Mi volus porti la virinon al la rivero Mohok, devigi, ke ŝi edzi min malgraŭ la ploretado, kaj lasi maljunan Tomĉjo al la gardado de Esnjo, lia alia ido.

C:  La Delavaroj diris sole pri unu.

RHM:  Bedaŭrinda Esnjo estas tio, kion mi nomas "sur la rando de sensenco".

C:  La ruĝhaŭtuloj bone estimas tiujn, kiuj havas tian donacon, sciante, ke la malsankta spirito pli grande plezuras loĝi en sciema korpo ol en tiu, kiu havas nenian sencon por uzi.

RHM:  Estus forte malbona afero al mi, Cervmortigulo, se mi trovos Juditan edziniĝita post foresto da ses monatoj!

C:  Vi ne malutilos la viron, kiun ŝi elektis, simple ĉar ŝi trovis lin pli plaĉanta ol vi mem?

RHM:  Se oni TROVUS mortan viron en la arbaro, kiu povos diri, kiu mortigis lin, eĉ se la sublanda registaro okupiĝos pri la afero?

C:  Se tiu viro estus la edzo de Judita HUTTER post tiu okazo, mi povus rakonti ion sufiĉan, almenaŭ ke la registaro serĉos.

MARCH rigardis sian kunulon tempeton je silenta miro.  Tiam, kaptante lin ĉirkaŭ la kolo per du manoj, li skuis lian iome malgranda korpo per forteco, kiu teruris disigi iom da la ostoj.

C:  Vi povas skui, Rapida, ĝis vi detruos la monton, sed vi skuos nenion el mi escepte de la vero.  Ĉu ni devas denove ekiru antaŭen, por ke ni povos vidi tiujn mirindajn filinojn?

Riĉjo MARCH feliĉe konsentis, kaj ili baldaŭ kolektis la ceteron de la manĝo; tiam la veturuloj portis la sakojn sur la korpoj, reprenis la pafilojn, kaj, lasante la malgrandan lokon el lumo, ili denove malvidebliĝis en la profundaj ombroj de la arbaro.

        II

Nia du veturuloj ne devis iri malproksimen.

RHM:  Tiu ĉi devas esti la loko, Cervmortigulo; jen fagarbo apud cikutarbo proksima al tri pinarboj, kaj malproksima estas betularbo kun rompita supro.  Kaj kiu estas tiu Ĉingaĉguk, pri kiu vi tiel ofte diras, Cervmortigulo?  Certe, kuranta ruĝhaŭtulo.

C:  Se li havus justecon, li estus granda popolestro.  Vere, li estas simpla militulo kaj justsencema Delavaro, estimata kaj obeata pri iom da aferoj, sed el falinta popolo.

Rapida forprenis malmultajn pecojn el arbŝelo.  La duo tiam fortiris indianan ŝipeton el arbŝelo, kiu enhavis sidejojn, pelilojn kaj aliajn aferojn, eĉ fadenojn kaj bastonojn por kapti fiŝojn.  Post mallonga tempo, la duo subite puŝis sin al la brila lumo de la suno ĉe malalta, ŝtonetema loko lavata per akvo. Ekkrio pri miro venis el la lipoj de Cervmortigulo - ekkrio, kiun li tamen faris mallaŭte kaj singardeme, ĉar liaj kutimoj estis multe pli pensemaj kaj regataj de tiuj de la sengardema Riĉjo - kiam, veninte al la bordo de la mareto, li ekvidis la vidon, kiu subite renkontis la okulojn.

C:  Riĉjo, via Judita devas esti prava kaj bona junulino, se ŝi pasis la duonon da la tempo, kiun vi diris, ĉe tia benita loko. Kio tamen estas tio, kion mi vidis malproksiman de ni, kion ŝajnis tro malgranda kiel insulo kaj tro granda kiel ŝipeto, kvankam ĝi staras meze de la akvo?

RHM:  Ho, ĝi estas tio, kion la ŝajnnoblemaj riĉuloj de la militaj defendejoj nomas la "Miogal'a Defendejo"; maljuna Tomĉjo ridetus pro la nomo, ĉar ĝi forte similas lian propran estecon.

Cervmortigulo helpis, ke la kolego metas la aferojn en la ŝipeton, kiu jam estis sur la akvo.

C:  Se mi estus la Reĝo de Anglujo, la homo, kiu eltranĉis unu el tiuj ĉi arboj sen bona neceseco pri la ligno, mi forsendus lin al nekonata dezerto, ĉe kiu nenia kvarpieda besto iris.

RHM:  Aŭ indianoj aŭ bestserĉistoj jam elbrulis lin trifoje, kaj en batalo kontraŭ ruĝhaŭtuloj li perdis sian solan filon, kaj post tio li iris al la akvo kaŭze de la danĝero.

Cervmortigulo havis iom da lernita scio pri savaĝlanda militfarado, kvankam li ĝis tiam neniam devis batali pro kolero kontraŭ kunkreitaĵo.  Dum la homoj tiel kunparolis, la ŝipeto malrapide proksimis al la domo, kaj tiam estis tiel proksima, ke  ili bezonis sole unu puŝon per pelilo por veni al la ŝipejo.

RHM:  Mi kalkulis tiel - neniu animo en tie ĉi, sed la tuta familio forestas pro veturo al ie nova.  Maljuna Tomĉjo prenis novan laboron, kaj provis bestkaptilojn.

C:  Ĉu la subregnestro aŭ la laboristoj de la Reĝo nomis la mareton?

RHM:  Laŭ la indianoj popoloj, ĉiu havas la propran lingvon kaj manieron por nomi tiajn aferojn, kaj ili faras al tiu ĉi parto de la mondo tiel, kiel al ĉiuj aliaj.  Inter ni mem ni kutime nomas la lokon "Brilvitro".

Cervmortigulo staris, manoj kaj vizaĝo sur sia pafilo, rigardante tiun vidon, kiu tre multe feliĉigis lin.

        III

Rapida Riĉjo pensis pli multe pri la belecoj de Judita HUTTER ol pri tiuj de la Brilvitro.

C:  Ĉu s-ro HUTTER kalkulas, ke estas necese kaŝi sin sur tiu ĉi akvo?

RHM:  Vi forgesas viajn konulojn, la Mingojn, kaj ĉiujn francajn sovaĝulojn.  Vi devas konsenti, Cervmortigulo, ke Mingo es pli multe ol duono de malsanktulo, vi kvankam volas, ke mi konsentas, ke la indianoj Delavaroj estas anĝeloj.  Pri ricevi pagon interŝanĝe de la harhaŭtoj, mi kalkulas ilin preskaŭ egalaj kun eltranĉi la orelojn de lup'o por la rekompenco, aŭ fortranĉi la haŭton de urso.

C:  Jes, kaj tio estas komerco malbona.  Eĉ la indianoj mem krias honton kontraŭ ĝi, ĉar ĝi kontraŭstaras la estecon de la blankulo.

Je ĉiu tempo, kiam la ŝipeto iris pase de elstara loko, Rapida ekrigardis post si, volante vidi la ŝipon, staranta per haltilo, aŭ sur sabla bordo.

RHM:  Oni neniam scias, kiu estos gastoj je tiu ĉi parto de la tero.  Oportune estas bone vidi ilin antaŭ ol ili tro proksimas. Ho, Cervmortigulo, mi kredas, ke oni renkontas malamikojn pli facile ol amikojn.  Nun, vi mem estas nenia ekzemplo de beleco, Cervmortigulo, tamen vi ne estas tiel senkompreneca por estiĝi mia malamiko, simple ĉar mi diris tiel.

C:  Estas facile al ili, kiuj havas tian okazon, ŝerci pri tiaj aferoj, Rapida, sed estas iam malfacile al aliaj.

RHM:  Ni baldaŭ vidos la loĝŝipon.  Li amas kaŝi sin en la densaĵo, kaj ni estos tie post tempeto, la maljunulo kvankam eble estos kun la kaptiloj.

Ili aŭdis, ke iu rompis sekan branĉeton sur mallarĝa parto de la tero, kiu kaŝis parton de la bordo de la larĝa mareto.  Senspira tempo pasis, post tio nobla vircerv'o iris el la densaĵo, kaj daŭrigis iri per grandaj paŝoj al la malproksima sablema loko de la elstarejo.  Rapida malrapidis tempeton, kaj tiam rapide levis sian pafilon, kaj celumis kaj pafis.  La vircerv'o simple skuis la kapon kaŭze de la sono de la pafilo kaj la fajfo de la pilko,  ĉar antaŭe li neniam scias homon, sed la sonoroj de la montetoj  vekis timecon, kaj, saltante antaŭen, kun la kvar piedoj sub la  korpo, li tuj falis en la profundan akvon kaj komencis naĝi.

C:  Tiu kreitaĵo foriras kun dankeco en la koro, ĉar la estaĵoj diras al li, ke li forkuris de granda danĝero.  Vi devas havi la samajn sentojn, Rapida, ĉar via okulo ne estis pli senerarema - ĉar via mano estis tremema - kiam nenia bono postis pafon sen senco, anstataŭe per prudenteco.

RHM:  Vi havas malgrandan estintecon malproksime inter la Delavaroj pri rapideco kaj certeco pri cerv'oj, mi tamen volus vidi vin post pin'arbo, kaj Mingon kun militaj koloroj post alia, ĉiu kun preta pafilo, kaj provante unu la alian! - Tie estas la ŝtono, montrante vizaĝon super la akvo, kaj mi scias, ke la rivero komencas proksime al ĝi.

Neniu el la du veturuloj uzis pelilon, excepte de teni la malpezan ŝipeton al la mezo de la fluo, sed la du rigardis ĉiun turnon de la rivero, pri kiuj estis du aŭ tri ĝis la unuaj cent jard'oj, per granda gardeco.

RHM:  Jen la maljunulo!  Kiel maĉbesto, mi antaŭdiris tiel; ĝis la genuoj en la malpureco kaj la akvo, gardante la kaptilojn.  Mi proponis perdi ĉiun haŭton, kiun mi gajnis je tiu ĉi jartempo, ke Judnjo ne permesas siajn beletajn piedojn proksimaj al tiu nigra malpureco.  La ino verŝajne ordigas la harojn apud akvofonto, kie ŝi povas vidi sian belecon, kaj kolekti malamemojn sentojn de ni viroj.

C:  Mi kuraĝas diri, ke tiu ĉi Judita estas nenia miranto de si kaj nenia malamiko kontraŭ nia vireco, kiel vi ŝajnas pensi, kaj ŝi tiel verŝajne servas la patron en la loĝejo, kie ajn ĝi estas, kiel li servas ŝin inter la kaptiloj.

JH:  Estas plezuro aŭdi verecon el la lango de viro, se estas sole unufoje en la vivo de virino.  Pri vi, s-ro Rapida, pravaj vortoj verŝajne ŝtopos vian gorĝon ĝis morto, mi tial ne atendos aŭdi ilin el via buŝo.

Kiam ŝi diris tion, aparte bela kaj junema vizaĝo ekmontris sin tra malferma loketo inter la folioj, ĝis la longeco de la pelilo de Cervmortigulo.  Sensciante, la viroj jam okaze iris apud la loĝŝipo, kiun ili jam kaŝis per arbetoj, tranĉitaj kaj ordigitaj pro la kaŭzo, kaj Judita HUTTER simple forpuŝis la foliojn, kiuj staras antaŭ fenestro, por montri la vizaĝon kaj paroli kun ili.

        IV

La loĝŝipo, kiel la surakva loĝejo de la HUTTER-oj kutime nomiĝis, estis tre simpla ilo.  La granda fundo estis la surakva parto de la veturilo; en la mezo, okupante la tutan larĝecon kaj ĉirkaŭ du trionoj de la longeco, staras malalta konstruaĵo, kiu similas la defendejon pri ŝajno, kvankam konstruita el ŝtofo  tiel malpeza, ke ĝi estas preskaŭ ne pafilhaltebla.

Kiam la indiana ŝipeto venis al konvena malfermejo, Rapida  saltis ŝipen, kaj post tempeto okupis per gaja kunparolo kun  Judita por senkulpigi sin, ŝajnante forgesi la ceteron de la  mondo.  Ne tiel estis Cervmortigulo.  Li iris en la loĝŝipon per  malrapida, gardema paŝo, rigardante ĉiun konstruaĵon de la  kovrilo per scivolemaj kaj provantaj okuloj.  Tie li trovis la  alian fratinon, okupis per simpla kudrado.

C:  Vi estas Esnjo HUTTER.

EH:  Kiu estas via nomo?

C:  Tio estas demando, kiun oni pli facile diras, ol al kiu oni respondas, junulino, komprenante ke mi estas tiel juna kaj ankoraŭ havas pli multajn nomojn ol iom da la plej grandaj kondukantoj en tuta Ameriko.

Interrompo al la ĝentileco de Rapida, la amindumo de lia amikino, la pensoj de Cervmortigulo kaj la ĝentilaj sentoj de Esnjo tamen estis, pro la subita ekvido de la ŝipeto de la havanto de la loĝŝipo en mallarĝa malfermejo en la arbetoj. Ŝajnis, ke HUTTER, aŭ Surakva Tomĉjo, kiel la viandserĉuloj, kiuj konas liajn kutimojn, nomis lin, eksciis la ŝipeton de Rapida, ĉar li esprimis neniun mirecon, kiam li trovis lin en la ebenfunda ŝipo.

RHM:  Tiu ĉi estas Cervmortigulo, maljuna Tomĉjo, konata viandserĉisto inter la Delavaroj, kaj kristane naskita, kaj ankaŭ kristane edukita, kiel vi kaj mi.

STH:  Mi volus scii lian laboron ĉe tiu ĉi malkonata parto de la lando.

C:  Mi diros tion dum mallonga tempo, s-ro HUTTER.  Mi pensas, ke vi havas justaĵon por demandi pri tio.  Mi estas junulo, kaj neniam ĝis nun militis, sed baldaŭ post novaĵo pri mono kaj voko al milito venis al la Delavaroj, ili volis, ke mi iru al la homoj de propra koloro kaj lerni la verajn kondiĉojn de la aferoj. Tion ĉi mi faris, kaj post rakonti al la kondukantoj post mia reveno, mi renkontis militestron de la Krono ĉe rivero Skohari, kiu havis monon por sendi al iom da la amikemaj popoloj, kiuj loĝas pli malproksime al la sunsubiro.  Tio estis oportuno por Ĉingaĉguk, juna kondukanto, kiu neniam mortigis kontraŭulon, kaj por mi por kune militi, kaj maljuna Delavaro decidis tempon por ni por renkonti ĉe ŝtono proksima al tiu ĉi mareto.  Mi ne neis, ke Ĉingaĉguk havas alian intencon, sed ĝi estas nenia zorgo al iu ajn tie ĉi, kaj estas lia afero kaj ne mia.

STH:  Se estas tia okazo, ni ne devas kuŝi tie ĉi tempeton pli longan ol necesinda.  Sole ceteras unu horo antaŭ la nokto, kaj movi en mallumo estos neeble, sen fari soneton, kiu montros nin. Mi neniam venas al la rivero, kiu estas facila pri miaj kaptiloj kaj pli maldanĝera ol la mareto for de scivolemaj okuloj, sen havante kielon de eliro.  Kaj oni faras tion pli facile per tiro ol per puŝo.  Mia haltilo estas nun post la flutiro en la larĝa mareto, kaj tie ĉi estas ŝnuro, vi vidu, por tiri nin al ĝi.

Amante la prudencon, kaj pelate pro la sento de ektrovo de malamikoj, Surakva Tomĉjo kaj la du fortaj kolegoj tiris la loĝŝipon antaŭen per tia rapideco laŭ la forteco de la ŝnuro.

STH:  Amiko Cervmortigulo, ĉar la fluo estas pli facila, kaj la ŝnuro havas ĉiom da forteco sur ĝi, kiom estas prudenca, iru de fenestro al fenestro, gardante ke via kapo ne estas videbla, se vi estimas la vivon.

La loĝŝipo pasis la lastan turnon de foliema eniro, kiam Cervmortigulo, rigardinte ĉion videblan ĉe unu bordo de la rivero, iris trans la ĉambro por rigardi la alian de la kontraŭa fenestro.  Juna arbo pendis super la akvo per preskaŭ duona rondo, kreskinte unue al la suno kaj poste premite al tiu ŝajno pro la  pezo de la neĝo - ofta okazo en la nordamerikaj arbaroj.  Sur  tiu ses indianoj jam montris sin, aliaj pretaj por iri post ili,  kiam ili permesos spacon; ĉiu verŝajne volos kuri sur la arbo  kaj salti al la tegmento de la loĝŝipo, dum ĝi pasos sub ili.

C:  Tiru, Rapida!  Tiru pro via vivo, kaj tiom vi amas Juditan HUTTER-on!  Tiru, kara viro, tiru!

La ses sur la arbo provis salti.  Ĉiu escepte de la kondukanto falis al la rivero, proksime aŭ malproksime de la loĝŝipo, kiam ili venis al la loko por salti.  La kondukanto, kiu estis ĉe la antaŭo kaj havis la pli fruan okazon ol la aliaj, falis al la loĝŝipo ĉe la malproksima posto.  Tiam Judita rapidis el la loĝĉambro; kolektante ĉiun fortecon por la provo, ŝi puŝis la kontraŭulon trans la rando de la ŝipo, kapo unue al la rivero.  Tio ĉi estas mallongatempa, poste Cervmortigulo ĵetis manon  ĉirkaŭ la korpmezon de Judita, kaj tiris ŝin al la sendanĝereco  de la loĝĉambro.  La du preskaŭ ne estis tie, kiam la arbaro estis plena per krioj, kaj pafpilkoj batis la lignon.

La sovaĝuloj, kiam la unua ekmontro de kolero finiĝis, tiam ĉesigis pafi, pro la sento, ke ili senutile foruzas pafŝtofon. HUTTER kaj MARCH prenis du pelilojn, kaj, defendate per la loĝĉambro, ili baldaŭ pelis la loĝŝipon sufiĉe malproksima de la bordo por lasi neniun tenton al la malamikoj por fari duan provon pri pafado.

        V

Alia kunkonsilo okazis en la antaŭo de la ŝipo, ĉe kiu kaj Judita kaj Esnjo estis.

STH:  Ni havas grandan superaĵon de la Irokezoj, aŭ la malamikoj, kiuj ajn ili estas, pro esti sur la akvo.  Estas neniu ŝipeto sur la bordo, pri kiu mi ne scias, kie mi kaŝis ĝin, kaj nun via estas tie ĉi, Rapida, estas ankoraŭ tri sur la tero, kaj ili estas tiel kaŝitaj en malplenaj arbkorpoj, ke mi kredas, ke la indianoj ne povus trovi ilin, permesu, ke ili longatempe provus.

C:  Se tiu militularo antaŭvidas harhaŭtojn aŭ riĉojn, aŭ honoron laŭ siaj pensoj pri honoro, estos malofta arbo, kiu kaŝos ŝipeton for de iliaj okuloj.

STH:  Ĉu mi povas fidi, ke vi defendos min kaj miajn filinojn, Cervmortigulo?

C:  Vi ja povas, Surakva Tomĉjo, se tio ĉi estas via nomo, kiel frato defendos fratinon, edzo edzinon, amindumulo amatinon.

STH:  Estas grandaj rekompencoj pro harhaŭtoj je la du landoj. Ne estas prava, eble, ricevi oron pro homa sango, kaj tamen, kiam la homaro mortigas unu la alian, ne estas granda malhelpo por doni malmulte da haŭto al la afero.

JH:  Estas laŭ nia kredo diri, ke unu malprava faro meritas alian malpravan?

RHM:  Vi devas batali kontraŭ homo per liaj propraj militiloj. Se li estas terura, vi devas esti pli terura; se li havas kuraĝan koron, vi devas esti pli kuraĝa.

C:  Tio ne estas la instruado de la moravianoj.  Iom da iliaj instruistoj diras, ke se iu batas vin sur la vango, estas la devo turni la alian flankon de la vizaĝo kaj ricevi alian baton, anstataŭ fari venĝon.

Post horo la vidaro grande ŝanĝiĝis.  La akvo ankoraŭ estis trankvila kaj vitrema, sed la malĝojo fariĝis la sublumo de somera vespera, kaj en la mallumaj lokoj de la arbaro jam estis la nokto.  HUTTER iris al la posto de la ŝipo por turni la ŝipon, sed, eksciinte ke la junuloj daŭrigis egalajn batojn de la peliloj kaj tenis la veran vojon per lerteco, li lasis, ke la turnilo restis sen helpo en la akvo, sidiĝis ĉe la fino de la veturilo, kaj fumis.  Li estis ĉe tie mallongatempe, kiam Esnjo iris el la loĝĉambro kaj sidiĝis ĉe liaj piedoj sur malgranda benko, kiun ŝi portis.

EH:  Kial vi kaj Rapida mortigos homojn - eĉ virinojn kaj infanojn?  Judita diras, ke tio estas malprava, patro, kaj Judita havas sencon, sed mi havas neniom.  Mi ne kredas, ke pensi estas bone al mi, mi kvankam deziras, ke mi estas tiel bela kiel  Judita.

STH:  Kial tiele, bedaŭrinda infano?  La beleco de via fratino povas kaŭzi malfacilecon al ŝi, kiel ĝi kaŭzis al ŝia patrino antaŭe.

HUTTER faris sonon, kiu esprimis malkontenton, kaj iris antaŭen, pasante tra la loĝĉambro.  Kiam li venis al la antaŭo de la ŝipo, li faris signojn, ke li anstataŭos Cervmortigulo ĉe la pelilo, montrante, ke la dua iru al la loko ĉe la posto.  Esnjo jam foriris, kiam Cervmortigulo venis al la loko, kaj li sola mallongatempe turnis la veturilon.  Poste Judita venis el la loĝĉambro, ŝajnante fari gastecon al nekonato, kiu servis ŝian familion.

JH:  Vi estas homo pri faroj, kaj ne pri simplaj vortoj, tion mi klare vidas, Cervmortigulo.  Mi vidas, ke ni estos tre bonaj amikoj.  Rapida Riĉjo havas tian langon, kaj, kvankam li estas virego, li diras pli multe ol li faras.

C:  MARCH diras pri ĉiuj estaĵoj, ĉu estas amiko aŭ malamiko.  Li estas homo, kiu parolas laŭ sentoj dum la lango laboras, kaj tio iam estas aparta de tio, kion oni diras, se li havas la tempon por kalkuli.

Tempeto pasis en profunda trankvilo, la sono de la akvo ŝajnante okupis ĉion, kaj poste Judita leviĝis kaj kaptis la manon de la serĉisto, preskaŭ sen penso, per sia mano.  Kiam la virino forlasis premi la manon, ŝi foriris en la loĝĉambron, lasante ke la junulo staris ĉe la turnilo senmovanta, kiel unu el la pin'arboj sur la montetoj.

        VI

Mallongatempe post la foriro de Judita, malforta vento venis, kaj HUTTER starigis grandan, kvarangulan venttolon.  Poste ili forprenis la tolon, kaj la ŝipo malrapide iris al la domo, kaj ili ligis ĝin.

STH:  La granda celo por ni en tia loko estas regi la akvon.  Se estas neniu veturilo sur la akvo, indiana ŝipeto el arbŝelo estas tiel bona, kiel milita ŝipo.

C:  Se ni povos forpreni la ŝipetojn al la defendejo, ju pli baldaŭ, des pli bone.

HUTTER kondukis la faron de sia laboro, kaj la ŝipeto baldaŭ estis preta, kun Rapida kaj Cervmortigulo ĉe la peliloj.  La finoj de la indiana ŝipeto haltis sur la ŝtoneta bordo per malpeza movo kaj sono, kiu estis preskaŭ ne aŭdebla.  HUTTER kaj Rapida tuj surteriĝis, la unua portante la pafilojn de si kaj de sia amiko, lasante, ke Cervmortigulo gardas la ŝipeton.  La longeco ne estis granda, sed la subeniro estis malfacila; je la fino de la malgranda veturo, Cervmortigulo devis surteriĝi kaj renkonti ilin por levi la malpezan veturilon tra la arbetoj. HUTTER tiam turnis al la mezo de la akvo.  Veninte al loko sufiĉe malproksima de la bordo, li malligis la gajnitan ŝipeton, sciante, ke ĝi malrapide naĝos antaŭ la malforta vento, kaj ke li trovos ĝin dum la reveno.  Tiele sen la tiraĵo, la maljunulo daŭrigis la veturon laŭ la akvo, kondukante al la sama loko, kie Rapida jam provis mortigi la cerv'on.  Tiam la morta arbo, kiu enhavis la ŝipeton, kiun ili serĉis, estis kaŝata meze inter la mallarĝa elstarejo kaj la loko, kie ĝi unuiĝis kun la bordo.

STH:  Lasu, ke ni veturu laŭ la bordo, kaj vidu, se estas ia signo de loĝejo.

Ili preskaŭ ne venis al malferma bordo, kiam ili ekvidis, ke iliaj okuloj ektrovis la saman objekton samatempe.

STH:  Tio ne estas la loĝejo de milituloj.  Kaj estas sufiĉa gajno, kiu dormas ĉirkaŭ tiu fajro, por meriti multe da rekompenco.

Estis eble unu kaj duono horo post la kolegoj foriris, kiam tuŝis Cervmortigulon sono, kiu plenigis lin egale per zorgado kaj miro.

RHM:  Grasa malsanktulo!  Lia haŭto kovrita per graso!  Mi ne kaptos.  Tion al vi!

La vortoj postiĝis per la falo de ia peza objekto inter la malgrandaj arboj, kiuj randis la bordon, ŝajnante al Cervmortigulo, ke lia grandega kolego forĵetis malamikon de se.

RHM:  Ne, ne, Cervmortigulo - vi ja fortenu vin, kie vi estas, kaj post taglumo ne venu ĝis ducent -

Tiu ekkrio de Rapida estis ŝtopata per bato de mano sur la buŝon, la certa signo, ke iu en la anaro sufiĉe komprenas la anglan lingvon por ektrovi la signifon de lia parolo.

La fortaj kaj lacaj kvankam profunde dormas, eĉ kie estas danĝero, estis longa tempo antaŭ ol Cervmortigulo perdis sentadon.

     VII

La tago jam komencis, antaŭ ol la junulo malfermis la okulojn. La ŝipeto, sen kondukado, iris laŭ ĝia propra vojo, kaj teriĝis sur malgranda ŝtono sub akvo ĉe longeco de tri alo kvar jard'oj de la bordo.  Kompreneble, Cervmortigulo zorgis pri la ŝipeto, kiu estas antaŭen.

Ekkrio - ĝi venis per sole unu voĉo - postis, kaj indiano saltis el la arbetoj ĉe la larĝa loko de elstarejo, kuranta al la ŝipeto.  Tiu estas tiam, kiam la junulo volis.  Li tuj staris, kaj celumis militilon al la malamiko sen defendilo, lia fingro tamen malrapidis por puŝi la fingrilon kontraŭ tiun, kiun li superas.

LK:  Ĉiu havi propran.  Mia ŝipeto, mia; via ŝipeto, via.

C:  Tio estas prava, ruĝhaŭtulo, vi kvankam estas malprava por kalkuli, ke la ŝipeto estas via havo.

Dum Cervmortigulo diris, li metis piedon al la fino de la malpeza ŝipeto, kaj donante fortan puŝon, li sendis ĝin al la akvo ĝis cent fut'oj aŭ pli multe, kie, estante en la vera fluo, ĝi naĝos, kaj pasis la elstarejon.

LK:  Bone!  Juna kapo, maljuna saĝo.  Scii, kiel venki disputon. Adiaŭ, frato.  Li iri al domo super akvo; indiano iri al fajrejo. Diri al estroj, ke ne trovi ŝipeton.

Cervmortigulo ne bedaŭris aŭdi la proponon, ĉar li forte volis  esti kun la virinoj, kaj li tre volante ricevis la manon de la  indiano.  La adiaŭaj vortoj estis amikemaj, kaj dum la indiano  malrapide iris al la arbaro, kun pafilo en mano, sen rerigardo  pro zorgo aŭ malfido, la blankulo iris al la alia ŝipeto,  portante sian pafilon laŭ la sama pacema kielo, vere, sed  rigardante la alian.  Tia malfideco tamen ŝajnis tute sennecesa,  kaj, eble honta por pensi de tio, la junulo turnis kaj sen  gardeco paŝis al la ŝipeto.  Li faris tiel tempeton, kiam lia  rapida kaj certa okulo diris al li per ekrigardo la venontan  danĝeron, en kiun li metis sian vivon.  Tiel rapidaj estas liaj  movaĵoj, ke la du homoj pafis samatempe, la pafoj unuiĝante al  unu sono.  Tiam la indiana ŝanceliĝis, kaj falis al tuta longeco  sur la tero.

C:  Iam estas konsola, kiam la fino venas, scii, ke tiuj, kiujn ni malhelpis, aŭ PROVIS malhelpi, pardonas nin.

LK:  Aŭdi indianon, kiam li morti, kaj voli nenian malveron - kio li nomi lin?

C:  Cervmortigulo estas la nomo, kiun mi nun portas, la Delavaroj kvankam diris, kiam mi revenos de milito, mi havos pli viran nomon, se mi povos meriti ĝin.

LK:  Okulo certa - fingro, fulmo - celumo, morto - baldaŭ granda militulo.  Ne Cervmortigulo - Falk'okulo - Falkokulo.

Cervmortigulo tuj staris, post li parolis.  Tiam li metis la korpon de la mortulo al sidanta ŝajno.  Ĉar la junulo havis  nenian kaŭzon por resti ĉe la elstarejo, li pretigis sin por  kolekti la ŝipetojn, por tiri ilin al la defendejo.  Dum li  venis al la domo de maljuna HUTTER, Cervmortigulo pensis, aŭ  pli bone SENTIS, ke ĝia vido similas la ceteron de la loko.

     VIII

Neniu el la du junulinoj parolis, kiam sola Cervmortigulo staris antaŭ ili, lia vizaĝo montranta la tutan zorgadon, kiun li sentis pro la du kolegoj forestantaj.  Cervmortigulo tiam komencis mallongan, sed klaran, rakonton pri ĉio, kio okazis al la du kolegoj, aŭ siajn pensojn pri tio, kio eble estos la postaĵoj.

C:  Via patro konas la maron, - iu diris al mi - Judita.  Rapida Riĉjo diras al mi, ke li estis mariston.

JH:  Se Rapida sciis pri la estinteco de mia patro, mi volus, ke li diris tion al mi!  Iam mi pensas, ke li estis la maristo, kaj iam mi pensas kontraŭe.  Se tiu kesto estus malferma, aŭ se ĝi povus diri, ĝi eble dirus al ni lian tutan estintecon.

Cervmortigulo turnis sin al tiu kesto, kaj unuafoje garde rigardis ĝin.  Estante kvankam diskolorita, kaj montrante, ke estis multe da malĝentileco kontraŭ ĝi, li vidis, ke ĝi estis el ŝtofo tre pli bona ol ia ajn, kiun li antaŭe vidis.

C:  Tio, kio estas farita, estas nenia granda afero; Ĉingaĉguk tamen devos veni al la ŝtono hodiaŭ vesperon, laŭ nia antaŭa konsento, kaj mi ricevos lin de ĝi, ne sciite al la sovaĝuloj, aŭ eĉ ja sciite al ili, kontraŭ iliaj voloj kaj kalkulaĵoj, tial eble estos milito, antaŭ ol la Mingoj havos la defendejon aŭ la loĝŝipon aŭ vin.

JH:  Ĉu vi pensas, ke oni povas dependi pri tiu Delavaro, Cervmortigulo?

C:  Tiom, kiom pri mi.  Mi sentas, ke estos neniu malhelpo por diri al vi lian laboron, kaj, ĉar vi eble trovos kielon por helpi nin, mi lasos, ke vi kaj Esnjo scias la tutan aferon, fidante, ke vi diru nenion al iu ajn.  Estas indiana estro, kiu havas filinon, nomitan Ŭah-ta!-Ŭah, kiu signifas Silentu-ho-Silentu per la angla lingvo, la plej malofta junulino inter la Delavaroj, kaj la junulino, kiun ĉiuj junuloj de la delavara popolo serĉas kaj deziras kiel edzino.  Jes, ŝi amis lin, kaj li amis ŝin.  Certa Arbetpiko, kiel ni nomas lin per la angla, aŭ Jokomon per la indiana, zorgas en la koro pri tio, kaj ni kredas, ke li laboris pri ĉio, kio postiĝis.  Dum kelkaj semajnoj ni ricevis neniun vorton el ŝi, sed tiam antaŭ dek tagoj, kurulo, kiu pasis tra la lando de la Delavaroj, venigis al ni la novaĵon, per kiu ni lernis, ke Ŭah-ta!-Ŭah estis ŝtelita for de ŝia popolo - ni  pensas, sed ne scias, per la interlaboro de Arbetpiko - kaj ke ŝi nun estis kun la malamikoj, kiuj filinigis ŝin, kaj volis, ke ŝi edziniĝis kun juna Mingo.

Dum la tago pasiĝis, la kolegaro en la defendejo plenumis siajn kalkulaĵojn kaj pretigis ĉion.

C:  La sovaĝuloj kvankam ne scias pri Ĉingaĉguk kaj la ŝtono, ili havas okulojn kaj piedojn, kaj vidos la rekton, al kiu ni turnos, kaj certe iros post ni.  Mi tamen provos miskomprenigis ilin, per turni la ŝipon al ĉiuj rektoj, unue al unu loko kaj poste al alia, ĝis ili laciĝis en la piedoj pro kuri post ni.

Post mallonga tempo post tiu diro la tuta anaro estis en la loĝŝipo kaj veturis.

C:  La ŝtono estas ĝis la longeco de pafo, kaj neniam sukcesos por ĉirkaŭiri proksime al ĝi longatempe.

Por helpi pri la malveraĵo, Cervmortigulo haltis tiel proksima al la sunsubira bordo kiel estis prudente; poste, kaŭzante, ke Judita kaj Esnjo iras en la loĝĉambron, kaj tenante sin malalta por kaŝi sian korpon per la konstruaĵo de la ŝipo, li subite turnis ĝin, kaj komencis iru al la elfluejo.

        IX

Kiam estante ĉirkaŭ du aŭ tri cent fut'oj de la bordo, Cervmortigulo forprenis la venttolon, kaj li lasis, ke la haltilo falas tiam, kiam la loĝŝipo movis sin al rekto, kiu estis al la vento de la ŝtonego.  Kiam tio estis farita, Cervmortigulo tiuj ĉesigis tiri la ŝnuron, kaj lasis, ke la veturilo "sidiĝu" al la ŝtonego tiel rapide, kiel la neforta vento permesis.

JH:  Viro estas sur la ŝtonego!  Indiana militulo, kolorita kaj kun pafilo!

C:  Kie portas li sian plumon?  Ĉu ĝi estas ligata al harŝnuro, aŭ ĉu li portas ĝin super la maldekstra orelo?

JH:  Estas tiel vi diras, super la maldekstra orelo.  Li ridetas, kaj diras la vorton "Mohikan".

C:  Laŭdu Dion, finfine estas la Serpento!

Tiam iu rapide malfermis la pordon de la loĝĉambro, kaj Indiana militulo, kuranta tra la malgranda ĉambro, kaj simple diranta la ekkrio "hoĥ", staris apud Cervmortigulo.

C:  Post duono de horo, denove estos aŭ ebena trankvilo, aŭ la vento venos de la proksima bordo, kaj ni denove komencos nian veturon al la defendejo.  Intertempe la Delavaro kaj mi kunparolos, kaj komprenos unu la alian pri ekpensoj pri la decidoj, kiujn ni devos obei - Ha, Serpento, ĉar vi jam diskovris ĉirkaŭ tiuj Mingoj, ĉu vi havas ion, kion vi povas diri al ni pri la kaptitoj: la patro de tiuj ĉi junulinoj, kaj alia, kiu - mi iome kalkulas - estas la amindulo de unu el ili.

Ĉ:  La Mingoj estas tro multaj por ligi la kaptitojn.  Iuj gardas, iuj dormas, iuj serĉas, iuj serĉas viandon.  La "palvizaĝulojn" ili gardas kiel fratoj hodiaŭ, sed morgaŭ ili perdos la harhaŭtojn.  Ĉingaĉguk aŭdis la ridon de Ŭah-ta!-Ŭah.  Li konas ĝin el la rido de la virino de la Irokezoj.

La junulo tiam diris al sia amiko mallongan, sed klaran, rakonton pro la okazo de la mateno, kaŝante nenion, sed tuŝante ĉion per humileco.  Ĉingaĉguk esprimis sian kontenton pri la vikton, kiun la amiko gajnis, kaj tiam ili staris, la horo veninte, kiam estis prudente movi la loĝŝipon de la tero.  Tiele duonhoro pasiĝis, intertempe la loĝŝipo malrapide kaj sensone iris trans la akvo, dum la mallumo kreskiĝis ĉirkaŭ ĝi, kvankam ili povis vidi, ke la mallumo de la arbaro ĉe la elflua bordo de la mareto malproksimiĝas, dum la montoj, kiuj randis la flankoj de tiu bela, malalta loko ombrigis ĝin, preskaŭ de unu flanko al la alia.

JH:  Ĉu vi aŭdas nenion, Cervmortigulo?  Ŝajnis, ke la akvo proksima al ni movetis sin.

Tiam Cervmortigulo movis la kapon antaŭen, kaj, fingrante profunden en la mallumo, kiel li ekvidis ion.  Kaj Cervmortigulo kaj Judita obeis la vojon de lia fingro, kaj ili samtempe ekvidis ŝipeton.

C kaj JH:  Esnjo!

Ili formetis la senutilajn pafilojn alflanke, kaj la du viroj kaptis la pelilojn kaj turnis la antaŭon de la ŝipo al la rekto de la ŝipeto.  Dum Cervmortigulo kun sia amiko pelis per forto de tiuj, kiuj sentas la neceson pri la plena uzo de la korpo, kaj la forto de Esnjo malhelpiĝis pro malprudenta deziro pri foriri, la provo baldaŭ finiĝus pro la kapto de la fluganto, se la junulino ne farus kelkajn rapidajn kaj neantaŭvidotajn turnojn.  Ili iompostiome kreskigis la longecon inter la fluganto kaj la serĉantoj, ĝis Judita kriis al la kolegoj por ĉesigi la peliladon, ĉar ŝi tute perdis la vidon de la ŝipeto.  Malkontenta pro la malvenko, kaj scianta la gravecon pri havi la defendejon antaŭ ol la malamikoj kaptos ĝin, Cervmortigulo nun  turnis sin al la defendejo, kun la zorgego, ke lia tuta antaŭgardeco pri gajni la ŝipetojn perdiĝos pro tia danĝera kaj terura faro el la malforta sencpovo de Esnjo.

        X

Timo, ne sola kalkulado, kaŭzis, ke Esnjo ĉesigis peli, kiam ŝi ektrovis, ke la serĉantoj ne sciis al kiu rekto iri.  La  junulino provis ĉirkaŭ unu horo trovi la elstarejon; ŝi tamen, kiam ŝi estis sur la ŝtoneta bordo, tuj forpuŝis la ŝipeton al  la akvo.  Ŝi tial restis, atendanta la postaĵon de ŝia provo,  intencante voki la pensojn de la aliaj al la ŝipeto per sia  voĉo, se ili pasos sen ekscii ĝin.  La loĝŝipo denove venas per venttolo, dum Cervmortigulo staris en la antaŭo kun Judita apud si, kaj la Delavaro ĉe la turnilo.

JH:  Esnjo!

EH:  Mi devas iri al patro kaj al bedaŭrinda Rapida.

JH:  Kion vi povos diri al terura sovaĝulo, kio eble ŝanĝos lian sangeman intencon?

C:  Mi bone konas la sovaĝulojn, kaj povas kalkuli ian ekpenson, kiel ĝentilaj vortoj ŝanĝos, aŭ ne ŝanĝos, iliajn sangemajn estecojn.

EH:  Tiale, Cervmortigulo, mi diros al li, ke Dio ne pardonos hommortigon kaj ŝtelojn, kaj ke, se patro kaj Rapida ja serĉis la harhaŭtojn de la Irokezoj, li devos revenigi bonecon anstataŭ malbonecon, ĉar la Sankta Bibli'o diras tiel, aŭ li iros al  eterna puno.

Kiam Esnjo forlasis la bordon, ŝi senatende iris en la arbaro kun maltrankvila zorgo, ke iu iros post ŝi.  Ŝi miris, sed ne timis, ke familio de ursoj venis kaj iris post ŝi, ŝajnante, ke ili havas scivolon pri ĉio, kion ŝi faras.  Flaranta la aeron, la ursino neis iri pli malproksimen, kvankam la junulino rigardis posten, kaj invitis, ke ŝi venu, per infanemaj mansignoj, kaj eĉ per petoj de sia dolĉa voĉo.  Estis dum tiel iri antaŭen tra kelkaj arbetoj, kun vizaĝo forturnita kaj okuloj rigardantaj la bestojn senirantajn, ke la junulino subite ektrovis, ke homa manu al ŝia manradiko senpeze haltigis ŝin.

SHS:  Al kie iri?  Indianoj - ruĝuloj - sovaĝuloj - malbonaj milituloj - al tie.

Ŝia voĉo estis, kiel jam dirite, tiel mallaŭta kiel la venteto de la nokta aero, la kutimo de la virinoj de ŝia popolo, sed estis tiel tre klara pri ŝi, ke ŝi gajnis la nomon Ŭah-ta!-Ŭah, kiu per la angla lingvo signifas "Silentu-Ho!-Silentu".

SHS:  Ŭah-ta!-Ŭah, mi ne Mingo - bona Delavaro - angla amiko.  Kial via patro veni al minga fajrejo nokton?  Kial li veni nokton, kapti min per haroj, kaj provi gajni la harhaŭton de delavara junulino?

EH:  Kaj ĉu vi konas la Cervmortigulon?  Li nun estas en la loĝŝipo kun Judita kaj Delavaro, kiu nomiĝas la Granda-Serpento.

SHS:  Vi koni Serpenton, ĉu?  Vi bona - mi scii.  Havi junan militulon.  Vi ami lin, preskaŭ tiom, kiom patron, ĉu?  Tre bela kaj ŝajni kuraĝa.  Konvena kiel estro, se esti tiel bona kiel ŝajni.  Silentu esti kaptito, kaj Mingoj havi grandan orelon.   Ne diri pri Ĉingaĉguk, kiam ili esti proksimaj.

        XI

Ke la kolegaro, kiu apartenigis Silentu-n, ne kutime militas, estas klare pro la ĉeesto de virinoj.  Kiam la leganto memoras la grandan vastecon de la amerikaj sovaĝaj landoj dum tiu frua tempo, li komprenas, ke estis eble, ke eĉ tuta indiana popolo restis dum kelkaj monatoj en certaj partoj de ili.  La danĝero pri renkonti malamikon, obeante la kutimajn antaŭgardaĵojn, ne estis tiel granda en la arbaroj, kiel tio estis sur la malproksimaj maroj dum milito.  Kiam la du virinoj proksimis la loĝejetaron, Esnjo mallaŭte ekkriis pro ekvidi la ŝajnon de sia patro.

STH:  Tio ĉi ne estas bona, Esnjo.  Tiuj ĉi estas militemaj Irokezoj, kaj estas malpli emaj por forgesi malhelpon, ol por memori bonecon.

Kiam Esnjo venis al la estroj, ili malfermis sian malgrandan rondon per ĝentileco kaj kielo, kiu montrus estimon al homoj de nobla familio.

EH:  Kaj nun, Silentu, mi volas, ke vi diru al tiuj ĉi ruĝuloj laŭvorte tion, kion mi diros.  Diru unue, ke patro kaj Rapida venis al tie ĉi kun intenco gajni tiom da harhaŭtojn, kiom ili eblis, ĉar la malbona sublandestro proponis doni rekompencon pro harhaŭtoj - aŭ de milituloj aŭ virinoj aŭ viroj aŭ infanoj - kaj ilia amo pri oro en iliaj koroj estis tro forta por kontraŭi tion.  La Granda Spirito, kiel vi nomas nian Dion, kaŭzis, ke ni skribis libron, kaj en tiu ĉi libro Li fondis ĉiujn Siajn ordonojn, kaj Siajn sanktajn volon kaj plezuron, kaj la regulojn, laŭ kiuj ĉiuj homoj devas vivi, kaj instruaĵojn por regi eĉ la pensojn kaj dezirojn kaj volojn.  Kaj aŭdu ankaŭ tion ĉi, Silentu: "Amu viajn malamikojn, faru bonon al viaj malamantoj; benu tiujn, kiuj vin malbenas; preĝu por tiuj, kiuj kun insulto vin batalas."

FK:  Ĉu tia estas la palvizaĝula leĝo?  Se Dio ordonas, ke li DONU duoblan al tiu, kiu petas simple unuoblan, kial li PRENAS duoblan de la bedaŭrindaj indianoj, kiuj petas nenion?

La estroj foriris kun silento, kiel homoj, kiuj estimas, ke la afero forestas - estaĵoj, instruitaj pri batalado de infaneco ĝis matureco, kiuj forĵetis ĉiujn instruaĵojn de Esnjo.

SHS:  Aŭdu.  Ŭah-ta!-Ŭah nenia Irokezo - ĉio delavara - havi delavaran koron - delavaran senton.

        XII

Ĉingaĉguk vestis sin, kiam Cervmortigulo iris en la loĝĉambron de la loĝŝipo, kaj ĵetis al li malmultajn malkonsolajn, sed malpeze somerajn, vestojn, kiuj apartenis al HUTTER.

C:  Judita donis ilin al mi por via uzo, estro, ĉar kontraŭas prudentecon kaj gardecon vidiĝi kun viaj militaj vestoj kaj koloroj.

La kunsido dum la matena manĝo de la tri akvomezuloj estis silenta, malgaja kaj pensema.

JH:  Mi scias nenian kielon por liberigi la kaptitojn, escepte de pagi al la Irokezoj.

C:  Ha, Judita, la franculoj donas rekompencon tiel bonan, kiel nia popolo.  La kosto de du harhaŭtoj povas aĉeti vazon da pulvo kaj pafilon.

JH:  Estas la kesto.  Cervmortigulo, se ni povos trovi la ŝlosilon, mi povigos vin por malfermi la keston, kaj preni tiajn objektojn el ĝi, kiuj pagos la liberkoston de patro.

Ĉ:  Kien oni metas ŝlosilon, kie la Sovaĝa-Rozo ne serĉos ĝin, kiel inter la malkonsolajn vestojn?

Ĉingaĉguk prenis la deziratan ŝlosilon el poŝo.

Ektrovante, ke la du kolegoj silente rigardas ŝin, Judita metis manon al la supro de la kesto, kaj provis levi ĝin. Cervmortigulo donis sian fortecon al la provo, kaj levis ĝin al la ligna muro de la domo, kie li haltigis ĝin per haltilo.  Post ili formovis tolon, la unuaj aferoj, kiujn ili vidis, estis  viraj kutimaĵoj.  Certa surtuto estis tre ruĝa, havanta  butontruojn randitajn per oraj fadenoj.  Bela virina vesto, sed  iome utita, estis sub tio, kaj tiam ekkrioj pri ĝojo iris el la  lipoj de Judita.  Ŝia deziro estis preskaŭ infana; ŝi ne  permesis, ke la serĉo daŭros, ĝis ŝi vestos sin per la vesto  malkonvena de siaj kutimoj kaj loĝejo.  La du viroj tiam  paroletis, ĉu estos utilema daŭrigi la serĉon en la kesto, kiam  Judita revenis sen la vesto, kaj denove kun siaj simplaj vestoj.

JH:  Ĝi apartenas al mia patro.  Tiuj ĉi estas liaj havaĵoj, kaj ili necesas pro li.

La objektoj, kiuj estis al la supro, kiam ili rekomencis la serĉon en la kesto, estis duopo da manpafiloj, apartaj pro arĝento en la supraĵo.


        XII

Ĉingaĉguk vestis sin, kiam Cervmortigulo iris en la loĝĉambron de la loĝŝipo, kaj ĵetis al li malmultajn malkonsolajn, sed malpeze somerajn, vestojn, kiuj apartenis al HUTTER.

C:  Judita donis ilin al mi por via uzo, estro, ĉar kontraŭas prudentecon kaj gardecon vidiĝi kun viaj militaj vestoj kaj koloroj.

La kunsido dum la matena manĝo de la tri akvomezuloj estis silenta, malgaja kaj pensema.

JH:  Mi scias nenian kielon por liberigi la kaptitojn, escepte de pagi al la Irokezoj.

C:  Ha, Judita, la franculoj donas rekompencon tiel bonan, kiel nia popolo.  La kosto de du harhaŭtoj povas aĉeti vazon da pulvo kaj pafilon.

JH:  Estas la kesto.  Cervmortigulo, se ni povos trovi la ŝlosilon, mi povigos vin por malfermi la keston, kaj preni tiajn objektojn el ĝi, kiuj pagos la liberkoston de patro.

Ĉ:  Kien oni metas ŝlosilon, kie la Sovaĝa-Rozo ne serĉos ĝin, kiel inter la malkonsolajn vestojn?

Ĉingaĉguk prenis la deziratan ŝlosilon el poŝo.

Ektrovante, ke la du kolegoj silente rigardas ŝin, Judita metis manon al la supro de la kesto, kaj provis levi ĝin. Cervmortigulo donis sian fortecon al la provo, kaj levis ĝin al la ligna muro de la domo, kie li haltigis ĝin per haltilo.  Post ili formovis tolon, la unuaj aferoj, kiujn ili vidis, estis viraj kutimaĵoj.  Certa surtuto estis tre ruĝa, havanta  butontruojn randitajn per oraj fadenoj.  Bela virina vesto, sed iome uzita, estis sub tio, kaj tiam ekkrioj pri ĝojo iris el la lipoj de Judita.  Ŝia deziro estis preskaŭ infana; ŝi ne permesis, ke la serĉo daŭros, ĝis ŝi vestos sin per la vesto  malkonvena de siaj kutimoj kaj loĝejo.  La du viroj tiam paroletis, ĉu estos utilema daŭrigi la serĉon en la kesto, kiam  Judita revenis sen la vesto, kaj denove kun siaj simplaj vestoj.

JH:  Ĝi apartenas al mia patro.  Tiuj ĉi estas liaj havaĵoj, kaj ili necesas pro li.

La objektoj, kiuj estis al la supro, kiam ili rekomencis la serĉon en la kesto, estis duopo da manpafiloj, apartaj pro arĝento en la supraĵo.

        XII

Ĉingaĉguk vestis sin, kiam Cervmortigulo iris en la loĝĉambron de la loĝŝipo, kaj ĵetis al li malmultajn malkonsolajn, sed malpeze somerajn, vestojn, kiuj apartenis al HUTTER.

C:  Judita donis ilin al mi por via uzo, estro, ĉar kontraŭas prudentecon kaj gardecon vidiĝi kun viaj militaj vestoj kaj koloroj.

La kunsido dum la matena manĝo de la tri akvomezuloj estis silenta, malgaja kaj pensema.

JH:  Mi scias nenian kielon por liberigi la kaptitojn, escepte de pagi al la Irokezoj.

C:  Ha, Judita, la franculoj donas rekompencon tiel bonan, kiel nia popolo.  La kosto de du harhaŭtoj povas aĉeti vazon da pulvo kaj pafilon.

JH:  Estas la kesto.  Cervmortigulo, se ni povos trovi la ŝlosilon, mi povigos vin por malfermi la keston, kaj preni tiajn objektojn el ĝi, kiuj pagos la liberkoston de patro.

Ĉ:  Kien oni metas ŝlosilon, kie la Sovaĝa-Rozo ne serĉos ĝin, kiel inter la malkonsolajn vestojn?

Ĉingaĉguk prenis la deziratan ŝlosilon el poŝo.

Ektrovante, ke la du kolegoj silente rigardas ŝin, Judita metis manon al la supro de la kesto, kaj provis levi ĝin. Cervmortigulo donis sian fortecon al la provo, kaj levis ĝin al la ligna muro de la domo, kie li haltigis ĝin per haltilo.  Post ili formovis tolon, la unuaj aferoj, kiujn ili vidis, estis viraj kutimaĵoj.  Certa surtuto estis tre ruĝa, havanta  butontruojn randitajn per oraj fadenoj.  Bela virina vesto, sed iome uzita, estis sub tio, kaj tiam ekkrioj pri ĝojo iris el la lipoj de Judita.  Ŝia deziro estis preskaŭ infana; ŝi ne permesis, ke la serĉo daŭros, ĝis ŝi vestos sin per la vesto  malkonvena de siaj kutimoj kaj loĝejo.  La du viroj tiam paroletis, ĉu estos utilema daŭrigi la serĉon en la kesto, kiam  Judita revenis sen la vesto, kaj denove kun siaj simplaj vestoj.

JH:  Ĝi apartenas al mia patro.  Tiuj ĉi estas liaj havaĵoj, kaj ili necesas pro li.

La objektoj, kiuj estis al la supro, kiam ili rekomencis la serĉon en la kesto, estis duopo da manpafiloj, apartaj pro arĝento en la supraĵo.

        XIII

Kiam Cervmortigulo levis la manpafilojn, li tuj turnis sin al la Delavaro por miri pri ili.  Cervmortigulo prenis unu militilon el la mano de sia amiko, kaj malfermis la pulvejon.  Ĝi havis malmultan pulvon, presitan per tempo kaj akvema aero.  La celpovo de Cervmortigulo estis rapida kaj maltrema, kaj la pafo venis preskaŭ tiel baldaŭ kiel li levis la militilon.  Judita kriis, kaj kiam la du viroj turnis sin al la junulino, ŝi estis tiel pala kiel morto, kaj tremis.

JH:  Mi havas nenian vulnon, Cervmortigulo.  Estas teruro - nenio escepte de tio, mi certigas vin.

Cervmortigulo malfermis malgrandan sakon, el kiu li prenis unupostunue la pecojn de ŝak'ludo.  La "kastel'oj" staris sur elefant'oj.

C:  Tiuj objektoj estas malveraj dioj!

JH:  Mi memoras, ha, vidi unu el la militestroj ĉe la defendejo kun aro de ludiloj, faritaj laŭ ia ludilo, kiel tiuj ĉi.

Kolektante ĉion, la serĉisto, sed ne sen malmultaj kontraŭpensoj, malrapide ricevis la pensojn de Judita, kaj finfine konsentas, ke la eblaj laŭdiloj simple devas esti la aparte eltranĉitaj figuroj de ia nesciata ludo.  Ili konsentis, ke nenio pli grande tentos la dezirojn de la indianoj ol la elefantoj.

C:  Dum la tuta tempo, Rapida kaj via patro, ankoraŭ Esnjo -

Kiam tiu grava tempeto, ili ekaŭdis malpezan paŝon sur la antaŭplanko, figuro de homo mallumis la pordon, kaj la homo laste dirita staris antaŭ li.  Judita, post ŝia miro kaj timo iome malgrandiĝis, montris multan ĝojon pri la reveno de la fratino.  Ŝi komencis sian rakonton, kaj Cervmortigulo fariĝis okupata aŭskultanto, dum juna Irokezo staris proksime al la pordo, tiel trankvile pri tio, kio okazis, kiel unu el la lignaj subteniloj.

C:  Ni nun komprenas tiun aferon, Judita.  Mi tamen unue forigos tiun ĉi kanadan sangsuĉulon, kaj poste ni decidos nian komercon.  - Nun, vi scias junulo, ke la pli maljuna el viaj kaptitoj estas la patro de tiu ĉi du junulinoj; la alia estas la amindulo de unu.  La virinoj certe volas savi la harhaŭtojn de tiaj amikoj, kaj ili pagos tiujn du kreitaĵojn el elefant'a dento por savi ilin; unu po ĉiu harhaŭto.

Kiam li staris sur la antaŭplanko, preta por paŝi al la kunligitoj arboj, li haltis, kaj rapide petis la prunton de ŝipeto, kiel kielo por rapidigi la komercon.  Cervmortigulo mallaŭte neis la peton, kaj, post mallonge haltante, la junulo pelis sin malrapide de la defendejo al densejo ĉe la bordo, kiu estis malpli malproksime ol duonmejl'o.

EH:  Silentu diris per tre malalta voĉo, ke mi diros, ke vi devos malfidi al la Irokezoj pri ĉio.  Poste ŝi diris, ke estas granda, brila stelo, kiu venas super la monteto post horo post mallumo, kaj kiam tiu stelo vidiĝos, ŝi estos ĉe la loko, kie mi surteriĝis hieraŭ nokton, kaj ke vi devos veni al ŝi per ŝipeto.

Antaŭ ol Esnjo povis daŭrigi la parolon, Cervmortigulo vokis al sia amiko el la pli ekstera ĉambro.

        XIV

La unua faro de la Delavaro, kiam li renkontis sian amikon, estis malpezigis sin de la malsovaĝaj vestoj, kaj montras sin denove kiel indiana militulo.

Ĉ:  Mi iros al la Irokeza loĝejaro.  Neniu konas Ĉingaĉguk-on sed Ŭah, kaj packonsenton pri vivoj kaj harhaŭtoj popolestro devas fari!  Donu al mi la apartajn bestojn, kaj permesu, ke mi havas ŝipeton.

C:  Vere, Serpento, mi zorgas kaj timas pri vi!  Mi neniam aŭdis, ke tia malforta penso venas el estro, kaj ankaŭ el unu, kiu havas estintecon pri saĝo, kvankam li estas juna kaj mallerta.  Ŝipeton vi ne devos havi, se la voĉo de amikeco kaj konsilo gravas.

Ili vidis la kunligitajn arbojn, movante de la bordo.  Dum ĝi venis proksima, la kolegaro en la defendejo uzis ĉiun kielon por certigi, la venantoj havas nenian militilon.

FK:  Hoĥ!  Mia frato estas tre fiera; Fendita-Kverkarbo tamen estas nomo, kiu faras, ke Delavaro paliĝu.

C:  Unu el viaj milituloj, kies spirito ekiris al la bena lando de via popolo nur hieraŭ matenon, pensis, ke mi meritis la nomon Falk'okulo, kaj tion, ĉar mia vidpovo oportune estis pli rapida ol lia, kiam estis pri aŭ vivo aŭ morta inter ni.

FK:  Mia frato Falk'okulo jam sendis al la Huronoj rakonton, kaj ĝi faris iliajn korojn tre ĝojaj.  Ili aŭdis, ke li havas la figurojn de bestoj kun du vostoj!

C:  Jen unu el la figuroj.  Mi ĵetas ĝin al vi laŭ la fideleco de packonsento.

FK:  Ĉu mia frato tamen havas duan beston?  Li donos du pro la maljuna patro.

C:  Pri doni du bestojn pro lia harhaŭto, eĉ la du bestoj kun du vostoj, tio ĉi pasas sencon -

Postlonge la sovaĝulo donis la ŝajnon, ke pli longa komerco estos malutila, ĉar li ne devus esti tiel malprava al sia popolo por lasi la estimon pro du bonegaj, maturaj viraj harhaŭtoj interŝanĝe de afero tiel simpla kiel ludilo simila al tiu, kiun li vidis.  Kaj li pretigis lin por forveturi.

Nelonge antaŭ ol la suno subiris, la du kunligitaj arboj denove iris el la densejo.  Kiam ĝi iris proksima, Judita esprimis, ke patro kaj Rapida, ligitaj, kuŝas sur la branĉoj ĉe la mezo.

Eĉ post ili jam tiel bone komprenis la kondiĉojn, la efektiva interŝanĝo de la kaptitoj havis malfacilaĵojn.  Cervmortigulo liberigis la manojn de siaj amikoj, kiam ili eniris, kaj ili tiam batis per piedoj kaj lamis ĉirkaŭ la antaŭejo, dum ili penis revenigi la sangon al la manoj kaj piedoj.  Antaŭ ol la mallumo plene venis, kaj dum la junulinoj preparis la vesperan manĝon, Cervmortigulo rakontis al HUTTER pri la kielo, kiun li faris pro la sendanĝereco de liaj filinoj kaj havaĵoj.

     XV

La trankvilo de la vespero denove kontraŭis, dum la kreskanta mallumo similis, la sentojn de la viroj.  La du reaĉetintaj kaptitoj sentis sin humilaj kaj sen estimo; ilia humileco tamen prenis la pikon de venĝo.

RHM:  Mi pensas, ĉu estas paco aŭ milito inter ni kaj la sovaĝuloj!  Tiu ĉi interŝanĝo de kaptitoj havas amikeman ŝajnon, kaj, post homoj komercis unu kun la alia per justeco kaj estimo, ili devas esti amikoj, almenaŭ dum tiu okazo.

C:  Jen respondo al via demando, Rapida, ĉar vi tiel rapidas por denove batali.

Dum Cervmortigulo diris, li ĵetis al la tablo, sur kiu la alia subtenis sin, specon de bastonetaro, faritan per dekdu bastonetoj, forte kunligitaj per ŝnureto el cerv'haŭto.

RHM:  Tio ĉi estas tio, kion ili nomas esprimo pri milito ĉe Jorko.  Kiel ĝi venis al tie ĉi?

C:  La sovaĝuloj lasis la haŭton sur via kapo; ili tamen eble prenis la orelojn, aŭ vi jam aŭdis la moveton en la akvo, kiun la knabo faris, kiam li denove venis per la du kunligitaj arboj.

EH:  Rapida, la Irokezoj estis bonaj al vi, kaj ili ne prenis vian harhaŭton, sed vi kaj patro volis preni iliajn.

HUTTER denove montris sin sur la antaŭejo.  Al la preparaĵo, kiun Cervmortigulo decidis, pri forlasi la defendejon dum la nokto kaj foriri en la loĝŝipo, li tute konsentis.  Ili preparis ĉion rapide kaj prudente: ili tiris la ŝipetojn for de la antaŭejo, kaj ligis ilin al la loĝŝipo; la malmultajn necesaĵojn, kiuj estis en la domo, ili portis al la loĝĉambro de la loĝŝipo; ili estingis la fajron; kaj ĉiuj enŝipiĝis.  Ili vidis neniun klarejon en la ĉielo, kaj Ĉingaĉguk jam tremis, se la kaŝo de la stelo eble ĉesigus, ke lia promesinto malfruos pri la renkonto.

Ĉ:  Mia frato restos kun la ŝipo.  Ŭah baldaŭ staros sur la bordo, kaj atendos, kaj Ĉingaĉguk devas rapidi.

La indiano tiam kuniĝis kun la aliaj du viroj, kaj, unue mallevinte la venttolon, la tri eniris ŝipeton, kaj iris for de la flanko de la loĝŝipo.  Ili venis al la bordo kun granda gardeco, kaj faris la surterigon sen danĝero.  Postmallonge ili venis al la rando de la malgranda rondo el loĝejetoj.  Neniu helpis pro la danĝera probo, ĉar, post garda palpado per mano, ili ektrovis, ke la loko estas forlasita -



JH:  La virino ne estas farita por tiaj okazoj kiel tiuj ĉi - okazoj el kiuj ni havos neniun finon, tiel longe kiel la milito daŭros.

C:  Neniu farus Silentu-n, la estonta edzino de la malproksima Delavaro, pli ĝoja ol scii, ke li nun ŝteliras ĉirkaŭ siaj malamikoj, penante gajni harhaŭton -  Ekaŭdu!  Jen la voĉo de via patro, virino, kaj li diras kiel homo, kiu koleras pri io.

Post malpli grande da tempo ol oni bezonas por rakonti pri tio, la ŝipeto tuŝis la loĝŝipon, kaj la serĉantoj eniris ĝin.  Malgranda fajro bruletis nur ĝis la rando de la arbetoj, kiuj staris sur la bordo ĉe la flanko de la elstarejo - certigante, ke la indianoj jam movis la loĝetaron al la sama loko, kie Silentu volis la renkonton!

     XVI

La ektrovo je la fino de la antaŭa libroparto estis tre grava por Cervmortigulo kaj lia amiko.

C:  Virino, ni iros por revenigi Silentu-n, la promesitan de la Serpento - la fraŭlinon, kiun li volas edzinigi tiam, kiam li revenos al sia popolo.

Ĉingaĉguk kaj sia "palvizaĝa" amiko ekiris pri la danĝera kaj malfacila laboro per maltimeco kaj intenco, kiuj estus bonaj al viroj, kiuj estus en la dudeka anstataŭ la unua milito. Ĉingaĉguk paŝis sur la bordon, kaj gardeme rigardis ĝin longe laŭ ĉiu flanko de la ŝipeto.  Ili silente kunkonsilis, la indiano pensante, ke ili eraris pri la loko de la renkonto.  La ŝipeto kuŝis antaŭ vera rigardloketo, ne nur tra la arbetoj, kiuj randis la bordon, sed ankaŭ tra la arboj, kaj permesis klaran rigardon de la kelkatempa loĝejo.  Cervmortigulo rapide vidis, ke multaj milituloj forestas.  Multaj junaj virinoj ŝajnis esti kontentaj; certa maljunulino tamen sidis malproksima kun gardema kaj kolera vizaĝo, kiu - la serĉisto sciis - montris, ke la popolestroj donis al ŝi ian malplaĉan laboron.  Cervmortigulo bone sciis, ke Ĉingaĉguk ne volus reveni al la loĝŝipo sen ia malespera peno por rekapti sian fraŭlinon, kaj liaj propraj bonkoraj sentoj kaŭzis, ke li volus helpi pri tia laboro.  Metante la ŝipeton tiel, kiel Silentu povos vidi ĝin, se ŝi venos al la loko de renkonto antaŭ ol ili revenos, la junuloj certigis la utilecon de la militiloj, kaj preparis sin por iri en la arbaron.

La Delavaro kaŭzis, ke lia amiko genuu por plene kaŝi sin, kaj tiam li faris brueton, kiu tiel similas tion de la plej malgranda nordamerika sciur'o, ke Cervmortigulo mem, li kvankam aŭdis ĝin centfoje, efektive pensis, ke ĝi venis el unu el la malgrandaj bestoj, saltanta super lia kapo.  De tiu tiamo, Ĉingaĉguk sentis sin certa, ke ŝi scias lian ĉeeston.

Oportune, unu el la milituloj vokis al la maljunulino, por ke ŝi venigu al li akvon por trinki.  Irante, ŝi forte tenis Silentu-n per mano.  La maljunulino rapide revenas, ŝia mano ankoraŭ tenante la manon de la junulino, kiam Cervmortigulo subite kaptis ŝin ĉe la kolo tiel forte, ke ŝi lasis la kaptiton libera.  La Serpento metis manon ĉirkaŭ la mezkorpo de sia amato, kaj kuris, portante ŝin tra la arbetoj.  La maljunulo sukcesis por fari unu aŭ du ekkriojn, kiuj vekigis la tutan loĝejon.  Kadigante la maljunulinon ĉe la piedoj, Cervmortigulo lasis, ke ŝi kuŝas sur la dorso, kaj iris al la arbetoj, lia pafilo preta.

2017-04-23

Insulo Ricxajxoj (sole Esperante)

I started translating this years ago.
> Mi komencis tiun cxi tradukon antaux multaj jaroj.

I wanted to keep the translation to 55 kilobytes, because that's all many text editors could handle at that time.
> Mi volis teni la tradukon al 55 kilobitoj, cxar multaj tekst-redaktiloj ne povis labori per multaj ol tiuj.

I have tried to use only the vocabulary of Zamenhof's UNUA LIBRO.
> Mi provis uzi solan la vortaron de la UNUA LIBRO de Zamenhofo.

A few exceptions are marked with *.
> Malmultaj malregulajxoj havas la *-signon.

Yes, this is an x-version for two reasons:
> Jes, tio cxi estas x-formo pro du kialoj:

1) So everyone, depending on the quality of their computer, can read it (the rest of you know how to transpose the letters anyway).
> 1) Cxiuj, pende de la noveco de la komputoro, povas legi gxin (kaj aliaj scipovas transliterigi gxin.)

2) If you read the story, you will find out that pirates like X's.
> 2) Se vi legos la rakontumon, vi trovos, ke marsxtelistoj amas X-ojn.



I N S U L O   R I Cx A Jx O J

de Robert Louis STEVENSON
(mallongigo)



Parto I: LA MALJUNA MARA SxTELISTO

LA MALJUNA MARISTO CxE LA "SxIPARESTRO BENBONO"

Mi lin memoras, sxajne estus hieraux, kiam li iris al la pordo de la gastejo kun peza pasxo, kesto post li sur portilo: sunkoloritulo alta kaj forta, harligo falanta sur bluan kaj malpuran surcxemizon, manoj sxiritaj kun vundetojn, ungoj nigraj kaj rompitaj, kaj la malpura kaj pala gratego de glavo trans la vizagxo. Li post longa tempo diris:

- Tio cxi estas oportuna bordo kaj trinkejo de agrabla loko. Vi povas nomi min Sxipestro.

Vere, liaj vestoj tiel malbonaj kaj parolo tiel malbona, li havis nenian vidon de viro, kiu veturis kiel simpla maristo, sed sxajnis simila al sxipmastro aux sxipestro, kiu kutimas havi obeadon- aux batos. Tuttage li staris proksima al la bordo aux sur la falejoj kun longavitro.

Liaj rakontoj estis tio, kio plej malbone timigis homojn; ili estis malbonaj rakontoj pri pendumoj kaj pri devigoj, ke homoj piediru de tabulo en la maron, kaj pri fulmotondroj en la maro.

Li koleris sole unufoje. La kuracisto, s-ro VIGLEMO, venis malfrue iun posttagmezon por vidi malsanulon, ricevis iom da mangxo de mia patrino kaj venis en la sidcxambro por fumi, gxis lia cxevalo venis el la vilagxeto, cxar ni tiam havis nenian stalon cxe BENBONO. Subite li- la Sxipestro, tio estas- komencis lian kanton eternan:

Dek-kvin viroj sur la kesto de mortulo-
Jo-ho-ho kaj botelo da rum*o!

Al cxiuj ni post longa tempo cxesis cxagreni la kanto; gxi estis nova je tiu vespero al neniu escepte de s-ro VIGLEMO, kaj, kiel mi vidis, gxi ne placxis al li, cxar li baldaux turnis sin tre kolere, antaux ol li dauxrigis paroladi kun la maljuna gxardenisto pri nova kuraco kontraux ostdoloro. La Sxipestro kolerege rigardis lin tempeton, batis la tablon per mano, rigardis pli kolerege kaj fine ekkriis per jxuro malbonega kaj malbena:

- Silenton tie!

La kuracisto diris:

- Mi havas nur unu diron al vi, sinjoro, tio estas, ke, se vi dauxrigos trinki rum*on, la mondo estos baldaux sen unu malpurulo.

La Sxipestro saltis al liaj piedoj, prenis kaj malfermis faldeblan maristan trancxilon kaj, balancante gxin sur mano malfermita, teruris ligi la kuraciston al muro. La kuracisto diris kiel antauxe, alposte kaj per sama vocxo, iomete lauxte, por ke la tuta cxambro povu auxdi, sed perfekte trankvile kaj firme:

- Se vi ne remetos tiun trancxilon tuj en posxon, mi honeste promesas, ke vi pendumos cxe la venonta servo de la legxistaro.

Tiam milito de rigardado venis, sed la Sxipestro baldaux malvenkis, remetis la batalilon kaj residis, murmurante simile al hundo batita. Baldaux poste la cxevalo de s-ro VIGLEMO venis al pordo, kaj li forveturis. Sed la Sxipestro estis pacema tiun vesperon kaj multajn vesperojn poste.

LA NIGRA MAKULO

Cxirkaux tagmezo mi eniris la pordon de la Sxipestro kun trinkajxoj. Li diris:

- Se mi ne povos foriri, kaj ili al mi donos la nigran makulon, estu vekema: estas mia malnova kesto, kiun ili volas. Vi surcxevalu kaj iru al- nu, jes, mi diros- al tiu kuracisto-novulo kaj al li diru, ke li sonu al cxiuj- al jugxistoj kaj tiaj aliaj- kaj li kolektos ilin sur la plej gravan plankon de la Sxiparestro BENBONO- cxiujn de la sxipanaro de maljuna SLIKO, virojn kaj knabojn kaj tiujn, kiuj ceteros.

Li parolas sen celo mallonge, lia vocxo farigxis malforta. Li iris malsupren je la morgauxa mateno, kvankam li mangxis malgrande kaj trinkis, mi timas, pli grande da rum*o, cxar li al si servis en la trinkejo, farante kolerajn sonojn, kaj neniu kuragxis cxesigi lin. Aferoj tiel pasis gxis, cxirkaux la tria horo de posttagmezo malvarma, nebulema kaj frostema, dum mi staris cxe la pordo tempeton, mi vidis, ke iu venas pli proksima laux la vojo. Li estis klare sen vidpovo, cxar li frapis antaux si per bastono, kaj li portis verdan tukon antaux la okuloj kaj nazo.

- Cxu iu ajn amiko bonkore diros al bedauxrinda senvidpovulo, kiu perdis sian karan vidpovon de la okuloj dum defendi sian landon, kie aux cxe kia parto de la lando li estas?

- Vi estas cxe la "Sxiparestro BENBONO", bordo Nigramonteto.

- Cxu vi al mi donos manon, mia amiko bonkora kaj juna, kaj kondukos min en tien?

Mi donis manon, kaj la estajxo terura kaj senokula kaptis gxin subite kiel premilo.

- Nun, knabo, konduku min al la Sxipestro.

Mi auxdis nenian vocxon tiel malafablan kaj malbelan kaj malvarmegan kiel de la senvidpovulo. La Sxipestro bedauxrinda rigardis, kaj kun unu rigardeto la rum*o foriris el li kaj lasis lin sobra. La petegulo diris:

- Knabo, prenu lian maldekstran manon cxe la manradiko kaj konduku gxin al mia dekstra.

Ni ambaux lin obeis senerare, kaj mi vidis, ke li pasigis ion el sia mano, kiu tenis la bastonon, al la mano de la Sxipestro, kiu sin fermis tuj cxirkaux gxi. La senvidpovulo diris:

- Kaj nun tio estas plenumita.

Kaj je tiuj vortoj li subite liberigis min, kaj kun nekredeblaj lerteco kaj facilmovo saltis el la sidcxambro al la vojo, kie, dum mi staris sen movigo, mi povis auxdi lian bastonon frapantan en la malproksimeco.

Estis iom da tempo antaux ol aux mi aux la Sxipestro sxajnis resenti, sed fine mi liberigis lian manradikon, kiun mi ankoraux tenis, kaj li retiris sian manon kaj rigardis en gxi. Li kriis:

- La deka horo! Ses horoj!

Kaj li saltis al la piedoj. Kiam li tiel faris, li sxanceligxis, metis manon sur la gorgxon, disbalancante staris tempeton kaj poste kun nekutima sono falis de la plena alto al la vizagxo sur la planko. Estas nova afero por kompreni, cxar mi certe neniam amis la viron, kvankam mi antauxnelonge komencis kompati lin, sed, kiam mi vidis, ke li mortis, mi ekploris kun multaj larmoj.

LA MARA KESTO

Mi rakontis rapide al mia patrino cxion, kion mi scias kaj kion mi eble devus diri al sxi antaux longa tempo. Venis al ni, ke du ni ekiru kaj sercxu helpon en la proksima vilagxeto.

Estis jam la tempo por kandellumo, kiam ni venis al la vilagxeton, kaj mi neniam forgesos la flavajn lumetojn en la pordoj kaj fenestroj. La nomo de Sxipestro SLIKO, kvankam nova al mi, estis suficxe malglora al iuj tie, kaj portas grandan pezon de terureco. Do, post cxiu diris ion, mia patrino faris parolon: sxi ne perdos, sxi certigis, monon, kiu apartenas al sia filo.

Certe, mi diris, ke mi iros kun mia patrino; kaj certe, cxiuj ili kriis kontraux nia malsagxeco.

Mia koro bone batis, kiam ambaux ni ekiris en la nokto malvarma pri tiu dangxera iro. Ni sxteliris laux la arbetoj sen sono kaj rapide gxis, al nia granda senpezigo, la pordo de la Sxiparestro Benbono fermis malantaux ni. Mi tuj genuigxis. Sur la planko proksime al lia mano estis rondo el papero, nigra sur unu flanko. Mi ne povis dubi, ke tio estis la "nigra makulo".

Mi patrino diris:

- Nun, Jacxjo, la sxlosilo.

Venkante fortan antauxsenton, mi sxiris lian cxemizon cxe la kolo, kaj tie, certe, pendante de malpura sxnureto, ni trovis la sxlosilon. Kun tiu venko, ni plenigxis per espero kaj rapidis supren rapide al la malgranda cxambro, kie li dormis tiel longe kaj lia kesto staris post la tago de lia veno. Odoro forta de fumsxtofo kaj oleo levigxis el la interno, sed nenio estis videbla sur la supro escepte de vestaro tre bonaj, brosita kaj faldita per zorgo. Sube estis malnova sxipa surtuto. Mia patrino tiris gxin sen atendeco, kaj tie antaux ni kusxis la lastaj objektoj de la kesto: paperoj en ligita vakstolo kaj saketo el densa tuko, kiu donis per palpo la belsonon de oro. Mia patrino komencis kalkuli la sxuldon de la Sxipestro el gxi en la sakon, kiun mi tenis. Estis afero longatempa kaj malfacila, cxar la moneroj estis el cxiuj landoj kaj de cxiu grando.

Kiam ni plenumis la duonon, mi metis manon subite al sxi, cxar mi auxdis en la aero silenta kaj frosta sonon, kiu venigis mian koron en mian busxon: la frapadon de la bastono de la senvidpovulo sur la malvarman vojon. Sxi diris, saltante al la piedoj:

- Mi prenos tion, kion mi havas.

Mi diris, prenante la vakstolan saketon:

- Kaj mi prenos cxi tion por egaligi la sxuldon.

La tempeton poste, du ni palpis la sxtuparon malsupren, lasinte la kandelon apud la malplena kesto. Kaj la tempeton poste, ni jam malfermis la pordon kaj forkuris plene.

Tio estas la fino de du ni, mi pensis. Ni estis cxe la ponteto, felicxe.

LA FINO DE LA SENVIDPOVULO

Mia scivolemo, sxajnis, estis pli forta ol mia timo, cxar mi ne povis kusxi, kie mi estis sed rampis denove al la bordo, el kie, kasxante mian kapon per arbeto, mi povis vidi la vojon antaux la pordo. Mi preskaux ne estis tie antaux ol miaj malamikoj komencis veni, kurante forte, kaj la viro kun la lanterno antauxe. Tri viroj kuris kune, mano en mano. Kaj mi komprenis, ecx tra la nebulo, ke la meza viro de la tri estis la senvidpova petegulo.

- Rompu la pordon!- li kriis.

- Jes ja, sinjoro!- du aux tri respondis, kaj batalon komencigis kontraux la Sxiparestro BENBONO, kun la lanternulo post ili. Post tio mi povis vidi, ke ili haltas, kaj mi auxdis diradon mallauxtan, sxajnante, ke ili suprizis, kiam ili trovis la pordon ne sxlosita.

- En, en, en!- li kriis kaj malbenis pro ilia malrapido.

Estis silento, poste krio de miro kaj poste vocxo kriante el la domo:

- Vilcxjo mortis!

Movaj sonoj de mireco komencis. La fenestron de la cxambro de la Sxipestro ili malfermis kun frapo kaj sono de vitro rompata, kaj viro montris sin en la lunlumo per kapo, kaj alparolis la senvidpovan petegulon sur la vojo sub si. Li kriis:

- FIO, iuj estis tie cxi antaux ol ni.

- Estis tiuj gastejuloj- estis tiu knabo. Disiru kaj trovu ilin!-

Kaj tiam fajfo auxdigxis klare tra la nokto. Iu diris:

- Ni devas ekiru, kunuloj.

FIO kriis:

- Serpentoj! TRANCxO estis malsagxulo kaj malkuragxulo de la komenco. Ne zorgu pri li. Vi havus la manojn sur milojn, vi malsagxuloj, kaj vi malrapidas!

Tiu disputo estis la savo por ni, cxar, dum gxi dauxris, alia sono venis de la supro de la monteto cxe la flanko de la vilagxeto- la kurado de cxevaloj. Preskaux samtempe, pafo el manpafilo, ekbrilo kaj sono, venis el alia flanko. Kaj tio estis klare la lasta signalo pri dangxero, cxar la sxtelistoj tuj turnis sin kaj forkuris, disirante al cxiu vojo, iu al la maro laux la bordo, iu trans la monteto, kaj simile, tiel post tempeto nenio restis escepte de FIO. Li ekkuris, nun plene konfuzita, sub la plej proksima el la cxevaloj venantaj. Suben FIO falis kun ekkrio, kiu resonis lauxte en la nokton; kaj la kvar piedoj lin surpasxis kaj pasis. Mi saltis kaj salutis al la cxevaluloj. Unu, malantaux la aliaj, estis knabo, kiu eliris el la vilagxeto al s-ro VIGLEMO; la aliaj estis gardistoj de postulmonoj, kiujn li renkontis en la vojo kaj kun kiuj li havis la sagxon por tuj reveni. Iu novajxo de iu sxipo venis al gardestro DANCO kaj sendis lin al nia loko, kaj pro tiu okazo mi kaj mia patrino ricevis savon de morto.

FIO estis morta, vere morta. Intertempe, la gardestro veturis pli multe, tiel rapide kiel li povis, al bordo Kit; sed liaj viroj devis decxevaligxi kaj sercxi per mano tra la nokto en valeto, kondukante siajn cxevalojn kaj en sencxesa timo pri batalo. Tiele, estis nenia afero granda, ke, kiam ili venis al la bordo Kit, la sxipo tiam eliris.

Mi iris kun li al la Sxiparestro BENBONO, kaj oni ne povas kompreni domon en tia ordo de detruo: la horlogxon mem tiuj uloj jxetis suben en sia kolera sercxo pri mi kaj mia patrino. Kaj, kvankam ili prenis neniom escepte de la sako de la mono de la Sxipestro kaj iom da argxento de la monejo, mi tuj povis vidi, ke ni estas sen mono.

- Ili havas la monon, cxu vi diras? Do, FALKID, kion en la mondo ili volis? Pli da mono, mi pensas.

- Fakte, sinjoro, mi kredas, ke mi havas la celon en mia posxo. Kaj, diri veron, mi volos meti gxin en sendangxeran lokon. Mi pensis, ke eble s-ro VIGLEMO-

- Kaj nun mi, pensi pri tio, mi mem devos veturi ankaux al tie kaj rakonti al li. Nun mi diros al vi, FALKID: se placxos al vi, mi kondukos vin al tie.

Mi dankis al li pro la propono, kaj ni iris al la vilagxeto, kie estis la cxevaloj.

LA PAPEROJ DE LA SxIPESTRO

Ni veturis rapide laux la tuta vojo, gxis ni venis antaux la pordo de s-ro VIGLEMO. La terhavanto kaj s-ro VIGLEMO sidis al la du flankoj de fajro brila.

Mi vidis la terhavanton neniam tiel proksime. Li estis viro alta kaj largxa, kaj li havis vizagxon malglatan, rugxa pro siaj longaj veturoj. Li diris tre gxentile:

- Eniru, s-ro DANCO.

La gardestro staris rekte kaj firme kaj diris sian rakonton. La du sinjoroj almovis sin antauxen kaj rigardis unu la alian pro mireco kaj zorgemo. La terhavanto diris:

- S-ro DANCO, vi estas vera noblulo.

La kuracisto diris:

- Kaj nun, Jacxjo, vi havas la celon, kiun ili volis, cxu?

- Jen gxi, sinjoro,-

Mi diris, kaj al li donis la vakstolan saketon.

S-ro VIGLEMO ridis.

- Tio, kion mi volas scii, estas tio cxi: mi proponas, ke mi havas tie cxi en mia posxo la certan sxlosilon, pri kie SLIKO enterigis siajn ricxajxojn; cxu tiuj ricxajxoj estus multekostaj?

La terhavanto kriis:

- Multekosta, sinjoro! Multekosta kiel tio cxi: se ni havus la sxlosilon, de kiu vi diras, mi pagos por sxipo cxe la sxipejo, kaj kondukos vin kaj FALKID kun mi, kaj mi havos tiun ricxajxaron, se mi sercxos dum tuta jaro.

- Vere bone. Nun do, se Jacxjo jesos, ni malfermos la saketon.

La saketo estis kudrita, kaj la kuracisto devis havi sian ilujon kaj trancxi gxin per tondilo. Gxi enhavis du aferojn: libron kaj paperon sigelitan. La kuracisto diris:

- Unue, ni sercxos la libron.

La pagxoj estas plenaj per malkonvena ordo de enskriboj. Je la 12-a de junio, ekzemple, sumo de 70 monumoj estis pagenda al iu, kaj estas nur 6 krucoj por klarigi la kialo. La terhavanto kriis:

- Tiuj krucoj signifas la nomojn de sxipoj aux urbetoj, kiujn ili submarigis aux rabis. Kaj nun al la alia.

La kuracisto malfermis la sigelojn grande zorgeme, kaj falis el gxi papero de insulo, kun termezuroj. Sed, antaux cxio, tri krucoj de rugxa inko, du sur la nord*a parto de la insulo, unu sur la sud*okcident*a, kaj, escepte de tio lasta, per la sama rugxa inko kaj per skribo malgranda kaj ordema- tre diversa de la leteroj de la Sxipestro- tiuj cxi vortoj: "Plejparto da ricxajxoj tie cxi."

La terhavanto diris:

- VIGLEMO, vi tuj forlasos vian malgajan laboron. Post tri semajnoj- ne, du semajnoj, ne, dek tagoj!- ni havos la plej bonan sxipon, sinjoro, kaj la plej bonan sxipanaron. FALKID venos kiel "knabo de la ŝipestrejo". Vi, VIGLEMO, estas la kuracisto de la sxipo.



Parto II: LA MARA KUIRISTO

PULVO KAJ MILITILOJ

La ORLANDO restis iomete malproksima, kaj ni iris sub la antauxsimiloj kaj cxirkaux la malantauxajxoj de multaj aliaj sxipoj. Tamen finfine ni venis al la flankon.

La sxipestro estis viro bone vestita, kaj sxajnis, ke ili koleras pri cxio en la sxipo. Li diris baldaux al ni la kialon, cxar ni preskaux ne ekiris, kiam maristo iris post ni.

- Sxipestro ETETO, sinjoro, petas, ke li parolos kun vi.

La terhavanto diris:

- Mi estas cxiam sub la ordonoj de la sxipestro.

La sxipestro, kiu estis proksima al la antauxulo, tuj eniris kaj fermis la pordon post si.

- Nu, sxipestro ETETO, kion dirindan vi havas?

- Nu, sinjoro, estas pli bone diri sen atendado, tiel mi kredas, ecx se tio kauxzas ofendon. Al mi ne placxas la veturo kaj ne placxas la laboristoj.

- Cxu eble, sinjoro, al vi ne placxas ankaux la mastro?

Sed tie s-ro VIGLEMO interrompis:

- Deteni sin, deteni sin. Al vi ne placxas la veturo, laux vi. Nun, kial?

- Nun mi eksciis, ke cxiu ordinara laboristo scias pli multe ol mi. Poste, mi eksciis, ke ni sercxos ricxajxojn- mi auxdis tion de miaj laboristoj, certigxu pri tio.

La terhavanto kriis:

- Mi neniam diris tion al iu ajn!

La sxipestro dauxrigis:

- Ili metas la militilojn kaj la pulvon en la antauxan magazenon. Tial vi havas bonan lokon sub la sxipestrejo; kial vi ne metas ilin en tion?

La kuracisto diris:

- Per aliaj vortoj: vi timas kontrauxregecon.

- Mi respondecas pri la sendanĝereco de la sxipo kaj pri la vivo de cxiu homo sur gxin.

La kuracisto respondis kun rideto:

- Kiam vi eniris, mi jxuras, ke vi intencas pli multan ol tio cxi.

- Mi havis nenian penson, ke s-ro TERVERDO auxdus unu vorton.

La terhavanto kriis:

- Nenion mi auxdus, se s-ro VIGLEMO ne jam estis tie cxi.

Kaj post tio li petis eliri.

La nova ordo placxas al mi. La tuta sxipo havis sxangxojn. Ili faris dormejojn malantauxe en tio, kio estis la malantauxo de la cxefa magazeno.

La kuiristo supreniris cxe la flanko kaj, kiam li vidis, kion ili faras, li diris:

- Jen, kunuloj! Kio estas tio?

La sxipestro rapide diris:

- Laux miaj ordonoj. - Vi povu iri sub la supran plankon.

La kuiristo respondis:

- Jes ja, sinjoro.

Kaj, tusxante la frunton, li rapidis al sia kuirejo.

La kuracisto diris:

- Tiu estas bona sxipano, Sxipestro.

LA VETURO

La haltilo baldaux estas el la maro; gxi baldaux gutis cxe la antauxo; la venttukoj baldaux ektenis venton, kaj la lando kaj la sxipoj sxajnis pasi post ni sur ambaux flankoj. Kaj, antaux ol mi povis kusxi por dormeti unu horon, la ORLANDO komencis la veturon al la insulo Ricxajxoj. Mi ne rakontas tiun veturon per detaloj.

La turnisto, Izraelo MAN, estis maristo gardema, sagxa, maljuna kaj lerta, kiun oni fidas preskaux pri io ajn. Li estis granda fidelulo de "Alta Johano" ARGxENTO, tiel la veno de lia nomo kauxzas, ke mi diru pri la kuiristo de la sxipo.

Sur la sxipo, li portis lambastonon per sxnuro cxirkaux la kolo por havi la du manojn neokupataj. La sxipanaro lin estimis kaj ecx obeis. Al mi li cxiam estis agrabla sen laceco; kaj cxiam gaja, kiam li vidis min en la kuirejo, kiun li tenas tiel pura kiel nova. Li diradis:

- Venu for, FALKID, venu kaj havu rakonteton kun Johano. Jen Sxipestro SLIKO- mi nomas mian papag*on "Sxipestro SLIK" pro la malglora marsxtelisto.

Kaj la papag*birdo diris: "Oraj moneroj, oraj moneroj," gxis kiam oni demandis sin, cxu gxi ne perdas spiron, aux gxis kiam Johano metis tukon sur la tenilon.

Iun tagon mi iris al mia dormejo, kiam al mi sxajnis, ke mi volas pomon. Mi rampis en la poman barelon, kaj eksciis, ke preskaux neniu pomo ceteras. Tamen, sidante tie en la mallumo kun la sono de la akvo kaj la balancigxo de la sxipo, mi aux dormis aux pretis por dormi, kiam pezulo sidigxis proksime.

TION MI AUxDIS EN LA POMA BARELO

ARGxENTO diris:

- SLIKO estis la sxipestro; mi estis ilestro pro mia ligna piedo. La antauxulo FIO, kiu perdis la vidpovon- kaj vi povus pensi tion bedauxrinda, malsxparis dumil po jaro, kiel registarano. Li petegis donacojn, kaj li sxtelis, kaj li tratrancxis gorgxojn, kaj post tio li malkontentis, cxiuj povoj scias! Jen pri "bonuloj de bonoportuno". Nu, kion vi kalkulas? Meti ilin sur la marbordon kiel forlasitoj? Aux trancxi ilin kiel iom da porkajxo?

Izrael diris:

- Vilcxjo estas la viro por tio. "Mortaj homoj ne mordas."

Cxi tiam iu brilo falas sur min en la barelo kaj, vidante supren, mi eklernis, ke la luno levigxis, kaj preskaux samtempe la vocxo de la gardisto kriis:

- Jen tero!

KONSILANTARO PRI MILITO

Estis granda rapido de piedoj trans la supra planko. Subite kasxirante el la barelo, mi falis post venttolon, kuris al la malantauxo kaj venis samtempe kiam s-ro VIGLEMO al la supra planko de la antauxo. Post tio, la tri sinjoroj iris malsupren, kaj ne longatempe post tio, la ordono antauxiris, ke estas bezono de Jacxjo FALKID en la kondukejo. Mi faris laux la ordonon, kaj, tiel mallonga kiel mi povis faris tion, mi diris la detalojn de la paroloj de ARGxENTO. La terhavanto diris:

- Nun, Sxipestro, vi pravis, kaj mi malpravis. Mi konfesas, ke mi estas azeno, kaj mi atendas viajn ordonojn.

La sxipestro respondis:

- Ne pli granda ol mi, sinjoro. Mi neniam auxdis pri sxipanaro, kiu volas malobei sed ne montras signojn, por ke ia ajn viro, kiu havas okulojn en la kapo, vidu la antaŭaferojn kaj faru kontraux gxi.

La kuracisto diris:

- Jacxjo tie cxi, povas helpi al ni pli bone ol cxiuj. La sxipanaro ne sentis sin ecx malgrande cxagrenita kun li, kaj Jacxjo estas knabo rigardema.



Parto III: MIA VETURO AL LA MARBORDO

KIEL MIA VETURO AL LA MARBORDO KOMENCIS

La vido de la insulo- kiam mi venis sur la supran plankon la morgauxan matenon- tute sxangxigxis: grizaj arbaroj kovris grandan parton de la suprajxo. Tia cxi sama koloro estis rompita per radioj de flava sablo en la malalta tero kaj per multaj altaj pinarboj, pli altaj ol la aliaj, iuj unuope, iuj kune; sed la koloro plej ofte estis samvida kaj malgaja.

Ni havis antaux ni enuigan laboron dum la mateno, cxar estis nenia troveto de vento, kaj la sxipidojn ni devis eltiri kaj eniri. Gxis tiu tago la viroj laboris rapide kaj volonte, sed la rigardo de la insulo malseverigis la ligilojn de obeigxo.

Dum la tuta vojo, Alta Johano staris proksima al la turnisto kaj kondukis la sxipon. Ni haltis tie, kie la haltilo estis sur la papero, cxirkaux triono da mejl*o de la du marbordoj, la mastra tero cxe unu flanko, la insulo cxe la alia. Du malgrandaj riveroj, aux pli bone, du akvemejoj, fluis en cxi tiun "putrejon", kiel oni povis nomi gxin. Nekutima, malfresxa odoro pendis super la haltilejo: odoro de malsekaj folioj kaj putraj fundaj de arbaroj.

Se la malobeeco de la viroj kauxzis timon en la sxipetoj, gxi farigxis vera terurilo, post ili ensxipigxis. La plej malgrandan "ordonon" ili ricevis kun kolera vido kaj nevolante kaj sengarde obeis. Kaj estis ne solaj ni, kiu sentis la dangxeron: Alta Johano laboris forte, irante de maristo al maristo, diranta bonan konsilon, kaj pri ekzemplulo neniu homo povus esti pli bona.

Ni havis konsilantaron en la sxipestrejo. La sxipestro diris:

- Sinjoro, se mi provos diri ankorauxan ordonon, la tuta sxipo kuros kontraux ni. Nun ni havas la unu viron, al kiu ni povas fidi.

La terhavanto demandis:

- Kaj kiu estas tiu?

- ARGxENTO, sinjoro. Li deziregas, kiel vi kaj mi, cxion kasxi. Li volas, ke ili konsentos, se li havos sxancon. Ni permesu, ke la maristoj havos liberan tempon sur la tero.

Post tio, la sxipestro iris sur la plankon kaj parolis al la sxipanaro.

- Miaj bonuloj, ni havis tagon varmegan, kaj cxiuj sentas sin laca kaj senordema. Vi povas iri per la sxipidoj, kaj tiom, kiom volas, nun povas iri al la tero.

Li rapide foriris, permesante ke ARGxENTO ordas la surterulojn.

Tiam okazis en mia kapo la unua el la sensagxaj pensaĵoj, kiuj donis tiom por savi niajn vivojn: estis klare, ke la sxipestrejuloj ne devas havi mian helpon. Venas tuj al mi en la kapo iri al la tero. Sed ARGxENTO rigardis el la alia sxipido kaj kriis por scii, cxu estas mi. Kaj post tio mi komencis bedauxri tion, kion mi faris. Sed la sxipido, en kiu mi estis, estanta la unuaelirinto, kaj havanta la pli bonajn virojn, rapide iris antaux la alia. La antauxo batis inter la arboj de la marbordo, kaj mi kaptis brancxon kaj balancigis min el la sxipido kaj saltis en la plej proksiman densejon, dum ARGxENTO kaj la cetero ankoraux estis cent jardoj malantaux mi. Saltante, kurante kaj pusxante, mi kuris al la vojo de mia nazo, gxis mi ne povis dauxrigi tion.

LA INSULULO

El la flanko de la monteto, cxi tie falanta kaj kun sxtonoj, sxtonetoj fluetis kaj falis tremante kaj saltanta tra la arboj. Miaj okuloj turnis sin pro internsento al tie, kie mi vidis, ke iu saltas kun granda rapideco post fundon de arbo. Gxi sxajnis malluma kaj harema; mi sciis ne pli multajn. Sxajnis, ke mi nun ne povis trairi al ambaux flankoj.

La homo tuj revidebligxis kaj komencis kuri cxirkaux mi. De arbo al arbo la vivajxo kuris kiel cervo, kiel homo kun du piedoj, sed nesimile al ia ajn homo, kiun mi jam vidis, preskaux falante dum kurado. Li devis rigardi min ecx pli garde, cxar, tuj kiam mi ekpasxis al li, li revidebligxis, por renkonti min. Li portis vestojn el malnova venttolo kaj sxiritaj vestoj. Mi demandis:

- Kiu vi estas?

- Mi estas bedauxrinda Bencxjo PAFLO, mi estas, kaj mi ne parolis kun kristano nun dum tri jaroj. Forlasita jam antaux tri jaroj, kaj vivis per kapr*oj, fruktoj kaj sxelfisxoj. Nun vi- Per kio vi nomigxas?

- Jacxjo.

- Min Dio metis cxi tien. Mi pensis pri cxio en cxi tiu insulo, kaj mi denove estas pia. Nun, Jacxjo vere diru al mi: tio estas ne la sxipo de SLIKO?

Mi komencis kredi, ke mi trovis helpanton, kaj mi al li tuj respondis.

- Gxi ne estas la sxipo de SLIKO, kaj SLIKO jam mortis. Estas iom da liaj maristoj en gxi.

- Se Alta Johano sendis vin, mi ja estos porkajxo, tiel mi scias.

Mi decidis post tempeto, kaj mi respondis per la tuta rakonto pri nia veturo. Li diris:

- Tiom al vi mi diros kaj ne pli multajn: Mi estis en la sxipo de SLIKO, kiam li enterigis la ricxajxojn. Vilcxjo OST estis la subsxipestro, Alta Johano estis logxigestro. Nu, mi estis en alia sxipo antaux tri jaroj, kaj ni vidis cxi tiun insulon. "Kunuloj," diris mi, "jen estas la ricxajxaro de SLIKO. Surterigxu ni kaj trovu gxin." Tio malplacxis la sxipestron. Nu, Jacxjo, tri jarojn mi estas cxi tie, kaj ne ecx unu mordo el kristana mangxo de tiu tago gxis la nuna. Cxu mi sxajnas estinta subsxipestro?

- Ne gravas, cxar kiel mi ensxipigxos?

- Nu, estas mia sxipeto, kiun mi faris per miaj du manoj.

Cxi tiam, kvankam la suno ankoraux havis unu aux du horojn por iri, cxiuj sonoj de la insulo vekis kaj bruis al la tondro de kanono.

Mi komencis kuri al la haltilejo, forgesante miajn timojn. Poste, preskaux kvarono da mejl*o antaux mi, mi vidis niajn kolorojn en la aero super la arbaro.



Parto IV: LA CxIRKAUxBARILO

LA FORTEJO EN LA CxIRKAUxBARILO

Kiam Bencxjo PAFLO vidis la kolorojn en cxirkauxbarilo, li haltis, haltigis min cxe mia mano kaj sidis.

- Nun, tie estas viaj amikoj. Komprenble, en loko kiel tiu cxi, kie neniu eniras escepte de "bonuloj de bonfortuno", ARGxENTO montrus la "Gajan Rogxeron", vi ne dubu tion. Kaj, kiam oni volos Bencxjon PAFLOn, vi scias, kie li estas trovebla.

Tiam cxi li interompigxis per lauxta pafbruo, kaj pilkego venis, dissxirante arbojn kaj jxetis sin en la sablon, ne gxis 100 jard*oj de kie ni staris. Mi movis min de kasxejo al kasxejo, cxiam, tiel sxajnis al mi, tiuj terurantaj jxetajxoj falis post mi. Je la fino de la bombardo, kvankam ni ne devis ekiri al la vojo de cxirkauxbarilo, kie la pilketoj plej ofte falis, mi komencis rekuragxigxi. La ORLANDO kusxadis, kie gxi estis haltita; sed, suficxe certe, tie estis la "Gaja Rogxero", la nigraj koloroj de mara sxtelado, fluganta cxe la suprajxo.

Kaj tiam, kiam mi levis min, mi vidis, iomete malproksime suba kaj levanta sin el arbetoj, solan ŝtonegon, iome alta kaj aparte blanka pri koloro. Poste mi iris, kasxante min inter la arbaroj, gxis mi venis al la posta, aux marborda, flanko de la cxirkauxbarilo kaj baldaux ricevis bonvenon de la fideluloj.

Mi baldaux diris mian rakonton, kaj komencis rigardi cxirkaux mi. Oni fortrancxis la arbojn de la montflankoj kaj la tuta interno de la cxirkauxbarilo por konstrui la domon, kaj ni povis vidi pro la arbrestaĵoj kiel bona kaj alta arbaro detruigxis. La malvarma vespera venteto fajfis tra cxiu trueto de la domo kaj sxutetis sin sur la plankon per dauxrada pluvo de delikata sablo.

Se cxiuj ni permesigxus sedi vanaj, ni cxiuj perdus kuragxon, sed sxipestro ETETO ne estis tia homo. Lacajn, kiel cxiuj ni estis, li sendis du por brulligno; li nomis la kuraciston kuiristo; li starigis min gardisto cxe la pordo.

La restantaj longatempe estis vekaj kaj jam matenmangxis kaj pligrandigis la brullignon per duono, kiam mi vekis pro laboremo kaj la sono de vocxoj. Mi auxdis, ke iu diras:

- Koloro de militcxeso!-

kaj subite poste kun krio de miro:

- ARGxENTO mem!

LA AMBASADO DE ARGxENTO

Estis ankoraux tre frue, kaj la plej malvarma mateno, en kiu, mi kredas, mi iam ajn estis- malvarmeco, kiu eniris al la osto. La sxipestro estas en la enirejo, tenante sin garde el la vojo de malfidela pafo, se iu ajn tiel intencus.

- Sxipestro ARGxENTO, sinjoro, por ensxipigxi kaj fari kondicxojn.

La sxipestro kriis:

- Sxipestro ARGxENTO! Lin mi ne konas.

Kaj ni povis auxdi, ke li aldonis al si:

- Ho mia koro, jen altigo!

Alta Johano respondis por si:

- Mi, sinjoro. Tiuj cxi kompatindaj bonuloj selektis min sxipestro post via forlasigo, sinjoro- (donante substrekon al la vorto "forlasigo".)- Ni volus submeti sin, se ni povos konsenti pri kondicxoj.

Sxipestro ETETO diris:

- Se estus malfideleco, tio estos el via flanko, kaj la Sinjoro helpu vin.

Tiam li venis al la cxirkauxbarilo, jxetis la lambastonon trans gxi, jxetis piedradikon super gxi, kaj per granda forteco kaj lerteco sidiĝis sur la cxirkauxbarilon kaj falis sen malutilajxo al la alia flanko. Mi sxtelpasxis post la sxipestro, kiu jam sidis sur la tero, kun la manrakikoj sur la genuoj, la kapo en la manoj. ARGxENTO portis la plej bonajn vestojn: grandegan bluan surtuton, dika pro orkoloraj butonoj, pendis malalte al la genuoj, kaj bonegan cxapelon kun bela rando sidas sur la kapo.

Alta Johano plendis:

- Cxu vi ne permesas, ke mi eniru, sxipestro? Estas forte malvarma mateno, certas, sinjoro, por sidi sur la sablo.

- Ho ARGxENTO, se vi volis esti honestulo, vi povus sidi en la kuirejo de la sxipo.

- Nu, komprenu. Ni volas la ricxajxojn, kaj ni ja havos gxin- tio estas la afero. Vi havas paperon de la insulo, cxu? Nun, mi mem neniam intencas al vi vundon.

La sxipestro interrompis:

- Ni vere scias tion, kion vi intencis fari; kaj ni ne zorgas pri tio, cxar nun, kompreneble, vi ne povas fari gxin. Kaj pli grave, mi volus vidi vin kaj tiun cxi tutan insulon pafegatan ja el la akvo.

Tiu spiro de kolero sxajnis trankviligi ARGxENTOn. Li dauxrigis:

- Aux vi ensxipigxos kun ni post la ricxajxaro, kaj, post tiam, mi donos al vi mian propran jxuresprimon, ke mi elsxipigos vin sendangxere sur la tero. Aux, se tio ne placxas al vi, cxar iom da miaj maristoj estas mallertaj kaj havas malnovajn dezirojn pri vengxo por puni, vi povos resti tie cxi, ja povos. Ni dividos la necesajxojn al vi egale po cxiu.

- Nun vi auxskultu min: se vi venos, cxiu sola, mi komencos enkateni cxiujn vin kaj konduki vin al justa jugxejo.

La okuloj de ARGxENTO saltis en la kapon pro kolero. Li brulis:

- Kiu helpos min stari?

Neniu inter ni movis sin. Subdirante la plej malbonegajn malbenojn, li rampis sur la sablo, gxis li ektenis la sxtuparon kaj povis levi sin denove sur la lambastonon. Kaj, kun terura jxuro, li iris preskaux falante, pusxis sin sur la sablo, kaj tuj foriris inter la arboj.



Parto V: MIA MARA VETURO

TIEL MI KOMENCIS LA MARAN VETURON

Post mangxotempo, la terhavanto kaj la kuracisto sidis cxe la flanko de la sxipestro en tempo de konsilado. Kiam ili suficxe parolis, estante malgranda tempo post la tagmezo, la kuracisto prenis cxapelon kaj manpafilojn, ligis glavon al si, metis la paperon de la insulo en posxon, transiris la cxirkauxbarilon desune, kaj rapide ekiris inter la arboj. Mi diris:

- Se mi pravas, li iras por vidi Bencxjon PAFLOn.

Intertempe, la domo estante varma spirĉesigante, kaj loketo de sablo en la cxirkauxbarilo brulante pro tagmeza suno, mian kapon eniris alia penso, kiu ne estis tiel prava. Mi estis malsagxulo, se tio placxas al vi, kaj, certe, mi faros malsagxan, tro kuragxan aferon: mi iros al la sablolangego, kiu dividis la haltilejon de la sxipo cxe la sunleva flanko kaj la vastan maron, trovos la blankan ŝtonegon, kiun mi vidis je la hierauxa vespero, kaj certigos, cxu estis tie, kie Bencxjo PAFLO kasxis sian sxipeton. Mi iris rekte al la orienta bordo de la insulo, cxar mi intencis malsupreniri laux la mara flanko de la sablolangego por eviti cxiun okazeton pri videbleco el la haltilejo de la sxipo.

Post mi estis la maro, antauxe la haltilejo. Apud gxi estis unu sxipido, ARGxENTO cxe la malantauxo- mi cxiam povis rekoni lin. Baldaux poste, la sxipeto eliris al la marbordo.

La blanka ŝtonego, suficxe videbla super la densejo, staris ankoraux okone da mejl*o laux la sablolangego, kaj mi venis al gxi post longa tempo, rampante, ofte ambaux piede kaj mane, inter la pikemaj arbetoj. En la mezo de la valo, certe, estis kovrilo el kapr*ohauxto. Mi malsupreniris en truon, levis la flankon de la kovrilo, kaj tie estis la sxipeto de Bencxjo PAFLO- ne lerte farita, se iam ajn io tiel estas: simpla, malebena framo el forta lignajxo, kaj, sur tio, kovro el kapr*ohauxto, la haroj internen. Mi tiam ne vidis sxipeton, kiel la antikvaj Britonoj faris, sed mi vidis unu post tiam, kaj mi ne povas doni al vi nenian pli bonan ideon pri la sxipeto de Bencxjo PAFLO, ol per diri, ke gxi estis kiel la unua kaj plej malbona el ili, kiun iu ajn homo iam ajn faris.

Intertempe, mi havis alian ideon: tio estas, ke mi sxteliros, kasxate per la nokto, trancxos la ORLANDOn forlasanta, kaj lasos, ke gxi surbordigxos al tie, kie gxi volus. La refluo jam iris longatempe, kaj mi devis piediri tra longa zono de malpura sablo, kie mi mallevigxis kelkfoje super la piedo, antaux ol mi venis al la bordo de la akvo refluanta, kaj, piediri iomete en la akvon per iom da forteco kaj lerteco, metis la sxipeton sur la suprajxon.

LA VETURO DE LA HAUxTSxIPETO

La "hauxtsxipeto"- tiel mi havis suficxan kauxzon por scii antaux ol mi finis la laboron per gxi- estis tre sendangxera sxipeto por homo de mia alteco kaj pezeco, ambaux surakvebla kaj marinda; sed gxi estis la plej vagema, malebena marveturilo por turni. Bonfortune, iel ajn mi pusxis per pelilo, la refluo ankoraux kondukis min.

La ligsxnurego estis tiel tirita kiel sxnuro de pafark*o, kaj la fluo tiel forta, ke la sxipo tiris kontraux la haltilo. Kun tio, mi faris la intencon kaj prenis saketon, malfermis gxin per la dentoj kaj trancxis unu post la alian sxnureron, gxis la sxipo estis ligata nur per du.

En la tuta tempo, mi auxdis la sonon de du lauxtaj vocxoj el la sxipestrejo; mi rekonis unu kiel de la turnisto Izrael MAN, kiu estis la pafisto de SLIKO en tagoj pasintaj. Sur la marbordo, mi povis vidi la rugxbrilon de la granda fajro, brulante varmete tra la arboj. Tamen, vere el tio, kion mi vidis, cxiuj tiuj marsxtelistoj estis tiel nesentemaj kiel la maro, sur kiu ili veturis.

Mi sentis, ke la sxnurego denove ellasemas, kaj, per bona, forta peno, trancxis la sxnurerojn restantajn. Cxar mi trovis, ke mi ne tuj povis forpusxi la hauxtsxipeton, mi pusxis gxin rekte al la malantauxo. Gxuste tiam, kiam mi faris la lastan pusxon, miaj manoj trovis sxnuron, kiu pendis de la flanko trans la malantauxaj gardiloj. Komence estis per homa sento, sed, kiam mi havis gxin en miaj manoj kaj eltrovis, ke gxi estas ligita, scivolemo superregis, kaj mi intencis, ke mi havos rigardeton tra la fenestro de la turnilejo.

Gxis tiam, kiam mi levis unu okulon al la fenestro, mi ne povis kompreni, kial la gardantoj ne vidis min. Unu rigardeto estis suficxa; gxi montris al mi MAN-on kun kunulo, sxlosataj unu kun la alia per morta batalo, cxiu kun mano sur la gorgxo de la alia.

Mi lasis min denove sur la kapr*ohauxton, ne tro baldaux, cxar mi estis preskaux en la maro. Gxuste kiam mi pensis, kiel okupataj estas la trinkemo kaj la diablo, tiam en la turnilejo de la ORLANDO, tiam mi miris pro subita movo de la hauxtsxipeto. La fluo sxangxigxis kvarangule, kondukante kun si la sxipon kaj la malgrandan hauxtsxipeton resaltantan. Gxi turnturnis sin tra la severaj lokoj al la vasta maro. Mi kusxis sur la fundo de tiu sxipeto kaj pie lasis mian spiriton al gxia Kreinto.

Mi preskaux ne havis tempon por pensi. Per mano mi kaptis la antauxan bastonegon, kaj piedo staris sur la subtenilo. Kaj, dum mi staris spireganta tie, mi sentis baton, kiu diris al mi, ke la sxipo jam batis la hauxtsxipeton, kaj ke mi estis sen foriro sur la ORLANDO.

MI SUBLASIS LA "GAJAN ROGxERON"

Nun mi ne posttempis, rampis laux la bastonego kaj falis kapantauxe sur la supra plankon. Mi staris cxe la antauxo, kaj la cxefa venttolo, kiu estas plena per vento, kasxis parton de la malantauxa planko. La tuta sxipo donis malsanigan levon kaj tremegon, kaj tiam la cxefa bumo balancis mezen kaj montris al mi la malantauxan plankon. Tie certe estis la gardulo: kusxante sur la dorso, Izrael MAN, kapo sur la flanko de la sipo, la kapo al la brusto, kaj la malfermaj manoj kusxantaj antaux li sur la planko. Dum mi tiel rigardis kaj pensis, en trankvila tempeto, kiam la sxipo estis senmova, Izrael MAN iome turnis sin kun mallauxta gxemo. Mi diris:

- Nu, mi venis ensxipe por havi la sxipon, s-ro MAN. Kaj vi konsideros min via sxipestro gxis alia aldiro. Intertempe, mi ne povas havi tiajn kolorojn.

Kaj, denove evitante la tolbastonon, mi kuris al la sxnuro, subigis la nigrajn kolrojn malbenajn, kaj jxetis gxin en la maron. Fine li diris:

- Mi pensas, Sxipestro FALKID, ke vi preferos turni al la tero, ĉu? Nun, kompreneble, vi donu al mi mangxon kaj trinkon kaj malnovan tukon por kovri la vundon, certe, kaj mi diros al vi la vojon por turni gxin.

- Mi intencas iri en la desunan duonmareton kaj mallauxte surterigi gxin sur la marbordon.

- Mi havas nenian elekton!

Ni tuj konsentis. Kun mia helpo, MAN kovris la grandan trancxon sangantan, kiun li jam havis en la piedradiko, kaj, post li mangxis iomete, li videble komencis resanigi, sidis kaj pli lauxte kaj klare parolis. Ni baldaux pasis la altan teron kaj iris proksime al la malalta, sablema tero kun maldensaj pin*arbetoj, kaj ni baldaux pasis tion, kaj cxirkauxpasis la angulon de la sxtona monteto, kiu finis la insulon cxe la desuna flanko. Mi devis havi nenian alian deziron, tiel mi pensis, sed la okuloj de la turnisto ride iris post mi cxirkaux la planko, kaj konstante estis malordinara rideto sur lia vizagxo.

ISRAEL MAN

La turnisto instruis min por turni la sxipon. Post longa tempo li diris:

- Por klare diri: cxu vi pensas, ke mortulo estas cxiam morta, aux cxu li denove vivos?

- Vi povas mortigi la korpon, s-ro MAN, sed ne la spiriton.

- Kaj nun vi libere parolis, kaj estos afable al mi, se vi subiros en tiun sxipestrejon kaj venigi al mi botelon da vino, Jacxjo.

Mi ne kredis tion; la tuta diro estis la komenco de antaŭkalkulo. Mi diris:

- Vino? Tre pli bone! Sed mi devos sercxi gxin.

Post tio, mi pasxis laux la sxtuparo tiel lauxte, kiel mi povis; mi forprenis la sxuojn, mallauxte kuris tra la sxipo kaj rigardis el la suprajxo de la antauxa sxtuparo. Baldaux li iris kaj prenis el sxnuraj turnoj longan trancxilon. Li rigardis gxin tempete, provis la akrecon sur mano kaj, post tio, li rapide kasxis gxin sub sia surcxemizo kaj reiris al sia unua loko cxe la muro de la sxipo. Estis klare, ke mi estos la mortulo. Tamen ambaux ni volis, ke la sxipo estos sen dangxero sur la marbordo; gxis tio estis al la fino, mi pensis, ke li konservos mian vivon. Mi sxteliris en la sxipestrejon, reprenis la sxuojn, rapide prenis botelon da vino kaj revidebligxis sur la supraplanko. Post tio, li elprenis bastonon da tabako kaj petis, ke mi trancxos pecon. Mi diris:

- Se mi estus vi, mi diros pregxojn, kiel Kristano. Vi vivis en malpieco kaj malverajxoj kaj sango.

Li poste trinkis grandan gluton da vino kaj parolis kun tre neordinara graveco:

- Nu, mi diros al vi, mi neniam vidis bonajxon deveni el boneco antaux nun. Vi simple turnu laux miaj ordonoj, sxipestro FALKID, kaj ni finos la iradon, kaj cxio estos al la fino.

Rekte antaux ni, ni vidis la detruajxon de sxipo. MAN diris:

- Tie estas bona loko por surterigi sxipon. Dekstren iomete- tiel- rekte- dekstren- maldekstren- rekte- rekte!

La ORLANDO rapide balancis sin kaj iris sur la arbaran marbordon. Sed, certe, kiam mi rigardis, tie estis MAN, jam duone al mi, kun la trancxilo en la dekstra mano. Kiam li pusxis sin al mi, mi saltis al la antauxo. Mi prenis manpafilon el posxo, bone celumis, kvankam li jam turnis sin kaj denove venis rekte al mi. Mi tiris la ellasilon- la polvo estis senutila pro marakvo.

Dum aferoj estis tiaj, subito la ORLANDO batis, falpasxis, mallonge frotis kontraux la sablon kaj tiam tre rapide faletis sin dekstren, gxis la planko restis je angulo da kvardek kvin grad*oj, kaj sxpruco da akvo saltis kaj restis inter la muro kaj la planko. Ni tuj falis kaj kune rulis kontraux la muron. Tre rapide mi saltis en la mezan sxnuraron, balancante rampis per la manoj kaj ne spiris, gxis mi sidis sur la tolbastonoj. Tiam, kiam mi havis tempeton, mi ne malrapidis por sxangxi la pulvon de la manpafiloj, kaj, post tio, kun unu preta kaj por esti duoble certa, mi forprenis la pilkon el la alia kaj remetis gxin.

Post klara atendeto, MAN forte saltis en la sxnuraron kaj, kun la trancxilo en la busxo, li malrapide kaj dolore komencis rampi. Mi diris:

- Unu pasxo pli multa, s-ro MAN, kaj mi pafos vian kapon!

Por paroli, li devis preni la trancxilon el la busxo, sed alie senmove staris.

- Mi pensas, ke mi devas cedi, kio estas malfacila por lerta maristo al komenculo, kiel vi, Jacxjo.

Io fajfis kiel jxetilo tra la aero; mi sentis baton kaj tiam fortan doloron, kaj tie mi estis ligata tra la sxultr*o al la arbo. En la terura doloro de la tempo- mi ne povas diri, ke tio estis pro mia volo, kaj mi certas, ke tio estis sen celumo- ambaux manpafiloj pafis, kaj la ambaux falis el miaj manoj. Kun krio malfacila, la turnisto lasis siajn manojn de la sxnuraro kaj falis kapantauxe en la akvon.

ORAJ MONEROJ

Pro la malebeneco de la sxipo, la arboj de la sxipo pendis malproksime super la akvo, kaj, de mia loko sur la kruco, mi havis nenion sub mi escepte de la suprajxo de la duonmareto. La trancxilo, kie gxi ligis mian sxultr*on al la arbo, sxajnis brulvundi min, kiel fajrobastono. Mi komence pensis, ke mi tiros la trancxilon el la sxultr*o; kaj mi cxesis kun tremego. Malordinare, tiu tremego sukcedis. La trancxilo tenis min per malgranda faldeto de hauxto, kaj tion la tremego sxiris. Mi iris suben kaj faris tion, kion mi povis, por la vundo.

La vespera venteto ekblovis, kaj la toloj neuzataj komencis klaki. Nun la tuta haltejo kovrigxis per ombro. La akvo sxajnis suficxa malprofunda, kaj, tenante la sxnuregon en ambaux manoj pro forteco, mi lasis, ke mi falas trans la flankon.

Almenaux kaj finfine mi estis for de la maro, kaj mi revenis ne sen gajno. Tiel pensante kaj kun spirito bona, mi ekiris hejmen al la arbadomo kaj miaj kunuloj.

La mallumo jam tute proksimigxis, kaj, kiam mi pasis la spacon inter du lokoj, mi ekvidis rugxbrilon briletantan en la cxielon, kie, mi decidis, la insululo kuiras vespermangxon super fajro granda.

Fari grandajn fajrojn ne estis nia kielo. Por certigi certecon, mi rampis per manoj kaj genuoj sen sono al la angulo de la domo. Intertempe estis nenia dubo pri tio: ili tenas tre malbonan gardon.

Gxis tiu tempo, mi venis al la pordo kaj staris. Kun la manoj antaux mi, mi eniris. Kaj tiam subite, akra vocxo eksonis tra la mallumo:

- Oraj moneroj! Oraj moneroj!

La verda papag*birdo de ARGxENTO, Sxipestro Slik! Kaj kun forta malbeno, la vocxo de ARGxENTO kriis:

- Kiu venas?

Mi turnis min por kuri, maloportune renkontis unu homon kaj kuris plenrapide en la manojn de alia, kiu mem fermis kaj retenis min. Unu el la viroj iris el la arbadomo kaj revenis kun brulbastono.



PARTO VI: SxIPESTRO ARGxENTO

EN LA LOGxEJO DE MALAMIKOJ

La sxtelistoj gajnis la domon kaj mangxajxojn. Mi devis pensi, ke cxiuj mortis. La papag*birdo sidis, ordigante la plumojn, sur la flanko de Alta Johano.

- Bonuloj, flanken! Vi ne devas stari pro Jacxjo FALKID.

Al tio, kiel vi povas pensi, mi ne respondis.

- Vi cxiam placxis al mi, certe placxis, kiel knabo kun forta spirito kaj spegulbildo de mi mem, kiam mi estis juna kaj bela. Mi cxiam deziris, ke vi unuigxu kun ni kaj partoprenu kaj mortu, bonulo. Kaj nun, fortulo, vi tiel devas. Vi ne povas reveni al via amikaro, cxar ili ne volas havi vin.

Do miaj amikoj ankoraux vivas. Kaj, kvankam mi parte kredis al la vero de la parolo de ARGxENTO, ke la sxipestrejuloj koleras, ke mi forlasis ilin, mi sentis pli grande da la trankvilo ol la doloro, pro tio, kion mi auxdis.

- Se al vi la laborado placxos, nun, vi povos unuigxi; kaj, se ne, vi povos respondi Ne.

Mi demandis per trema vocxo:

- Cxu mi tiel devas respondi?

- Neniu el ni pusxos vin, kunulo. Hieraux matene, s-ro FALKID, s-ro VIGLEMO alvenis kun militcxesiga flago. Li diris: "Sxipestro ARGxENTO, vi jam malgajnis. La sxipo foriris." Ni komercis, li kaj mi, kaj jen ni. "Pri tiu knabo, mi ne scias, kie li estas, cxu li-" li diris- "kaj estas malgrave."

- Estas unu aux du aferoj, kiujn mi devas diri al vi: jen vi- kun malfortuno- malgajninte la sxipon, malgajninte la ricxajxaron, malgajninte la kunulojn. Kaj, se vi volus scii, kiu faris tion- estis mi!

Unu sxtelisto diris kun malbeno:

- Ni tial faros!

Kaj li ekstaris, tirante trancxilon. ARGxENTO kriis:

- Kiu vi estas, Tocxjo MORGO? Eble vi pensis, ke vi estas la sxipestro cxi tie? Cxu iu el vi volas batali kontraux mi? Tiu knabo estas pli bona viro ol iuj du el vi en cxi tiu domo, kaj mi diras certajxon: monstru tiun, kiu volas malutiligi lin.

Ili mem malrapide foriris al la plej malproksima flanko de la domo, kaj la mallauxta sono de ilia parolado sxajnis al mi simila al konstanta rivereto. Unu el la viroj respondis:

- Cxi tiu sxipanaro havas la rajton kiel sxipanaro. Kaj, laux viaj propraj reguloj, mi komprenas, ke ni povas kunparoli.

Kaj, kun ia aux alia respondo, cxiuj eliris kaj lasis ARGxENTOn kaj min kun la brulbastono. La mara kuiristo subite forprenis sian fumilon.

- Nun komprenu, Jacxjo FALKID: vi estas tiel proksima al la morto, kiel duono da tabulo, kaj al- tio estas ja pli malbona- la turmento. Kaj ili mortigos min. Mi savos vin- se mi tiel povos- for de ili. Sed, komprenu, Jacxjo, rekompensu: vi savu Altan Johanon for de pendumo. Mi nun subtenas la terhavanton. Mi scias, ke vi tenas la sxipon sendangxera ie. Kaj, dum ni parolas pri dangxero, kial la kuracisto donis al mi la paperon de la insulo, Jacxjo?

Mia vizagxo montras tian miron, ke li vidis la senutilecon pri pli multaj demandoj.

DENOVE LA NIGRA MAKULO

La konsilantaro de la sxtelistoj jam longatempis, kiam unu el ili denove eniris la domon kaj, kun ripeto de la sama saluto, kiu havi laux mi ridantan senton, petis tempetan uzon pri la brulbastono.

Mi turnis min al la plej proksima paftruo kaj rigardis. La pordo malfermigxis, kaj la viroj pusxis unun el ili antauxen. ARGxENTO kriis:

- Donu gxin al mi, terulo! La nigra makulo! Vi trancxis tion el la Sanktaj Skriboj! Oni pendumos cxiujn vin, mi certas.

Tiam alta viro kun flavaj okuloj komencis:

- Cxesigu tian diron, Johano ARGxENTO! Cxi tiu sxipanaro vocxdonis al vi la nigran makulon per konsilantaro laux reguloj.

La mara kuiristo respondis:

- Certe, vi farigxas tia kondukulo en cxi tiu sxipanaro.

- Kompreneble, vi ne malhelpos cxi tiun sxipanaron.

ARGxENTO malestime respondis:

- Mi ankoraux estas via sxipestro, komprenu, gxis vi sciigos viajn plendegojn, kaj mi respondos.

- Unue, vi detruis cxi tiun veturon. Kaj nun estas tiu cxi knabo.

- Mi detruis la veturon, cxu? Estis MAN kaj vi, Georgo!

La akuzito respondis, visxante la sxviton el la brovo:

- Cxi tiu kontrauxas la unuan.

- Kaj tiu knabo, vidu! Cxu li ne estas certigulo? Mi komercis- vi petegis, ke mi komercu- sur viaj genuoj vi venis, vi tiel senesperis. Vidu!

Kaj li jxetis sur la plankon paperon, kiun mi tuj rekonis- certe la tabulo sur flava papero kun la tri rugxaj krucoj, kiun mi jam trovis cxe la malsupro de la kesto de la Sxipestro. Ili saltis sur gxin, kiel katoj sur muson. La mara kuiristo diris:

- Vi perdis la sxipon; mi trovis la ricxajxaron. Kiu estas la pli bona viro pro tio? Kaj nun, kunuloj, cxi tiu nigra makulo- Gxi nun ne validas, cxu? Jen, Jacxjo, jen kuriozajxo por vi.

Kaj li jxetis al mi la paperon. Unu flanko estis blanka, cxar gxi estis la lasta pagxo; la alia enhavis unu eron aux du el Apokalipso- cxi tiuj vortoj inter la resto ekigis mian menson: "Ekstere estas la hundoj kaj... la mortigistoj."

Baldaux poste, kun trinko por cxiuj, ni kusxis por dormi, kaj la rezulto de la vengxo de ARGxENTO estis starigi Georgon gardulo kaj teruri lin per mortigo, se li ne vekemos. Estis longa tempo antaux ol mi povis fermi okulon pro tiu aparta ludo, pri kiu ARGxENTO nun okupis sin: kunigi malobeulojn per unu mano kaj peni kapti per la alia ian ajn kielon, por savi sian propran vivon.

HONESTE

Mi vekigxis- fakte, cxiuj ni vekigxis, cxar mi pote vidi ecx gardulon skui sin el tie, kie li lasis sin kontraux la pordtruo- per klara, forta vocxo, kiu salutis nin el la rando de la arbaro:

- Arbadomo, saluton! Jen la kuracisto.

ARGxENTO kriis, vere vivema kaj tuj montrante bonvolon:

- La plej bonan de la mateno al vi, sinjoro! Ni ankaux havas por vi tian miron.

Cxe tiu tempo, sr-o VIGLEMO jam transiris la barilon kaj proksimas la kuiriston. Kaj mi povis auxdi sxangxon en la vocxo, kiam li diris:

- Ne Jacxjo?

Post tempeto li eniris la arbadomon kaj, post unu severa kapsaluto al mi, komencis laboron inter la malsanuloj. Li diris al homo kun vundita kapo:

- Vi bone travivas, mia amiko, kaj, se ia ajn homo preskaux ne travivis, estis vi. Nun, proksimu vin, Ricxjo, kaj mi rigardos vian langon. Tiu okazis, cxar vi estas tiaj fieruloj kaj ne havis la prudenton scii bonan aeron aux venenon, kaj sekan teron aux malpuran akvon.

Li aldonis, post li donis kuracajxojn al cxiuj, kaj ili prenis ilin kun ridinda humilecon, pli simile al lernejaj knaboj ol sangsoifantaj malobeuloj kaj sxtelistoj:

- Kaj nun mi volus paroli kun tiu knabo, bonvolu.

ARGxENTO diris per siaj kutimaj tonoj:

- FALKID, cxu vi jxuris honeste kiel juna sinjoro- cxar juna sinjoro vi estas, tamen malricxe naskita- honeste, ke vi ne forkuros? Do, s-ro kuracisto, vi eliru el la barilo, kaj, kiam vi estas tie, mi kondukos la knabon al la interna flanko, kaj mi postulas, ke vi povas paroli tra la baroj.

La elrompo el malkonsento, kiun nenio escepte de la koleraj rigardoj de ARGxENTO detenis, tuj okazis, kiam la kuracisto eliris la domon. Poste, ni tre malrapide iris trans la sablo al tie, kie la kuracisto atendis cxe la alia flanko de la barilo, kaj, tuj kiam ni estis inter facile auxdebla distanco, ARGxENTO haltis. Li diris:

- Vi devas auxskulti pri tio cxi, kuracisto, kaj la knabo rakontos, ke mi savis lian vivon, kaj ankaux sxipestris pro tio, certu pro tio. Kaj vi ne forgesos, ke mi faris bonajn farojn, ne pli grande ol tion, ke vi forgesos la malbonajn, tion cxi mi scias.

Post la diro, li reen pasxis, gxis li estis ekster auxdpovo, kaj sidis sur arbfundon kaj komencis fajfi. La kuracisto triste diris:

- Kiel vi enmetos, tiel vi trinkos, mia knabo.

Jen mi ekploris.

- Se ili turmentos min-

- Jacxjo, rapidu cxi tien, kaj ni kuros.

Mi diris:

- Kuracisto, mi honeste jxuris. Se okazos, ke ili turmentos min, mi eble diros, kie estas la sxipo, cxar mi gajnis la sxipon, parte per bona fortuno kaj parte per dangxera farado, kaj gxi restas en Desuna duonmareto, cxe la alsuna sablo kaj nur sub alta fluo.

La kuracisto ekvidis:

- Jen ARGxENTO!

ARGxENTO diris:

- Kion vi volas, kial vi forlasis la arbadomon, kial vi donis al mi la paperon de la insulo, tion mi ne scias, tiel kio?

- Mi ne pravas diri pli multe. Tenu la knabon proksiman al vi, kaj, kiam vi bezonos helpon, kriu.

Kaj s-ro VIGLEMO premas mian manon tra la barilo, kapsignis al ARGxENTO, kaj rapide ekiris en la arbaron.

LA SERCxO PRI LA RICxAJxOJ- LA VOJSIGNO DE SLIKO

Kiam ni estis solaj, ARGxENTO diris:

- Jacxjo, se mi savis vian vivon, vi savis mian; mi vidis, ke la kuracisto mansignis al vi por forkuri.

Estis diskuto pri la papero de la insulo. Alta arbo estis la cxefa signo. Post longa trairo, ni surterigxis cxe la busxo de la dua rivero. Kiam ni komencis piediri, malfacila, akvema tero kaj densaj kreskajxoj grande malrapidigis nian vojon; sed malgrande post tio la monteto farigxis malebena kaj sxtonema sub niaj piedoj, kaj la arbaro sxangxis sian karakteron kaj pli vastigxis. La anaro disvastigxis kiel ventumilo, kriante kaj saltante. Ni tiel antauxeniris trans duono da mejl*o kaj iris al la rando de la falegejo, kiam la homo plej maldekstra komencis kriegi, kiel pro teruro. Cxe la piedo de granda pin*arbo kaj turnita per verda rampanta kreskajxo, kiu jam ecx iomete levis kelkajn pli malgrandajn ostojn, homa ostaro kun kelkaj sxirajxoj da vestoj kusxis sur la tero. La viro perfekte rekte kusxis: la piedoj montris al unu vojo, kaj la manoj, levataj super la kapo kiel de nagxisto montris rekte kontrauxe. La kuiristo kriis:

- Tio cxi estas la vojsigno.

La vunditulo diris:

- Se iu ajn spirito iras, estas de SLIKO!

Alia diris:

- Iam li koleris, iam li kriis por rum*o, kaj iam li kantis "Dekkvin Viroj", sian solan kanton.

ARGxENTO diris:

- Cxesigu tiun diradon.

Malgraux la varmo suno, la sxtelistoj ne sole kuris kaj kriis tra la arbaro, sed tenis sin alflanke.

LA SERCxO PRI LA RICxOJ- LA VOCxO INTER LA ARBOJ

La altebenajxo, malebenigxante iomete sunsuben, la loko, kie ni jam haltis, donis vastan vidon de ambaux vojoj. ARGxENTO diris:

- Estas infanafacile trovi gxin nun.

Subite el la meso de la arboj antaux ni, mallauxta, alta, tremante vocxo ekkantis la konan kanton kaj vortojn:

Dekkvin viroj sur la kesto de mortul',
Jo-ho-ho kaj botelo da rum*'!

ARGxENTO diris:

- Iu ridas- iu, kiu estas el karno kaj sango, certigu vin pri tio.

La sxtelistoj ne movis sin, escepte de la okuloj en iliaj kapoj. Ricxjo elprenis sian libron de la Sanktaj Skriboj kaj lauxte pregxis. La resto tro timis por respondi. ARGxENTO diris:

- Estis resono. Tiel neniu iam vidis spiriton kun ombro; kial li havis resonon, mi volus scii.

Georgo grande trankviligxis.

- Tio estas vera.

Ne longatempe poste, auxdante neniun alian sonon, ili prendis la ilojn sur sin kaj denove ekiris, Georgo unue irante kun la nord*ilo de ARGxENTO. Estis bona, subcxiela iro sur la altajxo. La tria arbo levis sin proksime ducent-fut*a en la aero super densajxo de malaltaj arboj. ARGxENTO falpasxis, sonspirante sur la lambastono. Kaj subite, ne pli multaj ol dek jard*oj antaux ni, ni rigardis, ke ili haltis. Antaux ni estis granda foso, iomete antauxnelonge farita, cxar la flankoj jam falis kaj herbo kreskas en la malaltajxo. Iu jam trovis kaj sxtelis la ricxajxojn.

LA FALO DE ESTRO

ARGxENTO subdiris:

- Jacxjo, prenu tion, kaj atendu batalon.

Kaj li pasis al mi duoblebarela manpafilon. La sxtelistoj kun malbenoj kaj krioj komencis salti, unu post la alia, en la foson kaj fosi per la fingroj. Finfine Georgo sxajnis pensi, ke parolo helpos la aferojn:

- Kunuloj, estas solaj du ili: unu estas la maljuna lamulo, kiu kondukis nin tien cxi kaj erarigis nin pri tio cxi; la alia estas la ido, kies koron mi volas eltrancxi.

Subite tiam- KLAK! KLAK! KLAK!- tri pafoj ekbrilis en la densejo. La kuracisto kriis:

- Antauxen! Rapide, bonhomoj!

Cxe pli malferma loko de la ebenajxo ni vidis, ke la travivantoj forkuras al la sama vojo, laux kiu ili jam iris. Ni jam estis inter ili kaj la sxipetoj. Ni tial sidis por spiri, dum Alta Johano, visxante la vizagxon, malrapide iris al nia loko.

- Vi nur bontempe venis, mi pensas, pro mi kaj FALKID.

Poste ni malrapide iris suben, al kie la sxipidoj staris, la kuracisto rakontis, kio okazis. Bencxjo, dum longaj, solaj veturoj tra la insulo, trovis la ostaron; li trovis la ricxajxojn. Je tiu mateno, post lernis, ke mi estos en la malbonega malkontento, kiun li preparis por la malobeuloj, li kuris trans la tuta distanco al la sxtontruego de Bencxjo PAFLO, kaj ekiris trans la insulo, por cxeesti apud la pin*arbo. ARGxENTO diris:

- Ha, estis bonfortune por mi, ke mi havis junan FALKIDon.

ARGxENTO, kvankam preskaux morta pro lacego, prenis pelilon, kiel cxiuj ni, kaj baldaux poste ni rapide flugtusxis trans la glata maro. Malebenejeto iris de la sablo al la eniro de la sxtontruego. Supre, la terhavanto enkontris nin.

- Johano ARGxENTO, vi estas kontrauxlegxulego, sinjoro. Iu diris al mi, ke mi ne devu puni vin.

Post tio, ni cxiuj eniris la truegon. Tian vespermangxon ni havis, kun cxiuj miaj amikoj cxirkaux mi.

KAJ FINE

Je la morgauxa mateno, ni frutempe komencis labori, cxar la transporto de tiu grandega kvanto da oro proksimume transtera mejl*o al la sablo kaj de tie sxipide tri mejl*oj al la ORLANDO estis granda laboro por tia malgranda kvanto da homoj. ARGxENTO, mi devas diri, permesigxis tutan liberecon.

Ni celis la sxipon al la plej proksima sxipejo, cxar ni ne povus provi la hejmveturon sen pli multaj maristoj. Estis je sunsubiro, kiam ni sublasis la haltilon en tre bela duonmareto.

Sola Bencxjo PAFLO estis cxe la supro, kaj, kiam ni reiris en la sxipon, tiam li komencis kun multaj sxangxoj de la vizagxo fari konfeson: ARGxENTO foriris. La forlasinto planis lian forkuron per sxipido antaux kelkaj horoj, kaj li tiam certigis nin, ke li tiel faris, por savi niajn vivojn, kiujn ni certe perdus, se "tiu viro kun unu piedo restos en la sxipo".

Por mallongigi longan rakonton, ni gajnis kelkajn maristojn en la sxipon kaj bone veturis al nia lando. Cxiu el ni havis suficxan parton da la ricxajxoj, kaj uzis gxin sagxe aux malsagxe laux niaj estecoj.

La plej malbonaj songxoj, kiujn mi iam ajn havas, estas kiam mi auxdas la ondojn, kiam ili tondras cxe la marbordoj, aux eksidigxis en la lito kun la lauxta vocxo de Sxipestro SLIK en la oreloj: "Oraj moneroj, oraj moneroj!"